Mijušković: Potrebno je strpljenje i upornost, kao i spremnost da se ne odustane čim naiđete na prvu prepreku
Naučni put Jelene Mijušković vodio je od studija u Podgorici, preko doktorskih istraživanja u Francuskoj i postdoktorskog usavršavanja u Rimu, do CERN-a, najveće svjetske laboratorije za nuklearna istraživanja, gdje sa naučnicima iz cijelog svijeta istražuje fundamentalne osobine materije
Nauka nema granice, a talenat iz Crne Gore može stići do najvećih svjetskih istraživačkih centara. To potvrđuje i uspjeh dr Jelene Mijušković, saradnice u nastavi na Prirodno-matematičkom fakultetu Univerziteta Crne Gore, koja je dobitnica prestižne Dunavske nagrade za mlade naučnike za 2026. godinu.
Njen naučni put vodio je od studija u Podgorici, preko doktorskih istraživanja u Francuskoj i postdoktorskog usavršavanja u Rimu, do CERN-a, najveće svjetske laboratorije za nuklearna istraživanja, gdje sa naučnicima iz cijelog svijeta istražuje fundamentalne osobine materije.
Gostujući u Bojama jutra na Televiziji Vijesti, Mijušković je kazala da joj nagrada predstavlja posebno priznanje nakon godina rada i usavršavanja u inostranstvu.
"Veoma sam zadovoljna što je moj rad prepoznat. Prije svega sam zahvalna profesorima, sada već kolegama sa Odsjeka za fiziku, koji su me kandidovali za ovu nagradu, kao i Prirodno-matematičkom fakultetu i Univerzitetu Crne Gore koji su podržali kandidaturu. Nakon više godina rada i boravka u inostranstvu, ovo je lijepo zaokružena priča", kazala je Mijušković.
Osnovne i specijalističke studije završila je na Prirodno-matematičkom fakultetu u Podgorici, a master studije započela kroz saradnju sa profesoricom Raičević i crnogorskom istraživačkom grupom koja učestvuje u CMS eksperimentu u CERN-u.
Nakon završetka master rada dobila je ponudu za dvojni doktorat, koji je realizovala kroz saradnju Univerziteta Crne Gore i Univerziteta Paris-Saclay, jednog od vodećih univerziteta u oblasti fizike i matematike. Dio doktorskih istraživanja obavljala je u Crnoj Gori, a dio u Parizu. Nakon toga, tri godine provela je na postdoktorskim istraživanjima na Univerzitetu Sapienza u Rimu, da bi se prošle godine vratila u Crnu Goru, gdje danas radi kao saradnica u nastavi.
Ističe da je učešće u CERN-u od izuzetnog značaja za mlade naučnike, jer omogućava međunarodnu saradnju, pristup podacima i istraživanjima na nivou vodećih svjetskih univerziteta.
"Mi se bavimo fizikom elementarnih čestica na veoma visokom nivou. Imamo pristup istim informacijama i podacima kao i vodeći univerziteti u svijetu", objasnila je Mijušković.
Njeno istraživačko interesovanje usmjereno je na kvark-gluonsku plazmu (KGP), stanje materije za koje se smatra da je postojalo neposredno nakon Velikog praska. Riječ je o ekstremno vrućoj i gustoj sredini koju naučnici pokušavaju da rekonstruišu u visokoenergetskim sudarima teških jona. Analizom podataka nastoje da razumiju kako su čestice međusobno djelovale i kakvi su uslovi vladali u prvim trenucima razvoja svemira.
Govoreći o izazovima naučnog rada, Mijušković ističe da su upornost, strpljenje i ljubav prema istraživanju presudni za prevazilaženje prepreka.
"U eksperimentalnom radu susrijećemo se sa brojnim izazovima. Kada počnete da analizirate podatke, stvari rijetko funkcionišu iz prvog pokušaja. Potrebno je strpljenje i upornost, kao i spremnost da se ne odustane čim naiđete na prvu prepreku", poručila je.
Iako se za studije fizike tradicionalno odlučuje manji broj studenata, na Univerzitetu Crne Gore nastoje da mladima približe ovu oblast kroz radionice i master klasove. Od 2017. godine, kada se crnogorska grupa priključila CERN-u, srednjoškolci imaju priliku da rade sa stvarnim podacima iz istraživanja, zajedno sa vršnjacima iz različitih zemalja, a potom učestvuju i u zajedničkim konferencijama.
Cilj je, kako objašnjava Mijušković, da mladima pokažu da studiranje fizike ne znači nužno opredjeljenje za nastavničku karijeru, već da pruža mogućnost bavljenja naučnoistraživačkim radom na međunarodnom nivou.
( Marija Radović )