Francuski srednjoškolci ne odustaju od protesta

Francuski srednjoškolci i danas su blokirali pojedine škole i marširali ulicama gradova širom zemlje, dok je vlada obećala da će odgovoriti na njihove zahtjeve u vezi s nedostatkom nastavnika i dotrajalim školskim zgradama, ali je iznijela malo konkretnih detalja.

Protestni pokret, koji je ušao u treću nedjelju, razotkrio je duboke tenzije u Francuskoj između zahtjeva građana za ulaganjima u javne službe čiji se kvalitet pogoršava i finansijski opterećene vlade koja je pod pritiskom tržišta obveznica da smanji javni dug i budžetski deficit.

Profesorka u srednjoj školi Dijan Di Šulo pridružila se učenicima na velikom protestnom maršu u Marselju, rekavši da oni traže samo pristojno obrazovanje u pristojnim uslovima. Osudila je prenatrpanost učionica, navodeći da ove godine u jednom odjeljenju ima 37 učenika.

„Na početku svakog časa moram da ih zamolim da provjere ima li slobodnih stolica i klupa u susjednim učionicama kako bi uopšte mogli da prate nastavu“, rekla je.

Di Šulo (28) nosila je transparent na kojem je pisalo: „Ja sam profesorka, a moji učenici mi pomažu da hvatam bubašvabe u učionici.“

Ministar obećava hitne mjere

Podaci Ministarstva obrazovanja pokazali su da se broj blokiranih škola postepeno smanjuje. Ujutro su bile zatvorene 224 škole, a do podneva taj broj je pao na 157, što znači da je 96 odsto škola bilo otvoreno.

Veliki broj demonstranata okupio se u Parizu i širom zemlje, od Lila na sjeveru, preko Rena i Nanta na zapadu, do Tulona i Marselja na jugu.

Protestne šetnje protekle su mirno, iako je na pojedinim lokacijama u Parizu i Nantu došlo do sukoba policije i demonstranata, dok je policija u Renu intervenisala protiv okupljenih i upotrijebila vodene topove.

Ministar obrazovanja Eduar Žefre izjavio je nakon sastanka s učenicima i nastavnicima u Remsu da pokreće hitan plan kako bi se obezbijedile zamjene za odsutne nastavnike, dok se istovremeno preispituju i preopterećeni školski rasporedi.

U Francuskoj nije neuobičajeno da srednjoškolci imaju nastavu od osam ujutro do šest uveče, uz velike količine domaćih zadataka.

Stotine uhapšenih

Žefre je takođe rekao da radi na mogućim poboljšanjima platforme Parcoursup, nacionalnog internet portala za prijavu na univerzitete, koji je često kritikovan kao zbunjujući i stresan za kandidate.

Premijer Sebastijan Lekorni obećao je kasno u srijedu da će vlada do kraja oktobra predstaviti „konkretne, brze i u potpunosti finansijski obezbijeđene odgovore“ na proteste, ali nije iznio detalje.

Predstavnici učenika koji predvode proteste ocijenili su da to nije dovoljno i pozvali na nove protestne šetnje narednog utorka. Na internetu se šire i pozivi na proteste 17. oktobra.

„Naši zahtjevi moraju biti saslušani. Gospodin Lekorni nam je juče samo prosipao prazne priče“, rekao je Riad Rani, lider jednog od učeničkih sindikata.

„Mobilizacija će se nastaviti, ne odustajemo ni od jednog zahtjeva.“

Jedna od glavnih zamjerki, istaknutih na transparentima, odnosi se na prekomjernu upotrebu sile od strane policije tokom protesta.

„Premladi da bi nas saslušali, dovoljno stari da nas zasipaju suzavcem“, pisalo je na jednom od transparenata.

Od početka protestnog pokreta uhapšene su stotine ljudi, a desetine su povrijeđene.

Vlada je u srijedu obustavila upotrebu šok-bombi tokom policijskih intervencija na protestima, nakon što je jednom tinejdžeru eksplozija raznijela šaku.

Političke podjele uoči izbora

Šest mjeseci uoči predsjedničkih izbora, protesti su ukazali na oštru polarizaciju među vodećim kandidatima za nasljednika Emanuela Makrona, koji nema pravo da se kandiduje za treći mandat.

Vodeća kandidatkinja krajnje desnice Marin Le Pen istakla je štetu koju je manjina demonstranata nanijela školama i predstavila planove za drastično smanjenje javne potrošnje ukoliko pobijedi na izborima.

Njen protivnik iz redova krajnje ljevice Žan-Lik Melanšon, koji takođe ima šanse da uđe u drugi krug izbora, pohvalio je demonstrante kao „nevjerovatne“ i osudio policijsku brutalnost.

Prema istraživanju agencije Elabe za televiziju BFM TV, 72 odsto Francuza smatra da su zahtjevi učenika opravdani, ali 55 odsto ispitanika misli da bi protesti trebalo da prestanu.

U četvrtak su učenički protesti održani i u belgijskim gradovima Briselu, Sineju i Liježu.

Među razlozima nezadovoljstva navode se rast troškova, prenatrpane učionice, ograničeni resursi i povećano radno opterećenje nastavnika.

U Liježu, gdje je policija saopštila da je ovog mjeseca gotovo 200 ljudi uhapšeno u vezi s učeničkim protestima, vlasti su zabranile javna okupljanja više od tri osobe do 16. oktobra.

Policija je, međutim, navela da je odobreno okupljanje ispred gradskog univerziteta.

( Rojters, N.B. )