Od Barutane do Valbone: Nova turistička ruta povezaće Kolašin i Tropoju
Iz Opštine Kolašin saopštili su da je potpisan ugovor za realizaciju projekta "ME-AL PATHWAY", za koji su obezbijeđena sredstva iz Programa prekogranične saradnje Crna Gora – Albanija 2021–2027, uz podršku Evropske unije. Partneri Opštine Kolašin su Opština Tropoja, Institut za romsku kulturu u Albaniji i organizacija Peace Volunteering Network
Barutana na Vinića brdu kod Kolašina i tradicionalne kule u albanskoj Tropoji postaće dio prekogranične turističke rute "Alpska ruta nasljeđa: od Barutane do Valbone". Kolašinska tvrđava, od koje se danas naziru samo temelji, biće uređena i otvorena za posjetioce.
Iz Opštine Kolašin saopštili su da je potpisan ugovor za realizaciju projekta "ME-AL PATHWAY", za koji su obezbijeđena sredstva iz Programa prekogranične saradnje Crna Gora – Albanija 2021–2027, uz podršku Evropske unije. Partneri Opštine Kolašin su Opština Tropoja, Institut za romsku kulturu u Albaniji i organizacija Peace Volunteering Network.
Barutana je zaštićeno kulturno dobro, a iz Opštine navode da lokalitet godinama nije bio uređen ni bezbjedan za posjetioce. Projekat, osim uređenja tvrđave, predviđa digitalne sadržaje koji će posjetiocima predstaviti nasljeđe Kolašina i Tropoje, obuku i sertifikaciju turističkih vodiča, organizovanje sajmova i kulturnih događaja, kao i podršku lokalnim turističkim preduzetnicima. Cilj je, kako su saopštili iz Opštine, da Kolašin privlači posjetioce tokom cijele godine.
Barutana, prvobitno poznata kao tvrđava Ičindži, podignuta je šezdesetih godina 19. vijeka da brani južni prilaz Kolašinu. Pred njom je 1878. godine, nakon Berlinskog kongresa, grad predat Crnoj Gori.
Direktor Centra za kulturu Kolašin Branislav Jeknić ranije je za "Vijesti" ispričao da je Ičindži bila jedna od tvrđava koje je osmanska vojska podigla oko Kolašina od 1862. do 1864. godine, nakon što su udružena crnogorska i brdska plemena 1858. razorila tadašnju varoš.
Na Babljoj gredi bila je tvrđava Učundži, a na Bašenjem brdu Birindži. Tvrđava na Vinića brdu imala je dva sprata i osnovu u obliku krsta jednakih krakova. Zidana je kamenom vezanim krečnim malterom, a ispred nje je prolazio glavni put za ulazak u grad.
Nakon Berlinskog kongresa 1878. godine, knjaz Nikola povjerio je pregovore o predaji Kolašina Mitrofanu Banu, tadašnjem igumanu manastira Morače. Poslije nekoliko sastanaka dogovoreni su uslovi predaje, a 22. septembra 1878. na granicu su stigla dva moračka bataljona.
"Ujutro su glavari prešli preko Tare sa četom vojnika. Crnogorske predstavnike je na rijeci Tari susrio juzbaša sa vodom nizama, i otpratili ih do tvrđave na Vinića brdu. Ispred tvrđave Nuri-beg je sa svojim prevodiocem Đokom Drobnjakovićem sačekao Crnogorce i lično je predao tvrđavu i grad Kolašin Crnogorcima. Prvo je oslobođena tvrđava Ičindži, na Vinića brdu, a zauzela je četa oficira Toma Radovića, tvrđavu Birindži na Bašanjem brdu – četa Gavrila Ćuće Novova Vujisića, a tvrđavu Učundži, iznad mosta visoko na Babljoj Gredi – četa Milisava Đurđina", ispričao je ranije Jeknić.
U vrijeme Knjaževine Crne Gore tvrđava je služila kao skladište baruta i oružja sve do izgradnje kasarne na Brezi.
"U jednom dokumentu (platnom spisku) iz 1906. godine pominje se Mato Milošev Vujisić, artiljerijski oficir kao upravitelj skladišta baruta i oružja u skladištu na Vinića brdu. Odatle u narodu naziv za ovu tvrđavu Barutana. U dokumentima poslije 1900. godine do Austro-Ugarske okupacije, na zvaničnom pečatu varoši Kolašin nalazila se tvrđava na Vinića brdu", kazao je Jeknić.
Tokom Drugog svjetskog rata tvrđava je ostala bez krova, a poslije rata mještani okolnih naselja odnosili su kamen sa objekta.
( Dragana Šćepanović )