NOVO IZDANJE CANU: “PORTRETI CRNOGORSKIH LJEKARA”

Istinski heroji medicinskog razvoja

Edicija “Portreti crnogorskih ljekara” (sa podnaslovom Prilozi istoriji medicine u Crnoj Gori) u izdanju CANU utemeljuje medicinsko biće u kulturni identitet države

5090 pregleda 1 komentar(a)
Klinički centar Crne Gore, Foto: Luka Zeković
Klinički centar Crne Gore, Foto: Luka Zeković

Kulturni identitet naroda se obično vezuje za umjetnost, no kako se pojedini epiteti danas mogu potpuno sinhrono koristiti kako za umjetnike tako i za ljude od struke i nauke, kao da se lagano gubi ta nit razdvajanja umjetničkog od naučno-stručnog. Samo čovjeku istančanog sluha vitruoz na klaviru može učiniti vrijedan ugođaj, ali svakom čovjeku virtouz u operacionoj sali ili ambulanti može dati makar nadu, a mnogima i mnogo veći ugođaj. Puna usta zahvalnosti onih kojima je ljekar spasio život, iako zvuči pretenciozno - zaista čine medicinu uzvišenom, sinonimom humanizma u filozofskom smislu.

Edicija “Portreti crnogorskih ljekara” (sa podnaslovom Prilozi istoriji medicine u Crnoj Gori) u izdanju CANU utemeljuje medicinsko biće u kulturni identitet države. Naučno i stručno pregnuće istaknutih crnogorskih ljekara, na žalost sada pokojnih, onih o kojima se pričalo i kojima će se pričati, a čije su biografije i bibliografije obrađene u ovoj ediciji, ne samo da je ovim djelom otrgnuto od zaborava, već mladim ljekarima daje nadahnuće. Oni su svojim radom poput mozaika fino slagali sliku – putokaz za dalji razvoj naučno-stručne medicinske misli u Cnroj Gori. A sjećanje na djela umrlih je put ka njihovoj besmrtnosti.

”Projekat ove edicije je započet 2019. godine pod pokroviteljstvom CANU. Imao sam posebnu privilegiju da budem nosilac projekta. No, mnogo veću čast mi čini to što sam dobio priliku da pišem o ljekarima koji su započeli i razvijali zdravstveni sistem u Crnoj Gori. Projekat je osmišljen kao višetomna edicija u kojoj su već u dva izdanja opisani lik i djelo znamenitih crnogorskih ljekara. Vodio sam se kriterijumom da prvo govorim o ljekarima koji više nisu među živima, a obuhvaćeni su oni koji su radili u Crnoj Gori i o crnogorskim ljekarima koji su radili u Srbiji ali bili istovremeno angažovani povremeno u Crnoj Gori bilo kao lječioci ili edukatori drugih crnogorskih ljekara. U planu su još dva toma o ljekarima koji više nisu među živima, kao o i ljekarima strancima koji su nekada radili u Crnoj Gori (Rusi, Njemci i Italijani). Peti tom edicije je osmišljen za ljekare koji će se u tom trenutku naći u penziji. Konačni cilj je izrada leksikona crnogorskih ljekara, zaključno sa enciklopedijom zdravstva u Crnoj Gori. Beskrajno mi je drago što su u autorskom timu bili renomirani akademici i ljekari akademik Vaso Antunović, akademik Predrag Peško, akademik Goran Nikolić kao urednik, prof. dr Cane Tulić, prof. dr Ranko Raičević, prof. dr Miodrag Radunović, prof. dr Aneta Bošković, doc. dr Nebojša Kavarić i dr Jevto Eraković”, zapisao je profesor dr Ranko Lazović.

”Nalazim veliko zadovoljstvo u činjenici da je završen i drugi tom edicije CANU o cronogorskim ljekarima. Bila mi je čast da budem pozvan i uvršten kao jedan od autora u izradi ovog projekta. Nadam se da sam bar djelimično uspio prenijeti i moje lične impresije pišući o ljekarima koje sam lično poznavao i čiji su životi i bogate karijere utkane u instituciju u kojoj sam radio. Siguran sam da će biografije ovih ljudi biti inspiracija i nauk nekim novim generacijama do kojih ova bibliografska zbirka mora naći svoj put”, glasi sud akademika Predraga Peška.

Zgrada CANU
Zgrada CANUfoto: BORIS PEJOVIC

Iako medicina zaista uzima mnogo od ljekara, istovremeno nam daje i vrhunsku mogućnost samoaktualizacije. Iako mnogi ni danas ne mogu razumjeti nemjerljiv značaj napretku crnogorske medicine kroz osnivanje Medicinskog fakulteta pri Univerzitetu Crne Gore devedesetih godina prošlog vijeka, CANU ovom edicijom o ljekarima još jednom dokazuje uvažanje medicinske struke i nauke, prepoznajući medicinu kao jedan od stubova društvenog razvoja.

Grafički portreti ljekara prikazanih u ediciji, djelo akademika Zuvdije Hodžića, prave dodatnu lijepu sponu medicine i umjetnosti u ovoj ediciji. Edicija faktografski prikazuje životni i medicinski put starih crnogorskih ljekara i govori o njihovom naučnom i stručnom doprinosu kako u lokalnom miljeu, tako i na regionalnom, pa čak globalnom planu od strane pojedinih. U mojoj genaraciji ljekara srednje životne i profesionalne dobi, u okolnostima nerijetkih apsurda, ista stvara osjećaj prestiža da se jednog dana nađete zapisani u nekim budućim tomovima Portreta crnogorskih ljekara. Ovo čini posebnu i trajnu vrijednost edicije, podsvjesno vas goneći da budete dobar, prepoznati i traženi ljekar u oblasti medicine kojoj ste se posvetili.