DRI dao duplo negativno mišljenje na finansijski izvještaj i pravilnost poslovanja Ministarstva zdravlja

Državna revizorska institucija (DRI) dala je duplo negativno mišljenje na Godišnji finansijski izvještaj Ministarstva zdravlja za 2025, kao i na pravilnost poslovanja tog resora, nakon što je utvrdila brojne nepravilnosti.

Konačni izvještaj o reviziji usvojio je 19. oktobra Kolegijum DRI, koji su činili Siniša Čađenović, kao rukovodilac, i Vesna Mihailović, kao članica.

"Finansijskom revizijom utvrđeno je da Godišnji finansijski izvještaj Ministarstva zdravlja, u svim materijalno značajnim aspektima, nije sastavljen u skladu sa važećim okvirom finansijskog izvještavanja", navodi se u saopštenju DRI.

DRI je dao ukupno 32 preporuke, od kojih se četiri odnose na finansijsku reviziju, 27 na reviziju pravilnosti, dok je jedna sistemska preporuka upućena Vladi i Ministarstvu finansija.

Ministarstvo zdravlja dužno je da do 19. novembra 2026. godine dostavi DRI Akcioni plan za realizaciju preporuka, dok je rok za podnošenje izvještaja o preduzetim radnjama 19. maj 2027. godine.

Jedna od ključnih nepravilnosti odnosi se na 3.633.000 eura koje je Ministarstvo u decembru 2025. prenijelo UNDP-u za realizaciju projekta "Jačanje sistema zdravstva u Crnoj Gori".

Taj novac u izvještaju o novčanim tokovima prikazan je kao izdatak na poziciji „Ostali transferi institucijama“, iako, saošteno je iz DRI, takvo evidentiranje ne odgovara stvarnoj ekonomskoj prirodi projekta, koji uključuje razvoj i primjenu zdravstvenog informacionog sistema, digitalizaciju zdravstvenih usluga, nabavku opreme i softvera, kao i konsultantske i druge usluge.

"Zbog nedostatka potpune dokumentacije nije bilo moguće utvrditi iznos stvarno realizovanih projektnih izdataka niti stanje neutrošenih sredstava na kraju 2025. godine", upozorili su iz DRI.

Revizijom je utvrđeno da je Ministarstvo zdravlja od 2017. do kraja prošle godine UNDP-u prenijelo ukupno 8.227.736,72 eura.

Prema podacima UNDP-a koji su bili dostupni tokom revizije, dobavljačima i konsultantima isplaćeno je 2.401.838 eura, dok preostalih 5.825.898,72 eura još nije bilo realizovano kroz izvršene projektne aktivnosti.

Revizori, međutim, nijesu imali mogućnost neposrednog uvida u svu dokumentaciju koja se nalazi kod UNDP-a.

"DRI nije bio omogućen neposredan pristup cjelokupnoj izvornoj finansijskoj, tenderskoj i ugovornoj dokumentaciji koja se nalazi kod UNDP-a, zbog čega nije obezbijeđen potpuni revizorski trag od prenosa budžetskih sredstava do njihovog konačnog utroška i ostvarivanja projektnih rezultata", ističe se u saopštenju.

Ministarstvu je zbog toga preporučeno da uspostavi dokumentovan sistem upravljanja i nadzora nad projektom, redovno prati realizaciju i stanje neutrošenog novca, kao i da izradi plan održivosti informacionih sistema razvijenih kroz projekat.

Poreske prijave nijesu dostavljane

Revizijom pravilnosti utvrđeno je da Ministarstvo zdravlja u značajnom dijelu nije poslovalo u skladu sa zakonima i drugim propisima.

Nepravilnosti su evidentirane u oblasti unutrašnjih kontrola, upravljanja zaposlenima, zarada i naknada, poreskog izvještavanja, službenih putovanja, angažovanja po ugovorima, državne imovine, finansiranja nevladinih organizacija i javnih nabavki.

Posebno se ukazuje na to da Ministarstvo od maja do decembra 2025. nije dostavljalo IOPPD obrasce, koji se odnose na obračunate i plaćene poreze i doprinose. Istovremeno, na analitičkoj kartici poreskog obveznika bila je iskazana pretplata od čak 3.938.858,89 eura.

Međutim, revizori su utvrdili da taj iznos nije odražavao stvarno stanje, zbog neusaglašenih podataka i izmjena poreskih obrazaca iz prethodnih godina.

Utvrdili su i da Ministarstvo nije donijelo interne kriterijume za ostvarivanje prava na varijabilni dio zarade, dok su pojedini zaposleni istovremeno dobijali varijabilne dodatke i naknade za dodatno angažovanje.

Nepravilnosti su konstatovane i prilikom obračuna troškova službenih putovanja, uključujući obračun dnevnica, nepotpunu dokumentaciju, nepostojanje analitičke evidencije isplaćenih akontacija i neodgovarajuću podjelu dužnosti.

Ministarstvo je tokom 2025. godine zaključilo 56 ugovora o dopunskom radu, po osnovu kojih je isplaćeno ukupno 21.536,40 eura bruto. Revizori su, navodi se u saopštenju, utvrdili da su pojedini ugovori zaključivani retroaktivno…

DRI je utvrdila i da je Ministarstvo zdravlja na kraju 2025. na posebnom deviznom računu kod poslovne banke imalo 734.974,37 američkih dolara. Taj novac, kako je konstatovano, nije bio uključen u sistem upravljanja državnim novcem preko Konsolidovanog računa državnog trezora.

Nepravilnosti su zabilježene i u finansiranju nevladinih organizacija, za čije je programe Ministarstvo preko UNDP-a prenijelo 579.647 eura.

Prema nalazima DRI, sporazumima nije bila obezbijeđena obaveza dostavljanja potpune dokumentacije o tome kako su birani korisnici, po kojim kriterijumima je novac raspoređivan, koliko je kome dodijeljeno i kakvi su rezultati ostvareni.

Revizori su utvrdili i da popisom nije bila obuhvaćena sva imovina i obaveze Ministarstva, da dio novonabavljene opreme nije bio evidentiran u popisnim listama, kao i da podaci dostavljani organu nadležnom za državnu imovinu nijesu bili potpuni i blagovremeni.

U oblasti javnih nabavki utvrđeno je da je Ministarstvo nabavljalo usluge avio-prevoza u vrijednosti iznad zakonskog praga za jednostavne nabavke, a da pritom nije sprovelo odgovarajući postupak javne nabavke.

Još bez standarda

DRI je posebno ukazala na to da Ministarstvo zdravlja još nije donijelo standarde i normative medicinskih usluga za primarni, sekundarni i tercijarni nivo zdravstvene zaštite.

Prema ocjeni revizora, odsustvo tih standarda predstavlja rizik za racionalno, ekonomično i transparentno planiranje i finansiranje zdravstvenih usluga. To, kako je konstatovano, otežava i povezivanje pruženih zdravstvenih usluga sa njihovim finansiranjem kroz Integrisani zdravstveni informacioni sistem.

Utvrđeno je i da nije uspostavljena jedinstvena informaciona evidencija o statusu licenci i angažovanju zdravstvenih radnika u javnim i privatnim zdravstvenim ustanovama.

( Tina Popović )