Francuska je, više nego ikada, čvrsto uz Crnu Goru

Autorski tekst delegiranog ministra za spoljnu trgovinu i privlačenje investicija Republike Francuske, koji će boraviti u zvaničnoj posjeti Crnoj Gori 3. i 4. novembra

Svijet u kojem živimo neprestano se mijenja. Politička i ekonomska nadmetanja između suprotstavljenih sila svakodnevno dodatno podrivaju globalni poredak i multilateralizam. Postoji samo jedan odgovor na te izazove: da djelujemo kao Evropljani.

Upravo u tom kontekstu Francuska, više nego ikada, čvrsto stoji uz Crnu Goru. Naši bilateralni odnosi dostigli su dosad nezabilježen nivo, što je potvrđeno i istorijskom posjetom predsjednika Republike početkom juna, a posvećenost Francuske Crnoj Gori počiva na dva ključna stuba.

Prvi je, prirodno, politički: Francuska Crnu Goru smatra pouzdanom saveznicom, članicom NATO-a, koju želi da vidi u Evropskoj uniji što je prije moguće. Naše uvjerenje je jasno: Crna Gora treba da povrati svoje istorijsko mjesto u srcu evropske porodice naroda i na ponovo ujedinjenom kontinentu.

Drugi stub, koji je i razlog mog današnjeg dolaska u svojstvu delegiranog ministra za spoljnu trgovinu i privlačenje investicija, jeste ekonomski: Francuska želi da pruži podršku brzom ekonomskom razvoju Crne Gore i da u njemu u potpunosti učestvuje.

Kao što je istakao predsjednik Republike, Francuska u potpunosti podržava pristupanje Crne Gore Evropskoj uniji.

To što je Crna Gora danas bliže nego ikada članstvu u Evropskoj uniji rezultat je izuzetnog rada njenih institucija i cjelokupne državne administracije, kojima ovom prilikom želim da odam priznanje. Proces pristupanja se, naime, zasniva na zaslugama: svaki dostignuti korak rezultat je konkretnih postignuća Crne Gore.

Taj proces je svakako dug i zahtjevan; neki bi rekli i predug. Mi ga, međutim, smatramo pravednim i neophodnim. Prije svega, njime se gradi kredibilitet zemlje kandidata, jer se građanima država članica pokazuje da je ona spremna za članstvo u EU i da pristupanje nije blanko ček.

Osim toga, pristupni proces omogućava unapređenje pravnog okvira u zemlji kandidatu, čime se njenim građanima donose konkretne koristi. To je jedan od ključnih preduslova održivog ekonomskog razvoja.

Jasan i predvidiv pravni okvir, naime, doprinosi privlačenju međunarodnih investitora, koji mogu biti sigurni da će se poštovati tržišna pravila, kao i njihova prava. Upravo u tom kontekstu francuske kompanije pokazuju sve veće interesovanje za crnogorsko tržište. Te dvije stvari idu ruku pod ruku. Zamajac koji se razvija posljednjih godina, podstaknut izgledima za skoro pristupanje EU i reformama koje taj proces podrazumijeva, u cjelini je koristan za ekonomski razvoj Crne Gore.

Francuska zato vašu zemlju vidi kao partnera za budućnost. Vrijeme je da obim naše ekonomske saradnje dostigne nivo naših političkih odnosa.

U tom cilju, uz postojeće evropske instrumente, ojačali smo i mehanizme našeg povlašćenog partnerstva. Time možemo u punoj mjeri da podstaknemo i podržimo kako velike projekte u Crnoj Gori tako i investicije francuskih kompanija u vašoj zemlji.

Izgradnja nove univerzitetske bolnice u srcu Podgorice, koju realizuje kompanija Bouygues, dodatno potvrđuje da će francuske investicije donijeti konkretne koristi građanima Crne Gore, omogućavajući im pristup zdravstvenim ustanovama najvišeg standarda.

Ugovor sa kompanijom Kership još jedan je primjer sve snažnije strateške saradnje: Crnoj Gori su prodata dva patrolna broda za potrebe njene mornarice, čija je isporuka planirana početkom 2027. godine.

U svim oblastima - od energetike i zdravstva do saobraćaja i upravljanja otpadom - francuske kompanije, među kojima su Suez, Aéroports de Paris, Séché i Artelia, spremne su da doprinesu ekonomskom razvoju Crne Gore. One pritom mogu da računaju na podršku naših institucija: Francuske agencije za razvoj (AFD), koja je ovog ljeta, pet godina nakon pokretanja prve operacije u Crnoj Gori 2021. godine, udvostručila obim svojih finansijskih obaveza u zemlji i potpisala prvi investicioni kredit za Crnogorski elektroprenosni sistem (CGES); Bpifrance, koja intenzivira svoje aktivnosti u Crnoj Gori, naročito kroz program garancija za izvozne poslove; kao i Business France, koja je u septembru otvorila kancelariju posvećenu Zapadnom Balkanu, čime je našim malim i srednjim preduzećima i kompanijama srednje tržišne kapitalizacije poslala snažnu poruku da prošire poslovanje u regionu i Crnoj Gori.

Već postoje, ili se tek razvijaju, brojne perspektivne ekonomske mogućnosti povezane s Francuskom, što me posebno raduje. Uvjeren sam da će moji današnji razgovori s predstavnicima crnogorskih vlasti doprinijeti njihovom daljem razvoju i potvrditi našu odlučnost da blisko sarađujemo s vama. Francuska je, više nego ikada, uz Crnu Goru - kao odana saveznica i jedan od vodećih ekonomskih partnera.

( Nicolas Forissier )