Milatović: Građani treba neposredno da biraju predsjednike opština

Snažne, odgovorne i funkcionalne lokalne samouprave moraju imati važnu ulogu u završnici evropskog puta Crne Gore, rekao je predsjednik države Jakov Milatović.

On je učestvovao na obilježavanju 54 godine postojanja i rada Zajednice opština Crne Gore.

Čestitajući jubilej, istakao je da Zajednica opština više od pola vijeka predstavlja važnu vezu između lokalnih zajednica i državnog nivoa, kao i prostor u kojem se razgovara o tome kako da opštine budu bliže građanima i sposobnije da odgovore na njihove potrebe.

„Građani državu najdirektnije osjećaju upravo na lokalnom nivou, kroz kvalitet usluga, infrastrukturu, zaštitu životne sredine, mogućnosti za posao i uslove u kojima podižu svoje porodice“, kazao je Milatović, kako je saopštio njegov kabinet.

On je naglasio da reforma lokalne samouprave zato prevazilazi pitanje organizacije lokalne administracije i direktno se tiče ukupnog razvoja države i njenog evropskog puta.

„To je pitanje kakvu Crnu Goru želimo i kakvu Crnu Goru želimo da uvedemo u Evropsku uniju. Naš cilj je jasan: Crna Gora kao 28. članica Evropske unije do 2028. godine“, poručio je Milatović.

Istakao je da evropska integracija mora imati konkretnu vrijednost za građane i biti vidljiva u svakom gradu i selu, kroz kvalitetnije javne usluge, bolju infrastrukturu i snažnije lokalne institucije. U tom kontekstu pozdravio je nedavne izmjene zakonskog okvira kojim se uređuje lokalna samouprava, ocjenjujući da novi Zakon o lokalnoj samoupravi daje važan okvir za dalje jačanje decentralizacije, odgovornosti, funkcionalnosti i kvaliteta javnih usluga na lokalnom nivou.

Govoreći o daljoj demokratizaciji lokalne samouprave, poručio je da građanima treba omogućiti neposredniji uticaj na izbor lokalnog rukovodstva.

„Puna demokratizacija lokalnih samouprava desiće se tek onda kada građani u našim opštinama budu neposredno birali predsjednike opština. Žao mi je što to mnogi na državnom nivou nijesu razumjeli. Opštine ne smiju biti taoci državnih vlasti“, kazao je Milatović.

Dodao je da Crnoj Gori nisu potrebne samo evropski spremne državne institucije, već i evropski spremne opštine. Posebno je ukazao na značaj evropskih fondova i potrebu da lokalne samouprave imaju kapacitete da dostupna sredstva pretvore u konkretne razvojne projekte.

„Članstvo samo po sebi neće donijeti razvoj. Razvoj dolazi kada evropske mogućnosti pretvorimo u bolju infrastrukturu, kvalitetnije vodosnabdijevanje, energetsku efikasnost, zaštitu životne sredine, digitalne usluge, podršku privredi i nova radna mjesta u svih 25 opština“, rekao je predsjednik Crne Gore.

On je naglasio da država i lokalne samouprave moraju zajedno graditi administrativne kapacitete za korišćenje evropskih sredstava kako nijedna opština ne bi bila zapostavljena. Pozdravio je i rješenje prema kojem svaka jedinica lokalne samouprave treba da ima službu za evropske integracije, koja će se baviti pripremom i upravljanjem projektima finansiranim iz fondova Evropske unije.

Milatović se osvrnuo i na najavljeni "Euro model", ocjenjujući da je dobro što je fokus javne debate ponovo usmjeren na povećanje zarada i životnog standarda građana. Istakao je da Crnoj Gori treba ekonomija koja će omogućiti ljudima da od svog rada žive dostojanstveno i koja će zaustaviti dugogodišnji odlazak stanovništva.

„Veće zarade i bolji životni standard jesu cilj kojem treba težiti. Ali, ekonomske reforme moraju biti transparentne, odgovorne i održive. Danas bih dodao: moraju biti održive i za naše opštine“, poručio je on.

Milatović je ukazao da promjene zarada i poreskog sistema mogu različito uticati na lokalne budžete, jer fiskalni kapaciteti opština nisu isti. Zato je, kako je rekao, potrebno precizno analizirati efekte svake reforme na lokalne samouprave pojedinačno i, ukoliko se ukaže potreba, obezbijediti mehanizme zaštite lokalnih budžeta.

„Ne smijemo doći u situaciju da oslabimo sposobnost lokalnih samouprava da pružaju usluge, održavaju infrastrukturu i finansiraju razvojne projekte. Potrebno nam je rješenje koje će omogućiti i bolji životni standard građana i razvoj naših opština“, kazao je Milatović.

Predsjednik Crne Gore je pozvao na nastavak dijaloga između Vlade, Zajednice opština, lokalnih rukovodstava, poslodavaca i zaposlenih, uz donošenje odluka na osnovu jasnih podataka i transparentnih fiskalnih projekcija.

Podsjetio je i da je tokom ove godine započeo obilazak crnogorskih opština, sa ciljem da neposredno razgovara sa građanima, privrednicima i predstavnicima lokalnih zajednica o njihovim problemima i razvojnim potencijalima.

„To nije samo protokolarna aktivnost. To je prilika da direktno čujem šta građani očekuju od države i da vidim potencijal koji svaka od naših opština ima“, rekao je on.

Poručio je da evropski cilj Crne Gore mora imati jasnu lokalnu dimenziju i biti vidljiv u kvalitetu života građana.

„Evropa 2028. godine treba da se osjeti u svakom našem gradu i svakom našem selu, u boljim putevima i javnim uslugama, čistijem životnom okruženju, novim investicijama, modernim školama i vrtićima i većim mogućnostima za mlade da ostanu, rade i stvaraju tamo gdje su rođeni.“

Milatović je kazao da se evropska Crna Gora gradi u svakoj njenoj opštini i da će se uspjeh evropskog puta mjeriti kvalitetom života građana u svim lokalnim zajednicama.

"Reformu možemo uspješno sprovesti samo zajedno"

Da je reforma lokalne samouprave zajednički zadatak državnog i lokalnog nivoa vlasti, saglasan je ministar javne uprave Maraš Dukaj.

„Danas govorimo o reformi lokalne samouprave. To nije reforma jednog ministarstva, niti samo reforma opština – to je reforma države. Zato smo je postavili među ključne prioritete Ministarstva javne uprave, svjesni da promjena neće doći ni brzo ni lako. Najviše vremena i najviše hrabrosti traži promjena načina razmišljanja i rada. Ovu reformu možemo uspješno sprovesti samo zajedno, sa jasnim ciljem i u istom pravcu“, kazao je Dukaj, kako je saopštila Zajednica opština (ZOCG).

Predsjednik Upravnog odbora Zajednice opština i predsjednik Opštine Žabljak Radoš Žugić istakao je da je ZOCG mjesto izgradnje zajedničkih stavova o pitanjima od značaja za lokalnu samoupravu i snažnog partnerstva sa državnim institucijama. On je posebno naglasio značaj decentralizacije.

“Snažna lokalna samouprava nije konkurencija državi – ona je njen oslonac. Odluke treba, kad god je to moguće, donositi što bliže građanima, jer upravo lokalna samouprava najbolje poznaje potrebe svog stanovništva i specifičnosti svakog kraja“, poručio je Žugić.

U procesu pristupanja Evropskoj uniji uloga opština biti sve značajnija, podsjetio je Žugić, budući da veliki broj evropskih politika i standarda dobija praktičnu primjenu upravo na lokalnom nivou – kroz infrastrukturu, zaštitu životne sredine, energetsku efikasnost, digitalizaciju, komunalne usluge i jačanje lokalne ekonomije.

„Zato opštine ne treba da budu samo korisnici evropskih fondova, već aktivni nosioci evropskog procesa. Naš zadatak je da budemo spremniji, efikasniji i sposobniji da iskoristimo mogućnosti koje će članstvo u Evropskoj uniji donijeti“, kazao je Žugić.

Kazao je da se evropska Crna Gora gradi "i u Podgorici i u svakom našem gradu", a da evropski standardi postaju stvarnost onda kada ih građani "osjete u svojoj ulici, svom naselju i svojoj opštini".

"Zato nam je potrebno još više dijaloga, saradnje i povjerenja između države i lokalnih samouprava. Jer, snažna država i snažne opštine nijesu suprotstavljeni ciljevi. Naprotiv – samo snažne opštine mogu biti temelj snažne, moderne i evropske Crne Gore“, rekao je Žugić.

Generalna sekretarka Zajednice opština Mišela Manojlović naglasila je da 54 godine trajanja te institucije potvrđuju vrijednost zajedničkog djelovanja opština i zastupanja njihovih interesa.

„To je argument da institucija može dugo da traje ako počiva na zajedničkom interesu opština. Kroz više od pet decenija, ovaj format je dokazao da zajednički interes nije fraza nego metod. Metod kojim profesionalizam, znanje i struka vode boljim uslovima života u lokalnim zajednicama. Zajednica opština nastala je iz potrebe, a opstala je iz razloga. A razlog je jednostavan: pojedinačna opština je glas. Sve opštine u Zajednici su i glas i snaga“, kazala je ona.

Posebno je istakla da najveća vrijednost ZOCG-a leži u sposobnosti predstavnika opština da, uprkos različitim političkim pripadnostima, zajednički rade na pitanjima važnim za građane.

„Predsjednici opština i predsjednici skupština opština koji upravljaju Zajednicom dolaze iz različitih političkih partija. I upravo tu leži njena najveća vrijednost, jer kada sjednu za isti sto, politika se povlači. Ostaje potreba i građanin. Ostaje posao i potraga za načinom na koji se mora završiti, jer politika gubi značaj tamo gdje počinje stvaran život, a na vrata kucaju građani čije se potrebe moraju zadovoljiti“, navela je ona.

Manojlović je podsjetila da su opštine decenijama zajednički nastupale pred državnim organima i međunarodnim organizacijama, kao partneri i sagovornici koji nude konkretna rješenja.

„Zato je naša strategija jasna. Isto takvo jedinstvo želimo da ostvarimo i sa državnim vlastima, jer imamo iste interese – da udružimo znanje i struku kao najvredniji resurs Crne Gore i zajedničkim snagama ubrzamo evropski put Crne Gore. Vrijeme je da građani osjete bolji život, da osjete ponos što pripadaju državi koja korača naprijed. Državi koja ih sluša i koja im služi“, poručila je.

Generalna sekretarka ZOCG-a je "istakla ponos Zajednice opština na svoj suštinski doprinos evropskom putu Crne Gore, kroz izgradnju pravnog sistema, jačanje vladavine prava i unapređenje kapaciteta opština", zahvalivši svima koji su gradili tu instituciju i onima koji danas nastavljaju njen rad.

Konferencija je nastavljena panelima na teme upravljanja kadrovima u opštinama: između zakonskog okvira i demografskih realnosti i finansiranje lokalnih samouprava: između nadležnosti i raspoloživih resursa, piše u saopštenju.

Konferenciju finansira Evropska unija kroz projekat „Opštine za EU“.

( B.H. )