Velika Britanija i kraljevska porodica: Ko je sve član i šta radi kralj

Tokom ceremonije u Vestminsterskoj opatiji, kralj će biti krunisan zajedno sa kraljicom suprugom

3630 pregleda 0 komentar(a)
Foto: Reuters
Foto: Reuters

U subotu 6. maja, kralj Čarls Treći postaće 40. britanski monarh krunisan u Vestminsterskoj opatiji.

On je postao kralj odmah po smrti majke Elizabete Druge, u septembru 2022. godine.

Šta radi kralj?

Kralj u Velikoj Britaniji je šef države.

Međutim, njegove moći su simbolične i ceremonijalne, i on ostaje politički neutralan.

Dobija dnevne depeše od vlade u crvenoj kožnoj kutiji, kao što su brifinzi pred važne sastanke ili dokumenti koje mora da potpiše.

Premijer se obično sastaje sa kraljem sredom u Bakingemskoj palati, da bi ga informisao o aktivnostima vlade.

Ti sastanci potpuno su privatni i ne postoji zvanični zapisnik onoga što je izrečeno.

Getty Images

Kralj takođe ima određeni broj parlamentarnih funkcija:

  • Formiranje vlade - lider partije koja pobedi na opštim izborima obično se poziva u Bakingemsku palatu, gde se od njega formalno traži da odobri pravljenje vlade. Kralj takođe formalno raspušta vladu pred opšte izbore
  • Državno otvaranje i Kraljev govor - Kralj započinje Parlamentarnu godinu ceremonijom Državnog otvaranja. On izlaže planove vlade u govoru koji drži na prestolu u Domu lordova
  • Kraljevska saglasnost - kad se neki predlog zakona odobri u Parlamentu, njega mora formalno da odobri kralj da bi postao zakon. Poslednji put kad je odbijena Kraljevska saglasnost bilo je 1708. godine

On obično predvodi godišnji događaj Prisećanja u novembru u Cenotafu, u Londonu.

Uz to, kralj ugošćuje državnike u zvaničnoj poseti - kao što je predsednik Južne Afrike Siril Ramafosa - i sastaje se sa stranim ambasadorima i visokim komesarima stacionarnim u Velikoj Britaniji.

Za svoju prvu državničku posetu, Čarls je posetio Nemačku, gde je postao prvi britanski monarh koji se obratio nemačkom parlamentu.

Kralj je takođe šef Komonvelta, udruženja 56 nezavisnih država i 2,4 milijarde ljudi.

Za 14 od ovih država, poznatih kao kraljevstva Komonvelta, on je i šef države.

Getty Images

Kamila, kraljica supruga, pomaže kralju u njegovom radu, a obavlja i vlastite javne dužnosti u ime 90 dobrotvornih organizacija koje podržava.

Mnoge od njih bave se zdravljem i blagostanjem i rade sa ljudima koji su silovani ili seksualno napastvovani.

Šta će se desiti na krunisanju?

Tokom ceremonije u Vestminsterskoj opatiji, kralj će biti krunisan zajedno sa kraljicom suprugom.

To je anglikanska verska služba koju će održati nadbiskup od Kenterberija.

Monarh se pomazuje „svetim uljem" i dobija kuglu sa krstom i skiptar, kraljevske simbole.

Na vrhuncu ceremonije, nadbiskup će postaviti krunu Svetog Edvarda na Čarlsovu glavu - krunu od čistog zlata, koja datira iz 1661. godine.

Ona ima centralno mesto među Krunskim nakitom u Londonskom Taueru i monarh je nosi samo u trenutku krunisanja.

Za razliku od kraljevskih venčanja, krunisanje je državni događaj - plaća ga vlada i ona na kraju odlučuje o spisku zvanica.

Ko je još u kraljevskoj porodici?

PA Media
  • Princ Vilijam je stariji sin kralja Čarlsa i njegove prve žene, pokojne princeze Dajane. Posle kraljičine smrti, on je postao princ od Velsa i vojvoda od Kornvola, istovremeno zadržavši prethodnu titulu vojvode od Kembridža. On je oženjen Ketrin, princezom od Velsa i vojvotkinjom od Kornvola i Kembridža. Imaju troje dece: princa Džordža, princezu Šarlotu i princa Luisa
  • Kraljevska princeza (princeza Ana) je kraljičino drugo dete i jedina ćerka. Ona je udata za viceadmirala Timotija Lorensa. Ima dvoje dece sa prvim mužem kapetanom Markom Filipsom: Pitera Filipsa i Zaru Tindal
  • Vojvoda od Edinburga (princ Edvard) je kraljičino najmlađe dete. On je oženjen vojvotkinjom od Edinburga (Sofi-Rajs Džons). Imaju dvoje dece: ledi Luiz Vindzor i erla od Veseksa (Džejms Mauntbaten-Vindzor)
  • Vojvoda od Jorka (princ Endrju) je kraljičin drugi sin. On ima dve ćerke sa bivšom ženom, vojvotkinjom od Jorka (Sara Ferguson): princezu Beatris i princezu Evgeniju. Princ Endrju se povukao sa kraljevskih dužnosti 2019. godine, posle kontroverznog intervjua za BBC o navodima da je seksualno napastvovao Virdžiniju Đufre. U februaru 2022. godine, platio je nenavedenu sumu za vansudsku nagodbu u građanskoj tužbi za seksualni napad koju je Đufre podnela protiv njega u SAD
  • Vojvoda od Saseksa (princ Hari) je Vilijamov mlađi brat. On je oženjen vojvotkinjom od Saseksa (Megan Markl). Imaju dvoje dece: princa Arčija i princezu Lilibet. Oni su 2020. godine saopštili da se povlače sa položaja viših članova kraljevske porodice i preselili se u Kaliforniju

Kako funkcioniše nasleđivanje?

Linija naslednika određuje člana kraljevske porodice koji preuzima dužnost monarha kad postojeći umre ili abdicira.

Prvi u redu za presto - prestolonaslednik - monarhovo je najstarije dete.

Kao prvorođeno dete kraljice Elizabete, Čarls je postao kralj odmah po smrti majke, a njegova supruga, Kamila, postala je kraljica supruga.

Pravila o kraljevskom nasleđivanju izmenjena su 2013. godine da bi se osiguralo da sinovi više nemaju prednost u odnosu na starije sestre.

Naslednik kralja Čarlsa njegov je najstariji sin, princ od Velsa.

Najstarije dete princa Vilijama, princ Džordž, drugi je u redu za presto, a njegova najstarija ćerka princeza Šarlota treća.

Princ Luis je četvrti, a princ Hari peti.


Pogledajte i ovaj video:


Koliko je popularna kraljevska porodica?

Da bi ispitala raspoloženje javnosti pred samo krunisanje, BBC Panorama je naručila novo istraživanje javnog mnjenja od JuGova.

Rezultati pokazuju široku podršku zadržavanju monarhije, sa 58 odsto njih koji je stavljaju ispred izabranog šefa države - što podržava 26 odsto.

Ali ispod ovih glavnih brojki, anketa pokazuje kako stavovi variraju u različitim starosnim grupama.

Konkretno, izgleda da monarhija ima problem sa popularnošću među mladima.

Dok su stariji od 65 godina bili najskloniji da podrže monarhiju, sa 78 odsto, anketirani starosti između 18 i 24 godine bili su tome najmanje skloni.

Samo 32 odsto njih podržava monarhiju.

Ova mlađa grupa bila je sklonija, sa 38 odsto, da podrži izabranog šefa države, mada je preostalih 30 odsto ostalo neodlučno.

Ravnodušnost bi mogla da bude podjednak problem kao i protivljenje, sa 78 odsto njih u mlađoj starosnoj grupi koji su rekli da ih „ne zanima" kraljevska porodica.

PA Media

Gde žive članovi kraljevske porodice?

Kralj Čarls i Kamila, kraljica supruga, žive u Bakingemskoj palati.

Oni su prethodno živeli u Klarens Hausu u Londonu i Hajgrouvu u Glosterširu.

Među drugim kraljevskim rezidencijama su Vindzorski zamak, Sendringem, u Norfolku, Palatu Holirudhaus, u Edinburgu, i zamak Balmoral u Aberdinširu.

U avgustu 2022. godine, princ i princeza od Velsa preselili su se iz Kensingtonske palate u zapadnom Londonu da bi živeli u Adelejd Kotidžu, na imanju Vindzor.


Pratite nas na Fejsbuku,Tviteru i Vajberu. Ako imate predlog teme za nas, javite se na bbcnasrpskom@bbc.co.uk

Bonus video: