Danas počinje sedmica saopštavanja imena dobitnika Nobelovih nagrada
Nobelove nagrade se ove godine dodjeljuju u svjetlu daljeg sukoba u Ukrajini, napora rješavanja sukoba na Bliskom istoku, širenja tehnologija vještačke inteligencije i klimatskih promjena
Ovogodišnja sezona dodjeljivanja Nobelovih nagrada počinje danas objavljivanjem imena laureata za medicinu, a kao i svake godine, nagrade za mir i književnost izazivaju najveću pažnju.
Nobelove nagrade se ove godine dodjeljuju u svjetlu daljeg sukoba u Ukrajini, napora rješavanja sukoba na Bliskom istoku, širenja tehnologija vještačke inteligencije i klimatskih promjena.
Po tradiciji, u ponedjeljak će biti saopšteno ime dobitnika Nobelove nagrade za medicinu, u utorak za fiziku, u srijedu za hemiju, u četvrtak za književnost i u petak za mir. Narednog ponedjeljka biće saopšteno ime dobitnika Nobelove nagrade za ekonomiju.
Nobelove nagrade uvedene su zahvaljujući švedskom naučniku i industrijalcu Alfredu Nobelu, pronalazaču dinamita, koji je želio da se iz njegovog fonda svake godine izdvaja novac za pojedince koji su dali najznačajniji doprinos čovječanstvu.
On je u Parizu 1895, godinu pred smrt, u svoj testament unio želju da bude osnovan Nobelov fond iz kojeg bi se dodjeljivale nagrade najzaslužnijima.
Nobel (1833-1896) je odredio institucije koje će dodjeljivati nagrade svake godine, među kojima su Švedska akademija za književnost, Institut Karolinska za medicinu, Švedska kraljevska akademija za fiziku i hemiju, kao i Odbor za mir koji specijalno bira norveški parlament.
Povodom 300. godišnice, Centralna banka Švedske je 1969. godine ustanovila i Nobelovu nagradu za ekonomiju.
Nobelova nagrada se sastoji od zlatne medalje, diplome i čeka na devet miliona kruna (oko milion eura), a novčani iznos nagrade se dijeli ako ima više laureata u jednoj disciplini.
Ceremonija uručenja nagrada tradicionalno je 10. decembra, na dan smrti Alfreda Nobela.
Nobelove nagrade su prošle godine dobili:
- za mir - Marija Korina Mačado (Maraa Corina Machado), liderka opozicije u Venecueli, za promovisanje demokratskih prava
- za medicinu - Meri Brunkov (Mary E. Brunkow), Fred Ramsdel (Fred Ramsdell) i Šimon Sakaguči (Shimon Sakaguchi) za otkrića u perifernoj imunološkoj toleranciji
- za fiziku - Džon Klark (John Clarke), Mišel Devore (Michel H. Devoret) i Džon Martinis (John) za rad u oblasti kvantne fizike
- za hemiju - Susumu Kitagava, Ričard Robson (Richard Robson) i Omar Jagi za razvoj posebnih materijala koji hvataju gasove
- za književnost - mađarski pisac Laslo Krasnahorkai (Laszlo Krasznahorkai)
- za ekonomiju - Joel Mokir (Mokyr), Filip Agion (Philippe Aghion) i Piter Howit (Peter Howitt).
( BETA, B.H. )