Za 5 godina Crna Gora će imati samo 1.800 vojnika - Vijesti.me
Nacrt SPO

Za 5 godina Crna Gora će imati samo 1.800 vojnika

Nacrt novog Strategijskog pregleda odbrane najavljuje dodatnu redukciju oružanih snaga i mijenja prioritete u njihovom angažovanju, te unapređenje vojne sposobnosti Crne Gore

Nacrt novog Stretegijskog pregleda odbrane (SPO), ključnog dokumenta kada je u pitanju planiranje i organizacija sistema odbrane koji je pripremilo Ministarstvo odbrane, donosi nove redukcije u oružanim snagama Crne Gore i mijenja redosljed prioriteta kada je njihovo angažovanje u pitanju.

To su glavne novine nacrta SPO, koji treba da zamijeni aktuelni i nikada ostvareni SPO iz 2010. godine.

O nacrtu novog SPO ministarka odbrane Milica Pejanović- Đurišić počela je prošle sedmice široke konsultacije
"Prethodno definisani nivoi ambicija razvoja odbrambenog sistema bili su previsoki. U SPO iz 2010. godine nije u potpunosti prepoznat kolektivni sistem bezbjednosti. Ekonomska kriza i pad rasta BDP u odnosu na projektovani, uslovili su smanjenje izdvajanja za odbrambene troškove ispod projektovanih 1,2 – 1,3 odsto BDP-a“, stoji u obrazloženju razloga zbog kojih se pristupa donošenju novog SPO.

Prema aktuelnom SPO i smjernicama koje su uspostavili bivši ministar odbrane Boro Vučinić i načelnik Generalštaba VCG, viceadmiral Dragan Samardžić, Crna Gora je bila jedinstveni primjer u svijetu po tome što je na papiru imala vojsku koju čini pet- šest jedinica ranga brigade, iako ukupan formacijski sastav cijele vojske nije dovoljan za popunjavanje jedne brigade po NATO standardima (3.500 ljudi).

Vučinić i Samardžić napravili su vojsku u kojoj Vazduhoplovstvo nema avione niti PVO sisteme većeg dometa, Mornarica nema (ispravne) brodove, mine, rakete i torpeda, a kopnena vojska nema oklop, niti ozbiljniju artiljeriju.

Milica Pejanović-Đurišić, Dragan Samardžić

Planeri iz Ministarstva odbrane obećavaju da će novi SPO "uskladiti razvoj vojnih sposobnosti sa potrebama i mogućnostima države", "unaprijediti vojne sposobnosti Crne Gore" i još jednom reorganizacijom "racionalizovati i poboljšati upravljanje resursima".

Po novom SPO, nabavka opreme za snage VCG deklarisane za te misije, dobija priorite u odnosu na ono što nam treba u samoj Crnoj Gori
Prema rješenjima iz nacrta novog SPO, broj formacijskih mjesta u Vojsci Crne Gore će sa aktuelnih 2.094, biti fazno do 2018. godine smanjen na 1.800.

VCG će sa aktuelne brigadne, do 2015. preći na bataljonsku organizaciju, što podrazumijeva “ukidanje dijela komandi i jedinica, napuštanje dijela infrastrukturnih objekata i smanjenje broja nivoa odlučivanja u lancu komandovanja”.

Uspostaviće se i novi Komandno-operativni centar Vojske. To je, inače, ključna karika za organizovano i koordinisano upravljanje or užanim snagama na operativno-taktičkom nivou, što Crna Gora nema od sticanja nezavisnosti 2006.

Planirano je uvođenje “regionalnog pristupa nadzoru mora i vazdušnog prostora”. Došlo je i do promjene prioriteta u misijama VCG, pa sada nakon “odbrane Crne Gore kroz aktivnu saradnju sa saveznicima i partnerima”, na mjesto broj dva dolazi “doprinos u izgradnji i očuvanju mira u regionu i svijetu”.

Na trećem mjestu je “podrška civilnim institucijama”. Do sada je misija vojske da u vanrednim okolnostima i većim prirodno-tehnološkim incidentima podržava civilne instutucije bila ispred misije angažovanja VCG u NATO i drugim međunarodnim vojnim misijama u inostranstvu.

Po novom SPO, nabavka opreme za snage VCG deklarisane za te misije, dobija priorite u odnosu na ono što nam treba u samoj Crnoj Gori – nabavku višenamjenskih transportnih helikoptera, savremenog radara za nadzor vazdušnog prostora, novih patrolnih brodova…

O nacrtu novog SPO ministarka odbrane Milica Pejanović- Đurišić počela je prošle sedmice široke konsultacije.

Čak dvije trećine vojnog budžeta ide na administraciju

Što se troškova tiče, vojni planeri predviđaju da će izdvajanja za finasiranje sistema odbrane kretati od 1,2 odsto BDP-a u 2014. do 1,4 odsto BDP-a u 2023. godini, te da će se struktura tih troškova u međuvremenu značajno unaprijediti u korist modernizacije i finasiranja operacija vojske.

Sada se čak dvije trećine vojnog budžeta troši na administraciju, 22 odsto na operacije, a samo 12 odsto na modernizaciju, dok je ideal kome se teži odnos 50:30:20 odsto između te tri stavke.

Nact SPO otkriva i poražavajuće podatke da su ukupna ulaganja u modernizaciju i opremanje VCG u protekle dvije godine iznosila samo 4,11 miliona eura, a da će se  u ovoj godini izdvojiti još samo 1,95 miliona.

To je čak pet puta manje nego što je za te tri godine bilo predviđeno aktuelnim SPO iz 2010. Prema SPO iz 2010. ukupna ulaganja za opremanje i modernizaciju VCG u period 2011-2020. godine trebalo je da iznose 109,86 miliona eura, dok nacrt novog SPO predviđa ukupna ulaganja od 92,91 miliona eura u periodu od 2014. do 2023. godine.

Nebo kontrolišu drugi

Kontrola i zaštita vazdušnog prostora će se rješavati u okviru kolektivnog sistema bezbjednosti, piše u nacrtu novog SPO, uz napomenu da se planira “uspostavljanje nadzora vazdušnog prostora na regionalnom nivou i formiranje Operativnog centra”.

Predviđeno je da crnogorsko vazduhoplovstvo, koje neće imati borbene avione, zadrži u upotrebi postojeće lake heklikoptere tipa “gazela”. Zadržaće se i sistemi PVO odbrane vitalnih objekata”.

Vazduhoplovstvu slijedi “razvijanje sposobnosti taktičkog transporta, traganja i spasavanja, medicinske evakuacije, gašenja požara, snabdijevanja i drugog”, za što  treba nabaviti nove, moderne, srednje teške višenamjenske helikoptere.

Osnivaju vojno školstvo?

Uključivanje vojnog obrazovanja u nacionalni obrazovni sistem, jedna je od mjera predviđenih nacrtom novog SPO u poglavlju “Unapređenje ljudskih resursa”.

Crna Gora nema nikakav sistem nacionalnog vojnog školstva, već sve svoje potrebe za oficirima i podoficirima podmiruje školujući kadar na stranim Vojnim  akademijama – u Srbiji, Hrvatskoj, Grčkoj, SAD…

Autori SPO namjeravaju da ubuduće u VCG osiguraju odnos oficira, podoficira i vojnika u mjeri 1: 2,5 : 3,5, kao i da podmlade oružane snage većim prijemom mladih ljudi.