Kada su mokraćna kiselina i tjelesna masa povišene, lako je povjerovati da postoji jedan strogi jelovnik koji rješava oba problema. Novo randomizovano ispitivanje, objavljeno 1. novembra u časopisu Diabetes Care, pokazuje složeniju sliku: tri različita kalorijski ograničena režima dovela su do sličnog smanjenja tjelesne mase i urata, ali je početak mršavljenja kod dijela učesnika pratio privremeni porast urata i više napada gihta.
U istraživanju su učestvovala 102 muškarca sa prekomjernom tjelesnom masom ili gojaznošću i hiperuricemijom, odnosno povišenom koncentracijom urata u krvi. Tokom 12 sedmica pratili su ishranu sa manje ugljenih hidrata, DASH obrazac ishrane ili uravnoteženu ishranu sa malo purina. Svaki program je istovremeno bio kalorijski ograničen, pa studija nije upoređivala samo spiskove dozvoljenih namirnica, već tri strukturisana načina smanjenja energetskog unosa.
Među 85 učesnika koji su završili praćenje, prosječan gubitak tjelesne mase iznosio je 8,47 kilograma, odnosno 9,3 odsto početne mase. Između grupa nije bilo statistički značajne razlike ni u mršavljenju ni u smanjenju urata poslije 12 sedmica. To znači da se iz ove studije ne može proglasiti pobjednik: ishrana sa manje ugljenih hidrata nije bila jasno bolja od DASH režima ili uravnotežene ishrane sa manje purina za glavni ishod.
Razlika se ipak pojavila u praktičnosti. Učesnici su se bolje pridržavali DASH plana, a ta grupa je imala manji gubitak mekog nemasnog tkiva nego grupa sa manje ugljenih hidrata. DASH se zasniva na povrću, voću, cjelovitim žitaricama, mahunarkama, orašastim plodovima i mliječnim proizvodima sa manje masti, uz ograničavanje zasićenih masti, zaslađenih proizvoda i viška soli. Novi nalaz ne dokazuje da je taj obrazac najbolji za svaku osobu sa povišenim uratima, ali pokazuje da održivost plana vrijedi jednako ozbiljno razmotriti kao njegov naziv.
Najvažnije upozorenje stiglo je iz prve sedmice: kućna kapilarna mjerenja zabilježila su prolaznu nestabilnost urata, koja se vremenski poklopila sa ranim vrhuncem napada gihta. Brzo smanjenje tjelesne mase zato nije bezazlen eksperiment za osobu koja već ima giht. Rezultat studije ne treba pretvoriti u cilj da se za 12 sedmica samostalno izgubi ista količina kilograma, niti u razlog da se prekine terapija za snižavanje urata.
NIH navodi da postepeno smanjenje viška tjelesne mase može pomoći u kontroli urata, a da ima smisla ograničiti alkohol, zaslađena pića, iznutrice, veće količine crvenog mesa i određene morske plodove. Istovremeno, NICE upozorava da nema dovoljno dokaza da jedna posebna dijeta sama sprečava napade ili pouzdano snižava urate kod svih, pa preporučuje zdravu, uravnoteženu ishranu umjesto univerzalnog „giht jelovnika“.
Praktična poruka nije da treba izabrati najstroži režim, već plan koji smanjuje energetski višak, čuva kvalitet obroka i može se održati. Osoba sa gihtom, čestim napadima, bubrežnom bolešću ili terapijom za snižavanje urata trebalo bi da plan mršavljenja uskladi sa ljekarom ili kvalifikovanim dijetetičarem, posebno na početku. Ishrana može biti važan dio liječenja, ali nije zamjena za propisane lijekove i praćenje koncentracije urata.
Članak pripremljen uz podršku AI alata.
Pogledajte još:
Preuzmi aplikaciju i prati vijesti
PRATITE NAS NA
