Najbogatiji Rusi uplatili milijarde u državni budžet

Najbogatiji ljudi u Rusiji pokrili su ove godine više od 1% državne potrošnje kroz „dobrovoljne“ ratne donacije o kojima se razgovaralo sa predsjednikom Vladimirom Putinom u martu, pokazuju dokumenti državnog budžeta.

Sastanku sa Putinom, održanom iza zatvorenih vrata, prisustvovali su vodeći ruski biznismeni, od kojih je većina pod zapadnim sankcijama. Potpuna lista učesnika nije objavljena. Putin je u septembru rekao da su nakon sastanka donirane „stotine milijardi“ rubalja.

Rusija će ove godine zabilježiti budžetski deficit u iznosu od 3,2% bruto domaćeg proizvoda, odnosno 7,3 biliona rubalja (87 milijardi dolara), što je dvostruko više od prvobitno planiranih 1,6% BDP-a. Bez donacija, koje su do sada ove godine dostigle 471 milijardu rubalja — više od 5,6 milijardi dolara — deficit je mogao porasti na 3,4% BDP-a.

Kremlj je saopštio da je neimenovani biznismen koji je predložio ovu inicijativu tvrdio da je, pošto su mnogi bogati Rusi stekli bogatstvo tokom 1990-ih zahvaljujući vezama sa državom, sada njihova dužnost da doprinesu državnom budžetu.

Nakon sastanka, Kremlj je saopštio da je jedan od učesnika ponudio da uplati „veoma veliku sumu novca“ i da je Putin pozdravio tu inicijativu.

Vlada takođe planira da 2026. godine prihoduje 385 milijardi rubalja od prodaje imovine koju je posljednjih godina oduzela privatnim kompanijama, u okviru najveće preraspodjele imovine od privatizacija iz 1990-ih. Kao razloge za te poteze navodila je nezakonitosti, korupciju i strano vlasništvo nad strateškom imovinom.

Vlada je 2025. povećala poreze i zaduživanje kako bi finansirala deficit i zadržala nivo izdvajanja za vojsku i bezbjednost, za koje je planirano da ove godine dostignu 38% ukupne budžetske potrošnje.

Prihodi od ovih uplata - u budžetskim dokumentima označenih kao „dobrovoljni primici“ - premašili su prihode od poreza na ekstraprofit kompanija, koji su uglavnom plaćale kompanije iz sektora metala i đubriva na dobit ostvarenu zahvaljujući visokim svjetskim cijenama njihovih proizvoda.

Kako se rat u Ukrajini približava kraju pete godine, vlada sve više traži nove izvore prihoda, planira dodatna povećanja poreza za narednu godinu i pooštrava mjere protiv šema za izbjegavanje poreza.

Jedno od povećanja poreza, za koje se očekuje da će 2027. donijeti dodatnih 1 bilion rubalja prihoda, odnosiće se na prihode od bankarskih depozita, koji su zbog visokih kamatnih stopa postali značajan izvor prihoda za mnoge ljude.

( Rojters, N.B. )