Crveni krst upozorava: Bez pravovremenog finansiranja ugrožena usluga Pomoć u kući

Crveni krst Crne Gore upozorava da je za nastavak usluge „Pomoć u kući“ neophodno pravovremeno obezbijediti stabilno finansiranje, kako korisnici ne bi ostali bez podrške. Uslugu trenutno koristi više od 1.300 građana, dok je za njeno pružanje angažovana 134 gerontodomaćica.

Zabrinutost Crvenog krsta posebno se odnosi na primjenu izmjena Zakona o socijalnoj i dječjoj zaštiti, koje predviđaju da dio troškova ove usluge preuzmu lokalne samouprave. Iz te organizacije apeluju na opštine da na vrijeme planiraju sredstva u svojim budžetima i uslugu „Pomoć u kući“ uvrste među prioritete.

Jelena Dubak iz Crvenog krsta Crne Gore kazala je da je potrebno da lokalne samouprave budu pravovremeno informisane o svojim obavezama i pripreme finansiranje usluge.

"Potrebna je jedna zajednička dogovor i pravovremenost u djelovanju. Do sada je usluga uglavnom bila finansirana od strane Ministarstva socijalnog staranja, uz minimalnu participaciju korisnika. U šest opština tu participaciju su finansirale lokalne samouprave, što je, prema riječima Dubak, predstavljalo pozitivan primjer saradnje države, lokalnih vlasti i korisnika.

Prema novim zakonskim rješenjima, koja bi trebalo da se primjenjuju od 1. januara 2027. godine, Ministarstvo socijalnog staranja trebalo bi da finansira između 60 i 90 odsto troškova usluge u četiri kategorije, odnosno kod najslabije razvijenih lokalnih samouprava. Preostali dio finansiranja trebalo bi da obezbijede lokalne samouprave."

Dodatni izazov predstavlja najavljeno povećanje minimalnih zarada. Kako zarade ulaze u obračun cijene usluge, očekuje se da će morati da bude povećana i cijena „Pomoći u kući“. Iz Crvenog krsta navode da je sadašnja cijena minimalna i da uglavnom pokriva troškove organizacije.

„Ukoliko i to ne bude na vrijeme doneseno, takođe smo bojazni da nećemo biti u prilici da nastavimo pružanje ove usluge“, kazala je Dubak.

Crveni krst trenutno zapošljava 134 gerontodomaćice, a eventualni zastoj u finansiranju mogao bi, kako upozoravaju, dovesti u pitanje isplatu njihovih zarada i nastavak usluge za korisnike.

Da je potreba za ovom vrstom podrške velika, pokazuju i liste čekanja u više lokalnih zajednica. Iz Crvenog krsta navode da građani svakodnevno kontaktiraju njihove organizacije kako bi se informisali o mogućnostima ostvarivanja usluge.

Poseban problem predstavlja i pronalaženje gerontodomaćica. Dubak navodi da je riječ o zahtjevnom poslu koji se trenutno uglavnom plaća minimalnom zaradom, zbog čega je sve teže obezbijediti dovoljan broj zaposlenih, posebno u sredinama u kojima postoje mogućnosti za veće zarade.

Kao primjere dobre prakse u finansiranju usluge Dubak je izdvojila Tivat, koji ovu uslugu od početka u potpunosti finansira, kao i Budvu i Bar, koji su na različite načine podržavali slične modele pomoći.

Crveni krst poziva lokalne samouprave da na vrijeme planiraju sredstva i pripreme se za novi model finansiranja. Posebno ističu značaj usluge za starije građane, imajući u vidu da Crna Gora, prema njihovim riječima, ubrzano stari.

Cilj usluge je da starijim i drugim građanima kojima je pomoć potrebna omogući podršku u sopstvenom domu i doprinese smanjenju potrebe za institucionalnim zbrinjavanjem.

( Divna Marković Vuksanović )