Tematske radionice i više mentorskih susreta, uživo i onlajn, prethodile su završnom dijelu projekta na kojem su predstavljene naučno-umjetničke instalacije nastale kao rezultat višemjesečnog rada timova sačinjenih od mladih iz Podgorice, Cetinja, Budve, Kotora i Ulcinja.
Četiri tematske radionice koje spajaju hemiju, umjetnost i održivost
Radionice su predstavljale dobru osnovu za usvajanje znanja, zajedno sa kontinuiranim mentorskim sesijama, naročito zbog toga što su aktivnosti bile zasnovane na iskustvenom učenju i aktivnom učešću mladih, sa ciljem da naučne koncepte povežu sa kreativnim izražavanjem i ekološkom odgovornošću.
Tako je prva radionica bila usmjerena na uvod u zelenu hemiju i bezbjedan rad sa prirodnim materijalima. Tokom nje, učesnici su istraživali ekstrakciju prirodnih pigmenata iz biljaka, začina i prehrambenih materijala, učeći kako temperatura, rastvarači i vrijeme utiču na intenzitet i stabilnost boja.
Naredna radionica bila je posvećena kreativnom razmišljanju i generisanju ideja. Timovi su razvijali koncepte radova kroz jasan redosljed: definisanje naziva (emocija + nauka), izbor vrste otpada za reciklažu, povezivanje sa hemijskim procesima, umjetničku formu i društvenu poruku. Korišćene su metode poput quick sketch crtanja bez verbalne komunikacije, čime se podsticala intuitivna i timska kreativnost. Upravo ova radionica imala je ključnu ulogu u razvoju originalnih i društveno angažovanih koncepata.
Treća radionica bila je usmjerena na realizaciju ideja. Učesnici su koristili reciklirani papir, alginat, gips i prirodne pigmente za izradu radova, istražujući teksture, forme i hemijske reakcije u procesu stvaranja. Na kraju, u fokusu četvrte radionice bila je održivost i odgovornost prema životnoj sredini. Tokom nje učesnici su analizirali svoje procese i radove kroz ekološku prizmu, razmatrajući porijeklo materijala, mogućnosti ponovne upotrebe i smanjenje otpada.
Između radionica i završne izložbe realizovano je više mentorskih sesija koje su bile usmjerene na razradu ideja, tehničku podršku i pripremu prezentacija, čime je obezbijeđen kontinuitet učenja i kvalitetna priprema završnih radova. Mentori su bili: Dejana Dizdar (edukatorka, hemijska tehnološkinja i konsultantkinja za omladinsku politiku), Sara Lukovac (doktorandkinja na Institutu za interdisciplinarne i multidisciplinarne studije Univerziteta Crne Gore), Ksenija Popivoda (magistarica vajarstva i grafička dizajnerka), Danijel Samardžić (diplomirani biolog i magistar biomedicinskog inženjeringa), Ivana Srećković (konsultantkinja u oblasti komunikacija i marketinga) i Milica Vušurović (magistrica biologije i nadzornica za nastavu biologije u Zavodu za školstvo Crne Gore).
Izložba i takmičenje kao kruna višemjesečnog rada, istraživanja i kreativnog procesa
Na završnom događaju projekta RE:akcija - nauka u boji timovi su predstavili svoje umjetničke instalacije, eksperimente i idejna rješenja, objašnjavajući proces nastanka radova, od početne ideje i izbora materijala do hemijskih procesa i ekoloških poruka koje su željeli prenijeti.
Posjetioci događaja na Cetinju imali su priliku da razgovaraju sa učesnicima i bliže se upoznaju sa njihovim radom, a tom prilikom proglašeni su najuspješniji timovi u četiri kategorije za koje su opredijeljene nagrade:
- Tim Tiva: nagrada za najinovativniji eksperiment
- Tim Science Girls: nagrada za najbolju ekološku poruku
- Tim Morski svet: nagrada publike
- Tim Mahovina: nagrada za najbolju umjetničku integraciju nauke
Dejana Dizdar, idejna kreatorka projekta, smatra kako je projekat bio vrijedan prostor za razvoj znanja i vještina mladih kroz interdisciplinarni pristup: „U praksi se jasno pokazuje koliko je STEAM pristup značajan jer povezuje nauku, tehnologiju, inženjerstvo, umjetnost i matematiku u rješavanju konkretnih izazova. Smatram da ovakav pristup treba da postane redovna praksa u obrazovnom sistemu, jer snažno podstiče razvoj kritičkog mišljenja, kreativnosti i primjenjivih znanja kod mladih.“
Ovaj projekat realizovan je u okviru programa Spark.me STEAM avantura, koji finansira kompanija doMEn, kao dio svoje dugogodišnje posvećenosti razvoju STEAM edukacije i osnaživanju mladih kroz praktične i savremene formate učenja.
Predrag Lešić, izvršni direktor kompanije doMEn, vidi projekat RE:akcija - nauka u boji kao primjer kako se hemija, ekologija i umjetnost mogu povezati kroz praktičan i interdisciplinaran rad mladih: „Posebno nas raduje što je prvo izdanje programa Spark.me STEAM avantura već okupilo značajan broj učesnika i rezultiralo konkretnim, vidljivim projektima. Kroz ovaj program želimo da podržimo inicijative koje podstiču radoznalost i inovativnost, jer vjerujemo da je ulaganje u znanje i kreativnost mladih dugoročna vrijednost za cijelu zajednicu.“
Program Spark.me STEAM avantura realizuje se do 30. aprila 2026. godine, uz ukupan budžet do 100.000 eura, dok se pojedinačni iznosi podrške kreću od 5.000 do 30.000 eura po projektu. Nakon uspješne realizacije prva četiri projekta, u narednom periodu slijedi implementacija preostalih inicijativa: BattleBots.me, Raketa znanja, SMART CITY CHALLENGE i STEAMbite – STEAM pristup proizvodnji i inovaciji domaće hrane.
Spark.me STEAM avantura je dio programa društveno odgovornog poslovanja kompanije doMEn. Tokom 2019. godine kompanija je pokrenula i portal www.steamedukacija.me, na kojem je dostupno više informacija o ovom i drugim programima i prilikama za mlade.
( doMEn )
