Kako starim, sve više obraćam pažnju ko je sve „na stub“. Ne odlaze samo oni koji su obilježili moje djetinjstvo i mladost, nego, nažalost, i znatno mlađi od njih.
Mnogo poznatih ličnosti preminulo je u svijetu i u bivšoj Jugoslaviji, u 2025. godini.
Otišla je jedna sjajna glumačka ekipa: Brižit Bardo, Klaudija Kardinale, Dajana Kiton, Robert Redford, Džin Hekman i Ričard Čembrlen, pa muzičari Ozi Ozborn, Roberta Flek, Kris Rija i Ornela Vanoni, nobelovac Mario Vargas Ljosa, bivši prvaci svijeta u šahu i boksu Boris Spaski i Džordž Formen, olimpijski šampion u amaterskom boksu Nino Benvenuti, papa Franjo, nekadašnji predsjednici Urugvaja Hose Muhika i Rumunije Jon Ilijesku i premijer Albanije Fatos Nano, engleski književnik Frederik Forsajt, modni kreator Đorđo Armani, holandski fudbalski trener Leo Benhaker, sovjetski i škotski fudbaleri Nikita Simonjan i Denis Lou, francuski političar Žan-Mari le Pen, padobranac Feliks Baumgartner, itd.
Jugoslovenske prostore ražalostila je smrt književnika Ljubomira Simovića i Filipa Davida, reditelja Zdravka Šotre, Arsenija Jovanovića (profesora na FDU), Mihaila Vukobratovića, Branka Ivande, Milorada Milinkovića, najboljeg tragača u “Poteri”, dramskog pisca Igora Bojovića, rodom iz Nikšića, bivšeg upravnika Pozorišta “Boško Buha”, tenisera Nikole Pilića, muzičara Vojislava Simića, Saše Popovića i Matije Dedića, kompozitora Stipice Kalođere i Alfija Kabilja, vrsnih pjevača različitog žanra Gabi Nobak i Halida Bešlića, glumaca Josipa Pejakovića, Erola Kadića, Milke Podrug Kokotović, Envera Petrovcija, Čkaljinog sina Čedomira Petrovića, Moma Pićurića… Napuslili su nas i Titov unuk Josip Joška Broz, prof. dr Mirjana Miočinović, dvije decenije životna saputnica Danila Kiša, šahovski publicista Dimitrije Bjelica, politikolog prof. Vladimir Goati, akademik Milivoj Solar, teoretičar književnosti, akademik Dragan Micić, endokrinolog, košarkaši Dražen Dalipagić i Nemanja Đurić, novinari Milorad Komrakov, Nadežda Gaće i Teofil Pančić, filmski glumac i producent Dobrivoje Tanasijević (Dan Tana), general Nebojša Pavković, političari dr Slobodanka Gruden, Kaćuša Jašari, Branislav Ivković, Jugoslav Kostić i Nedeljko Šipovac, bivši gradonačelnik Cetinja Slobodan Puro Đurić, džudista Slavko Obadov, istoričar umjetnosti Aleksandar Čilikov, pjesnik Miodrag Mijo Raičević…
Pozdravili smo se i sa jednom dobrom fudbalskom navalnom petorkom: Marijan Čerček, Dušan Maravić, Andrija Delibašić, Rudolf Belin i Vasil Ringov, s tim da smo kapitena Dinama, Rudija Belina, sa desnog halfa pomjerili malo naprijed…
* * *
I u srećnim i u manje srećnim brakovima žene, uglavnom, nadžive svoje muževe. Statistika kaže da žene u Crnoj Gori žive, u prosjeku, pet godina duže od muškaraca, 80,3 prema 75,3 godine.
I dobro je što je tako. Žene, kad ostanu same, lakše i dostojanstvenije stare od muškaraca.
* * *
Vlada je usvojila Uredbu kojom je predviđeno da učeniku ne može biti dodijeljena „Luča“ bez odličnih ocjena na eksternoj polumaturi, maturi ili stručnom ispitu. Vjerujem da će ubuduće „lučonoše“ biti svedene na pravu mjeru, uprkos degradiranom i devalviranom obrazovanju, pošto su mnogi „tatini i mamini sinovi i kćeri“ dobijali, na protekciju, sve petice, što se, ako nema prepisivanja, jasno registrovalo na završnom, eksternom ispitu.
* * *
Odlučujuće poene Novakove pobjede nad Sinerom gledao sam, sa uživanjem, preko fejsbuka, nekoliko puta. Od poraza protiv Alkaraza u finalu, nijedan klip sa Austalian opena nisam vidio niti me više taj gren slem interesuje.
Ako ikad Novak ode u penziju o tenisu ću misliti taman koliko o stonom tenisu.
Kao što ne mislim o skijanju otkad se raspala Jugoslavija. Niti pratim Zimske olimpijske igre, koje se ovih dana održavaju u Milanu i Kortini d’Ampeco.
Sjećam se kako sam navijao za Bojana Križaja i Mateju Svet, kao da su iz sokaka moga. Da smo još u zajedničkoj državi bio bih ponosan na Slovenca Domena Prevca, pobjednika novogodišnje turneje Četiri skakaonice. Znate ono: Oberstdorf, Garmiš-Partenkirhen, Insbruk i Bišofshofen. Ovaj uspjeh dvadesetšestogodišnjeg ski skakača, vidio sam slučajno, drago mi je bilo i ništa više od toga. A nisam ni registrovao da su prije njega taj uspjeh ostvarili Primož Peterka, 1997. i Domenov brat, Peter Prevc, 2016, niti sam ikad čuo za njih.
Osamdesetih godina Miran Tepeš i Primož Ulaga, najbolji jugoslavenski ski skakači, za koje sam zdušno navijao, nisu se ni primicali pobjedničkom postolju, osim što je Tepeš, 1987. bio četvrti.
* * *
U Centru izvođačkih umjetnosti „Barbikan“ u Londonu, najvećem te vrste u Evropi, u januaru je održana retrospektiva tetralogije jugoslovenskog i srpskog reditelja Mladomira Puriše Đorđevića. Četiri njegova filma „Devojka“, „San“, „Jutro“ i „Podne“, predstavljeni su britanskoj publici kao neke od od najvećih evropskih ratnih drama ikad snimljenih, uz djela Roberta Roselinija i Andžeja Vajde.
U „Barbikanu“ se održavaju koncerti savremene i klasične muzike, projekcije filmova, pozorišne predstave, a sadrži i biblioteku, staklenu baštu i tri restorana. Koncertna hala, koja prima 2.000 gledalaca, matična je hala i Londonskog i Bi-bi-sijevog simfonijskog orkestra.
Đorđevićevi filmovi prikazani su u više projekcija, a cijena ulaznice bila je 14 funti, odnosno 16 evra.
Kreator retrospektive bio je dr Mina Radović, sa Goldsmits univerziteta u Londonu, uticajni britanski filmolog, očigledno, naše gore list.
Velikom Puriši Đorđeviću, koji nas i nakon smrti čini ponosnim, falila je godina i po da doživi pun vijek. Umro je u novembru 2022. godine.
* * *
U avionu do Amerike ličim na Mister Bina u onom skeču iz crkve, jer pomno pratim putnika koga ošacujem da je iskusan i ponavljam sve što on radi u vezi sa hranom, pićem, spuštanjem i podizanjem sjedišta, improvizovanim stočićem, ekranom ispred mene, slušalicama, itd.
* * *
Šta reći za povećanje penzija od 0,38 odsto, osim ono starobarsko, ljekovito: „Uiiiiip!“
* * *
Ne zna se ko je prvi uzviknuo: „Home, sweet home!“ (Dome, slatki dome), vještačka inteligencija spominje nekog Džona Pejna, američkog pisca koji ga je popularizovao u svojoj pjesmi iz 1823. godine, ali ja mislim da taj slavni i opšteprihvaćeni izraz potiče iz Crne Gore. Porodično predanje kaže da je moja prababa, kad se, poslije mnogo sati pješačenja, vraćala na Ljubotinj s pijace na Viru, gdje je probala da neku crkavicu proda, govorila: „Svuđe pođi, kući dođi!“
Bonus video:
