Cilj programa Spark.me STEAM avantura je podsticanje kreativnog i profesionalnog razvoja mladih uzrasta od 15 do 30 godina kroz praktične, inovativne i edukativne aktivnosti, a do sada su uspješno realizovana tri od ukupno osam podržanih projekata. Ovim je potvrđen značaj i potencijal ove inicijative za jačanje STEAM zajednice u Crnoj Gori.
Fusion Lab: mladi kreativci osmislili odjevni komad budućnosti
Tokom trodnevnog izazova koje je u oktobru organizovala Unija mladih preduzetnika Crne Gore u Ambar kreativnom studiju, osam timova mladih kreativaca uzrasta od 18 do 30 godina udružilo je znanja i vještine kako bi osmislili i izradili inovativni odjevni komad budućnosti.
Učesnici su, kroz spoj upcyclinga (pretvaranje starih, otpadnih ili neiskorišćenih predmeta u nove proizvode koji imaju veću funkcionalnu ili estetsku vrijednost), 3D štampe i ručnog rada, razvijali ideje koje modu posmatraju ne samo kao odjevni izraz, već i kao snažnu društvenu i etičku poruku. Projekat je obuhvatio intenzivne radionice, kontinuiranu mentorsku podršku i završnu modnu reviju na kojoj su timovi predstavili svoja rješenja pred stručnim žirijem.
Žiri su činili Ana Krgović, modna dizajnerka iz Shift studija, Anita Ljuljđurović, predstavnica kompanije doMEn, i Uroš Bulatović, predsjednik Unije mladih preduzetnika Crne Gore. Mentorsku podršku učesnicima pružile su Maja Marinović, diplomirana vajarka, i Jovana Vujosević, diplomirana modna dizajnerka.
Pobjedu su odnijele Elena Roganović i Sofija Stijović, studentkinje modne umjetnosti, sa timom New Aged, koje su predstavile minimalistički oklop za svijet poslije apokalipse.
SMART Competition 2025: srednjoškolci u Tivtu gradili i programirali autonomna vozila
Tokom prvog novembarskog vikenda u Tivtu, školske klupe zamijenili su lemilice, senzori i mikročipovi, a teorijska znanja dobila su svoju praktičnu primjenu. Srednjoškolci su učestvovali u SMART Competition 2025, trodnevnom STEAM izazovu iz oblasti robotike, sa zadatkom da konstruišu i programiraju autonomno vozilo sposobno da prepoznaje prepreke, prati zadatu putanju i reaguje na komande.
Radionice su realizovane pod vođstvom Mladena Begovića, osnivača i izvršnog direktora Obrazovnog centra SMART, uz podršku Vlada Moškova, IT asistenta. Tokom programa, učenici su savladavali osnove elektronike, lemljenja, programiranja i timskog rada, rješavajući tehničke izazove u realnom vremenu.
Posebnu vrijednost takmičenju dao je Aleksandar Marković, generalni menadžer globalne gejming kompanije Clash Royale, koji je održao onlajn masterklas o blokovskom programiranju i dizajnu video igara, približivši učesnicima načine na koje se kreativnost i tehnologija uspješno povezuju u savremenoj industriji.
Prva dva dana takmičenja održana su u prostorijama Obrazovnog centra SMART, gdje su timovi razvijali i programirali svoja vozila. Završnog dana, poligon u sportskoj dvorani Župa pretvoren je u testnu arenu, u kojoj su autonomni roboti demonstrirali sposobnost praćenja putanje, izbjegavanja prepreka i reagovanja na zadate izazove.
Prvo mjesto osvojio je tim učenika JU SMŠ „Mladost“ Tivat: Uroš Vuksanović, Đorđe Martinović, Pavle Grgurović i Ivan Slovnikar.
NextGen AI Challenge: mladi rješavali stvarne probleme primjenjujući znanja iz oblasti vještačke inteligencije, data science-a i analize podataka.
NextGen AI Challenge okupio je osam timova studenata i srednjoškolaca, koji su tokom jednog vikenda u decembru rješavali probleme od društvenog značaja i sa potencijalom za stvarnu primjenu. Radili su u formatu sličnom savremenim hackathonima i istraživačkim sprintovima, pa fokus nije bio na teoriji, već na konkretnoj primjeni znanja iz oblasti vještačke inteligencije, data science-a i analize podataka.
Posebna vrijednost takmičenja ogleda se u korišćenju realnih lokalnih datasetova, umjesto pojednostavljenih ili demonstracionih primjera. Podatke su ustupile institucije poput Opštine Podgorica i Prirodno-matematičkog fakulteta Univerziteta Crne Gore.
Tokom cijelog procesa, timovima je bila dostupna mentorska podrška članova Montenegrin AI Association, dok je završnica takmičenja realizovana kroz pitch prezentacije, tokom kojih su timovi pred stručnim žirijem predstavili svoja rješenja, korišćenu metodologiju i potencijalni društveni uticaj.
Pobjednički tim VIDRA, koji su činili Nikola Lešić i Stefan Labović, predstavio je rješenje za predviđanje dolaska autobusa u realnom vremenu i analizu stabilnosti usluge javnog prevoza.
Pored takmičarskog dijela, projekat NextGen AI obuhvatio je i dodjelu nagrada za najbolje istraživačke i naučne radove iz oblasti vještačke inteligencije, realizovane uz podršku programa Spark.me STEAM avanture.
Program Spark.me STEAM avantura realizuje se do 30. aprila 2026. godine, uz ukupan budžet do 100.000 eura, dok se pojedinačni iznosi podrške kreću od 5.000 do 30.000 eura po projektu. Nakon uspješne realizacije prva tri projekta, u narednom periodu slijedi implementacija preostalih inicijativa: BattleBots.me, Raketa znanja, Re:Akcija – Nauka u boji, SMART CITY CHALLENGE i STEAMbite – STEAM pristup proizvodnji i inovaciji domaće hrane.
Spark.me STEAM avantura je dio programa društveno odgovornog poslovanja kompanije doMEn. Tokom 2019. godine kompanija je pokrenula i portal www.steamedukacija.me, na kojem je dostupno više informacija o ovom i drugim programima i prilikama za mlade.
( doMEn )
