Nakon deset godina ponovo pokrenut mađarski list „Nepsabadšag“

„Nepsabadšag“ (Narodna sloboda), jedan od vodećih mađarskih ljevičarskih listova, koji je ugašen prije deset godina, što je predstavljalo udarac medijskom pluralizmu za vrijeme vladavine bivšeg premijera Viktora Orbana, danas je ponovo počeo da izlazi, kao portal i nedjeljni časopis.

List, osnovan tokom neuspjelog narodnog ustanka protiv sovjetske dominacije u Mađarskoj 1956. godine, iznenada je ugašen 2016. odlukom tadašnjeg vlasnika, kompanije Mediaworks.

Zaposleni su tada tvrdili da vjeruju da je odluka o gašenju lista bila motivisana njihovim izvještavanjem o Orbanu, ističući da je „Nepsabadšag“ bio najprodavaniji dnevni list u Mađarskoj.

Kompanija Mediaworks je, međutim, kao razlog za gašenje navela finansijske gubitke.

Novi glavni urednik „Nepsabadšaga“ Akoš Tot rekao je za Rojters da nezavisno novinarstvo u Mađarskoj „mora da se vrati veoma klasičnom novinarstvu zasnovanom na činjenicama, da ponovo postavlja pitanja, umjesto da iznosi mišljenja“.

Obnovu rada „Nepsabadšaga“ finansiraju četvorica mađarskih biznismena koji su se tokom Orbanove vladavine uglavnom bavili ulaganjima u nekretnine u inostranstvu, rekao je Tot.

„Oni posluju transparentno i ne kriju se iza komplikovanih vlasničkih struktura“, rekao je Tot, dodajući da su investitori, nakon što je Orban izgubio vlast na aprilskim izborima, prepoznali poslovnu priliku u oživljavanju nadaleko poznatog medijskog brenda.

Orbanov Fides, koji je 16 godina imao čvrstu kontrolu nad mađarskim institucijama, sada podržava svega petina birača. Mađarski parlament je ograničio mandat premijera na najviše dva mandata, čime je Orbanu praktično onemogućen povratak na vlast.

Tokom njegove vladavine, kritičari su tvrdili da je medijski pluralizam narušen, jer su državni mediji stavljeni pod sve čvršću kontrolu vlasti, dok je više privatnih medija, uključujući „Nepsabadšag“, ugašeno ili su ih preuzeli vlasnici bliski vlastima.

Kritičari su tada optuživali vladu da guši kritičke glasove, ali je Orbanova vlada negirala da vrši pritisak na medije i tvrdila da Mađarska ispunjava standarde Evropske unije u oblasti slobode medija.

Novi medij zapošljavaće oko 90 ljudi, uglavnom bivših zaposlenih u „Nepsabadšagu“ ili ljevičarskom dnevnom listu „Nepsava“, koji je u maju prestao da izlazi u štampanom izdanju.

Investitori su prošlog mjeseca kupili „Nepsavu“ i prava na brend „Nepsabadšag“, rekao je Tot, dodajući da su se obavezali da će finansirati poslovanje tokom dvije godine, uz plan da se potom ostvari finansijska održivost zahvaljujući prihodima od oglašavanja i pretplata.

Međutim, izazovi na tržištu i dalje su prisutni, jer je mađarsko medijsko tržište u velikoj mjeri pogođeno poremećajima izazvanim državnim oglašavanjem, koje je tokom uzastopnih Orbanovih vlada bilo usmjeravano ka političkim saveznicima.

Agneš Urban iz istraživačkog centra Mertek Media Monitor rekla je da prihodi od komercijalnog oglašavanja nijesu nadomjestili sredstva od državnog oglašavanja, kao i da su kompanije zainteresovanije za oglašavanje uz zabavne sadržaje nego uz političke i informativne vijesti.

„Uslovi su teški za pokretanje novog medija, a 'Nepsabadšag' će, nakon desetogodišnje pauze, upravo to i biti.“

( Rojters, A.Š. )