BLOG Tramp: Pobijedili smo, ali posao nije dovršen; Predsjednik Irana postavio uslove za okončanje rata

Izraelski ministar odbrane Izrael Kac izjavio je da će zajednička kampanja Izraela i Sjedinjenih Američkih Država protiv Irana trajati "koliko god bude potrebno", tvrdeći da su napadi nanijeli velike gubitke iranskim snagama, prenosi Gardijan.

"Ova operacija će se nastaviti bez vremenskog ograničenja, koliko god bude potrebno, dok ne ostvarimo sve ciljeve i odlučimo o ishodu kampanje", rekao je Kac, dodajući da iransko rukovodstvo "bježi kao miševi u tunele".

Ministar je naveo da su mrtvačnice bolnica u Iranu pune, ali je insistirao da među poginulima nema civila. Dodao je da će napadi biti nastavljeni u Teheranu i širom zemlje "dan za danom, meta za metom".

Prema njegovim riječima, udari će se nastaviti "kako bi se omogućilo iranskom narodu da ustane, djeluje i ukloni ovaj režim", uz napomenu da "to na kraju zavisi od samih građana Irana".

Novi vrhovni vođa Irana Modžtaba Hamnei ranjen je u napadu 28. februara u kojem je poginulo šest članova njegove porodice, uključujući i njegovog oca, potvrdio je iranski ambasador na Kipru, prenosi Gardijan.

U intervjuu datom u kompleksu ambasade u Nikoziji, Alireza Salarijan detaljnije je opisao okolnosti u kojima je 56-godišnji Hamnei ranjen, navodeći da je imao sreće što je preživio napad koji je sravnio sa zemljom rezidenciju pokojnog ajatolaha.

"I on je bio tamo i ranjen je u tom bombardovanju, ali nisam vidio da se to pominje u stranim medijima. Čuo sam da je ranjen u noge, šaku i ruku… Mislim da je u bolnici jer je povrijeđen", rekao je Salarijan za Gardijan.

Objašnjavajući zašto se vjerski vođa nije pojavljivao u javnosti niti davao izjave otkako je u nedjelju naslijedio oca, dodao je da misli da nije u stanju da drži govor.

Napad se dogodio prvog dana vazdušnih udara koje su protiv Irana pokrenule Sjedinjene Američke Države, kada je gađan veliki predsjednički kompleks u centru Teherana. Bio je deseti dan svetog mjeseca Ramazana, rekao je ambasador, a ajatolah Ali Hamnei nalazio se u rezidenciji sa nekoliko članova porodice, uključujući Modžtabinu suprugu Zahru, koja je takođe poginula u napadu.

Prema izvještajima iranskih medija, supruga Alija Hamneija, Mansur, preminula je tri dana nakon vazdušnog udara.

Tri američka bombardera B-1 jutros su viđena kako se vraćaju u vazduhoplovnu bazu RAF Feirford u Glosterširu, u Velikoj Britaniji, nakon, kako se čini, prvog bombardovanja koje je američko vazduhoplovstvo izvelo iz britanske baze od početka rata s Iranom, piše Gardijan.

Fotografije snimljene oko sedam sati ujutro prikazuju bombardere B-1, koji mogu nositi do 75.000 kilograma municije, kako se u zoru vraćaju s noćne misije. Za sada nije poznato koje su mete eventualno gađane tokom te operacije.

Avioni su prvi put uočeni kako polijeću u utorak kasno popodne, nekoliko sati nakon što je američki sekretar za rat Pit Hegset izjavio da je u toku "najintenzivniji dan napada na Iran".

Britanski premijer Kir Starmer je u početku odbio da odobri korišćenje britanskih baza za američke napade na Iran, ali je drugog dana sukoba promijenio stav i rekao da baze mogu biti korišćene za napade na iranske raketne lansirne položaje.

Fotografije snimljene teleobjektivom ranije u utorak pokazale su i bombe pripremljene za ukrcavanje na avione. U bazi Feirford raspoređeno je ukupno 11 bombardera B-1 i tri bombardera B-52, a ta baza služi kao glavna evropska baza za bombardere američkog ratnog vazduhoplovstva.

Iranska vojska saopštila je da bi svaki brod koji pripada Sjedinjenim Američkim Državama, Izraelu ili njihovim saveznicima, a prolazi kroz strateški važni Hormuški moreuz, mogao biti meta napada, prenosi Gardijan.

"Svako plovilo čiji naftni teret ili sam brod pripada Sjedinjenim Američkim Državama, cionističkom režimu ili njihovim neprijateljskim saveznicima smatraće se legitimnom metom", navodi se u saopštenju centralne operativne komande iranske vojske koje je prenijela državna televizija.

U saopštenju je ponovljeno da iranske oružane snage "neće dozvoliti da kroz moreuz prođe ni jedan jedini litar nafte".

Savjet bezbjednosti Ujedinjenih nacija (UN) razmatraće danas dvije suprotstavljene rezolucije o ratu u Iranu, prvi put otkako je održan hitan sastanak SB ubrzo nakon izbijanja američko-izraelske vojne operacije protiv Irana i iranskog uzvratnog djelovanja prema zemljama u regionu, 28. februara.

Prema posljednjim podacima koje je prikupio CNN iz regionalnih izvora, bilans poginulih u sukobima na Bliskom istoku je sljedeći:

• Iran: Iranski ambasador pri Ujedinjenim nacijama rekao je u utorak da je više od 1.300 civila poginulo u američko-izraelskim napadima od početka sukoba. Prema nedavnom ažuriranju agencije Human Rights Activists News Agency (HRANA) sa sjedištem u SAD-u, u istom periodu poginula su 1.262 civila i 190 pripadnika vojske.
• Liban: Najmanje 570 ljudi poginulo je u Libanu otkako je Izrael prošle sedmice započeo napade na tu zemlju, saopštila je državna Jedinica za upravljanje rizikom od katastrofa. Izraelska vojska je takođe navela da su u južnom Libanu rano u nedjelju poginula dva izraelska vojnika.
• Irak: U napadima na Irak poginulo je 18 pripadnika Narodnih mobilizacionih snaga, saopštila je ta proiranska milicija. U sukobu su takođe poginula tri iranska kurdska borca i jedan pripadnik bezbjednosnih snaga Regionalne vlade Kurdistana.
• Izrael: Najmanje 12 ljudi poginulo je u napadima na Izrael od početka rata, prema podacima izraelske hitne službe Magen David Adom. Devet osoba poginulo je kada je raketa direktno pogodila stambenu zgradu u gradu Beit Šemeš.
• Kuvajt: Najmanje 12 ljudi poginulo je u Kuvajtu, među njima šest američkih vojnika, dva kuvajtska vojnika i dva pripadnika kuvajtskih bezbjednosnih snaga, prema podacima CENTCOM-a, kuvajtske vojske i ministarstva unutrašnjih poslova te zemlje.
• Ujedinjeni Arapski Emirati: Najmanje šest ljudi poginulo je u toj zemlji kao posljedica iranskih napada, saopštilo je ministarstvo odbrane. Među poginulima su državljani Emirata, Pakistana, Nepala i Bangladeša.
• Saudijska Arabija: Dvije osobe poginule su kada je vojni projektil pogodio stambeni objekat u gradu Al-Kardž, saopštila je saudijska civilna odbrana. Američki vojnik je takođe preminuo od zadobijenih povreda nakon napada na američke snage u Saudijskoj Arabiji drugog dana rata.
• Bahrein: Jedna osoba poginula je kada su ostaci presretnute rakete izazvali požar na „stranom plovilu“ u industrijskom gradu Salman, prenijeli su državni mediji. Odvojeno, dvadesetdevetogodišnja žena iz Bahreina poginula je nakon iranskog napada na glavni grad Manamu, saopštilo je ministarstvo unutrašnjih poslova.
• Oman: Jedan državljanin Indije poginuo je nakon što je bespilotni čamac napao tanker na kojem je radio, 52 nautičke milje od obale Omana, prenijela je novinska agencija Oman.

Iran posjeduje između 5.000 i 6.000 pomorskih mina, pokazuje izvještaj američkog Kongresa objavljen prošle godine, prenosi CNN.

Izvještaj je objavljen nakon dvanaestodnevnog sukoba između Irana, Izraela i Sjedinjenih Američkih Država u junu 2025. godine i bavio se uticajem tog sukoba na tržišta nafte i gasa, posebno u kontekstu mogućih prekida plovidbe kroz Hormuški moreuz.

U dokumentu se navodi da se vjerovalo da je Teheran 2019. godine imao arsenal od više od 5.000 pomorskih mina, dok su procjene za 2025. godinu taj broj povećale na oko 6.000.

Prema američkom izvještaju, Iran raspolaže različitim vrstama ovih podvodnih oružja: limpet minama koje se mogu pričvrstiti za trup broda, usidrenim minama koje plutaju ispod površine i eksplodiraju kada brod dođe u kontakt s njima, kao i takozvanim "donjim" minama koje leže na morskom dnu i detoniraju kada otkriju plovilo u blizini.

Rusija pomaže Iranu naprednim taktikama upotrebe dronova razvijenim tokom rata u Ukrajini, kako bi gađao ciljeve Sjedinjenih Američkih Država i zalivskih država na Bliskom istoku, rekao je jedan zapadni obavještajni zvaničnik za CNN.

Dronovi Šahed, koje je dizajnirao Iran, ali ih je Moskva masovno proizvodila za upotrebu u Ukrajini, pokazali su se neočekivano uspješnim u probijanju protivvazdušne odbrane zalivskih država. Do sada je razmjena obavještajnih podataka između Rusije i Irana bila opisivana kao opšta pomoć pri određivanju ciljeva, ali konkretni taktički savjeti predstavljaju novi nivo podrške.

"Ono što je ranije bila opšta podrška sada postaje zabrinjavajuće, uključujući strategije gađanja bespilotnim letjelicama kakve je Rusija koristila u Ukrajini", rekao je zvaničnik koji je želio da ostane anoniman zbog osjetljivosti obavještajnih informacija.

Iako nije precizirao tačne taktičke savjete, Rusija je u Ukrajini koristila dronove Šahed u talasima - više letjelica istovremeno, koje često mijenjaju pravac kako bi izbjegle protivvazdušnu odbranu.

Predsjednik Ukrajine Volodimir Zelenski napisao je u danas na mreži Iks da je Rusija "počela da podržava iranski režim dronovima. Sigurno će pomoći i raketama, a pomaže im i u protivvazdušnoj odbrani".

Kijev je u zemlje Persijskog zaliva poslao stručnjake za presrijetanje dronova kako bi podijelili ukrajinsko iskustvo u zaustavljanju relativno jeftinih dronova Šahed, koji mogu koštati oko 30.000 dolara. Ukrajina je razvila male presretače koji koštaju oko 5.000 dolara po komadu i mogu se brzo proizvoditi.

Govoreći o širim prijetnjama u Persijskom zalivu, isti zvaničnik rekao je da su veoma zabrinuti zbog upotrebe mina od strane Irana u Hormuškom moreuzu, kao i zbog napada morskim dronovima i jednostavnijih napada uz pomoć ribarskih brodova.

Iran je tvrdio da je na početku rata pogodio američki nosač aviona USS Abraham Linkoln, ali su Sjedinjene Američke Države to negirale. Centralna komanda američke vojske (CENTCOM) tada je na mreži Iks saopštila da Linkoln nije pogođen i da mu se lansirane rakete nisu ni približile.

Zapadni zvaničnik je dodao da je podrška Kine Iranutakođe zabrinjavajuća, ali nije iznio detalje.

Sjedinjene Američke Države i Izrael gađali su jednu od iranskih banaka, saopštio je portparol iranskog vojnog štaba u Teheranu, upozoravajući da će Iran kao odgovor početi da gađa američke i izraelske ekonomske centre u regionu.

"Nakon njihove neuspjele kampanje, teroristička američka vojska i okrutni cionistički režim (Izrael) gađali su jednu od banaka u zemlji", rekao je portparol, prenijela je državna novinska agencija IRNA.

Nazvavši napad nelegitimnim, portparol je dodao da to Teheranu daje opravdanje da gađa američke i izraelske ekonomske centre i banke.

Portparol je upozorio ljude u regionu da se drže najmanje jedan kilometar dalje od banaka, navodeći da Sjedinjene Američke Države treba da očekuju "odmazdu koja će biti bolna".

Nije precizirao koja je banka u Iranu bila meta napada.

Iranski novi vrhovni vođa, Modžtaba Hamnei, živ je i zdrav uprkos ranama zadobijenim u ratu, rekao je Jusef Pezeškijan, savjetnik u vladi i sin predsjednika Irana.

"Čuo sam vijest da je gospodin Modžtaba Hamnei ranjen. Pitao sam neke prijatelje koji imaju veze i rekli su mi da je, hvala Bogu, živ i zdrav", naveo je Pezeškijan u objavi na svom Telegram kanalu.

Državna televizija nazvala je Hamneija (56) "ranjenim veteranom Ramazanskog rata", ali nikada nije precizirala kakvu je povredu zadobio, prenosi Gardijan.

Pezeškijan je ovo izjavio usred spekulacija o zdravlju i mjestu boravka Hamneija, koji se nije pojavljivao u javnosti otkako je prije tri dana naslijedio svog pokojnog oca, ajatolaha Alija Hamneija.

Prema navodima Njujork tajmsa, Hamnei je ranjen prvog dana napada Sjedinjenih Američkih Država i Izraela na Iran. List se poziva na tri iranska i dva izraelska zvaničnika koji su govorili pod uslovom anonimnosti.

Tajlandski teretni brod napadnut je danas u Hormuškom moreuzu, a tajlandska mornarica saopštila je da je do sada spaseno 20 članova posade, prenosi AFP.

Brod Majuri Nari, registrovan u Tajlandu, napadnut je u moreuzu nakon što je napustio luku Kalifa u Ujedinjenim Arapskim Emiratima. Mornarica je dodala da se tačne okolnosti i uzrok napada još istražuju.

"Trenutno su u toku napori da se spasu preostala tri člana posade", saopštila je tajlandska mornarica.

Brod je u vlasništvu tajlandske transportne kompanije Prešus Šiping, navodi AFP, i bio je na putu ka Kandli u Indiji.

Američka vojska saopštila je da je napala i uništila 16 iranskih plovila za polaganje mina u blizini Hormuškog moreuza, nakon izvještaja da je Iran počeo da postavlja eksplozivne naprave na ovom strateški izuzetno važnom plovnom putu, prenosi Gardijan.

Ministarstvo zdravlja Libana saopštilo je da je broj poginulih u toj zemlji od početka sukoba porastao na 570. Od toga je 84 ljudi ubijeno samo juče u napadima i vazdušnim udarima.

Broj povrijeđenih porastao je na 1.444, od čega je 131 osoba povrijeđena juče.

Među poginulima je i Jusef Asaf, bolničar Crvenog krsta, navelo je ministarstvo zdravlja u saopštenju u kojem se osuđuje gađanje ambulantnih vozila i hitnih službi.

Govoreći u Senatu danas, italijanska premijerka Đorđa Meloni rekla je da, iako se ne smije dozvoliti da Iran dođe do nuklearnog oružja, Izrael i Sjedinjene Američke Države jesu djelovali van okvira međunarodnog prava, te da Italija nije u ratu i neće u njega ulaziti.

"U ovom kontekstu krize međunarodnog sistema, u kojem prijetnje postaju sve ozbiljnije, a jednostrane intervencije van okvira međunarodnog prava sve češće, treba posmatrati i američku i izraelsku intervenciju protiv iranskog režima“, rekla je ona, prenosi Gardijan.

Podrška Velike Britanije američkoj vojnoj akciji protiv Irana došla je "malo prekasno", ali odnos Kira Starmera sa Donaldom Trampom može se popraviti, smatra jedan od najbližih saradnika američkog predsjednika, Stiv Vitkof.

Komentari Vitkofa, koji je bio Trampov specijalni izaslanik za Bliski istok, dolaze nakon niza javnih kritika američkog predsjednika na račun britanskog premijera i stava Ujedinjenog Kraljevstva o američkim i izraelskim napadima na Iran.

Starmer je u nedjelju pokušao da popravi narušene odnose u telefonskom razgovoru sa Trampom, nakon što je američki predsjednik na društvenim mrežama napisao: "Ne trebaju nam ljudi koji se priključuju ratovima tek nakon što smo ih već dobili".

Ta izjava uslijedila je nekoliko dana nakon što se Tramp žalio da je Starmer predugo oklijevao da dozvoli američkim snagama korišćenje britanskih vazdušnih baza.

"On je rekao, kao što znate, da to donekle spada u kategoriju ‘premalo, prekasno’, ali mislim da imaju dobar i čvrst odnos i nadam se da će moći da ga poprave. Ja se vodim onim što predsjednik kaže, a predsjednik stalno ponavlja da svako ima pravo na svoje mišljenje. Ali ponekad imamo utisak da nema tog osjećaja zahvalnosti. Mislim da je stav predsjednika da mi činimo mnogo za Evropu, mnogo za Ujedinjeno Kraljevstvo - u oblasti trgovine, odbrane i podrške koju pružamo NATO-u. A ponekad je odgovor s druge strane, ta uzajamnost, pomalo nedovoljna. Ostaću na tome", pojasnio je Vitkof u intervjuu za GB Njuz.

Nepoznati projektil pogodio je teretni brod sjeverno od Dubaija u Ujedinjenim Arapskim Emiratima, nedaleko od Hormuškog moreuza, saopštila je britanska organizacija UK Maritime Trade Operations na mreži Iks.

Ranije danas nepoznati projektili pogodili su još dva broda u strateški važnom Hormuškom moreuzu, navela je ista organizacija. Jedan brod se zapalio, zbog čega je posada morala da se evakuiše, dok je drugi pretrpio oštećenja.

Protivvazdušna odbrana presrela je dva drona u blizini aerodroma u Dubaiju danas, pri čemu su četiri osobe povrijeđene, saopštila je vlada Dubaija na mreži Iks.

Dva državljanina Gane i jedan državljanin Bangladeša zadobili su lakše povrede, dok je jedan državljanin Indije zadobio povrede srednje težine.

Vazdušni saobraćaj funkcioniše normalno, navodi se u saopštenju.

Tri plovila pogođena su nepoznatim projektilima u Ormuskom moreuzu, saopštile su agencije za pomorsku bezbjednost i izvori, dok je jedan od udara izazvao požar na brodu i primorao veći dio posade da ga napusti.

Brod za prevoz rasutog tereta "Mayuree Naree", koji plovi pod zastavom Tajlanda, bio je meta napada i oštećen je oko 20 kilometara sjeverno od Omana, navela su dva izvora iz oblasti pomorske bezbjednosti, piše Rojters.

Centar Velike Britanije za pomorske operacije (UKMTO) kasnije je, osvrćući se na taj incident, saopštila da je požar ugašen i da nema uticaja na životnu sredinu. Neophodni članovi posade ostali su na plovilu.

Ranije je kontejnerski brod "One Majesty", koji plovi pod zastavom Japana, pretrpio manju štetu od nepoznatog projektila 46 kilometara sjeverozapadno od Ras al Hajme u Ujedinjenim Arapskim Emiratima, navela su dva izvora iz oblasti pomorske bezbjednosti.

Članovi njegove posade su bezbjedni, a brod plovi ka sigurnom sidrištu, dodali su izvori.

Treće plovilo, takođe brod za prevoz rasutog tereta, pogođeno je nepoznatim projektilom oko 92 kilometra sjeverozapadno od Dubaija, saopštile su kompanije za pomorsku bezbjednost.

Projektil je oštetio trup broda "Star Gwyneth", koji plovi pod zastavom Maršalskih Ostrva, saopštila je kompanija za upravljanje pomorskim rizicima Vanguard, dodajući da je posada plovila bezbjedna.

Saobraćaj kroz Ormuski moreuz, ključnu pomorsku arteriju kroz koju prolazi oko 20 odsto svjetskih isporuka nafte i gasa, naglo je opao od početka sukoba sa Iranom 28. februara.

Najnoviji incidenti povećali su broj brodova koji su napadnuti od početka sukoba na najmanje 14.

Prema izraelskoj obavještajnoj procjeni, novi vrhovni vođa Irana, Modžtaba Hamnei, zadobio je lakše povrede u zajedničkom izraelsko-američkom vazdušnom ratu protiv Irana i zato se nije pojavljivao u javnosti, rekao je za Rojters visoki izraelski zvaničnik.

Iran će gađati ekonomske i bankarske interese povezane sa Sjedinjenim Američkim Državama i Izraelom u regionu, rekao je portparol združene komande Hatam al-Anbija, dodajući da ova prijetnja dolazi nakon napada na jednu iransku banku.

"Nakon njihove neuspjele kampanje, teroristička vojska SAD-a i okrutni cionistički režim (Izrael) gađali su jednu od banaka u zemlji", prenose državni mediji izjavu Ebrahima Zolfagarija.

"Ovim nelegitimnim i neuobičajenim postupkom, neprijatelj nas primorava da gađamo ekonomske centre i banke povezane sa SAD-om i cionističkim režimom u regionu", naveo je on u izjavi, prenosi agencija Rojters.

Portparol je upozorio ljude u regionu da se drže podalje od banaka.

Projektil je danas pogodio teretni brod u Ormuskom moreuzu, i taj brod se zapalio, objavio je Centar Velike Britanije za pomorske operacije (UKMTO), navodeći da se posada evakuiše sa broda.

Brod je pogođen pošto su SAD ciljale iranske brodove za polaganje mina koje bi mogle da ugroze taj uski prolaz u Persijskom zalivu.

Centar za pomorske operacije, kojim upravlja britanska vojska saopštio je da je brod pogođen sjeverno od Omana, u samom moreuzu.

Iran nije odmah preuzeo odgovornost za napad mada je gađao brodove u moreuzu i oko njega od početka američko-izraelske vojne operacije i poremetio taj plovni put kroz koji prolazi petina svetske nafte iz Persijskog zaliva ka Indijskom okeanu.

Iran je takođe gađao naftna polja i rafinerije u arapskim zemljama u Zalivu u okviru strategije koja je izgleda namijenjena da izazove povećane ekonomske teškoće u svijetu, kako bi se izvršio pritisak na SAD i Izrael da prekinu s udarima.

(BETA)