So nije samo u slaniku: Manji unos može sniziti i jutarnji pritisak kod kuće
Praktičan početak može biti jedna zamjena sedmično: rjeđe kupovati suhomesnato meso i instant supe, isprati konzervisani pasulj ili povrće, birati neslane orašaste plodove i dio soli u kuvanju zamijeniti začinskim biljem, limunom, bijelim lukom ili sirćetom
Krvni pritisak izmjeren u ordinaciji nije jedina vrijednost koja je važna. Jutarnja mjerenja kod kuće često bolje pokazuju kako pritisak izgleda u svakodnevnom životu, a nova analiza ukazuje da se efekat manjeg unosa natrijuma može vidjeti i na tim brojkama, ne samo tokom pregleda kod ljekara.
Sistematski pregled i metaanaliza obuhvatili su 23 randomizovana ispitivanja sa 4.110 učesnika. Intervencije kojima je smanjen unos natrijuma u prosjeku su snizile kućni sistolni pritisak za 3,66 mmHg, a dijastolni za 1,40 mmHg. U devet studija koje su posebno pratile jutarnja mjerenja, sistolni pritisak bio je u prosjeku niži za 4,06 mmHg. Veći efekat zabilježen je u grupama u kojima je većina učesnika imala hipertenziju.
To nijesu brojke koje garantuju isti rezultat svakoj osobi. Studije su koristile različite načine smanjenja natrijuma, a podataka o srčanim i moždanim udarima ili neželjenim događajima bilo je premalo za zbirnu procjenu. Nalaz zato govori da manji unos natrijuma može pomoći kontroli pritiska, ali ne pokazuje da je promjena ishrane zamjena za propisanu terapiju ili redovne kontrole.
Najveća zamka je uvjerenje da je dovoljno skloniti slanik sa stola. Natrijum se često nalazi u hljebu i pecivima, suhomesnatim proizvodima, sirevima, gotovim supama, grickalicama, sosovima i restoranским jelima. Pojedina porcija ne mora djelovati izrazito slano, ali se količine sabiraju tokom dana. Korisnije je uporediti deklaracije sličnih proizvoda i izabrati onaj sa manje soli ili natrijuma nego tražiti posebnu „dijetalnu” hranu.
Praktičan početak može biti jedna zamjena sedmično: rjeđe kupovati suhomesnato meso i instant supe, isprati konzervisani pasulj ili povrće, birati neslane orašaste plodove i dio soli u kuvanju zamijeniti začinskim biljem, limunom, bijelim lukom ili sirćetom. Čulo ukusa se postepeno prilagođava, pa nagli prelazak na potpuno bezukusne obroke nije potreban da bi unos počeo da pada.
Svjetska zdravstvena organizacija za odrasle preporučuje manje od 2.000 miligrama natrijuma dnevno, što odgovara količini manjoj od pet grama soli, odnosno približno jednoj ravnoj kašičici. To je ukupna količina iz svih namirnica i dodatog soljenja, ne dozvola da se cijela kašičica doda u jelo. So koja se koristi treba da bude jodirana.
Zamjene za so koje sadrže kalijum mogu pomoći nekim odraslim osobama, ali nijesu univerzalno rješenje. Ljudi sa oštećenom funkcijom bubrega, poremećajima izlučivanja kalijuma ili određenom terapijom treba da ih koriste samo po savjetu zdravstvenog stručnjaka. Isto važi za stroge ciljeve unosa: osoba koja ima hipertenziju, bolest bubrega ili srca treba da dogovori plan sa ljekarom ili dijetetičarem.
Najkorisniji zaključak nije da treba opsesivno brojati svako zrno soli, već da se pogled pomjeri sa slanika na cijeli jelovnik. Manje gotove i jako slane hrane, više kuvanja od osnovnih namirnica i pravilno kućno mjerenje pritiska daju realniju sliku napretka. Terapiju ne treba mijenjati na osnovu nekoliko boljih očitavanja bez razgovora sa ljekarom.
Članak pripremljen uz podršku AI alata.
( Vijesti online )