Objava presude

PRESUDU

ODBIJA SE tužbeni zahtjev kojim je traženo da se obaveže tuženi da tužiocu na ime naknade neimovinske štete zbog povrede autorskog prava isplati pravičnu naknadu u iznos od 10.000,00€, kao neosnovan.

USVAJA SE tužbeni zahtjev i obavezuje se tuženi da o svom trošku objavi ovu presudu u elektronskim medijima u Crnoj Gori i to Vijesti, Dan i Pobjeda u roku od 8 dana od dana pravosnožnosti presude.

Svaka stranka snosi svoje troškove postupka.

Obrazloženje

Rješenjem Apelacionog suda Pž.br.32/26 od 26.01.2026.god. ukinuta je presuda ovog suda P.br.806/23 od 02.12.2025.god. u dijelu II, III i IV izreke presude.

Tužilac je u tužbi i riječi na raspravi, preko punomoćnika, u bitnom naveo da je dana 30.12.2022. godine sa turističkom organizacijom Opštine Budva zaključio Ugovor o ustupanju prava emitovanja. Predmet navedenog ugovora predstavlja ustupanja prava emitovanja Novogodišnjeg muzičko-zabavnog programa povodom dočeka Nove 2023.godine, na trgu u Budvi i istim je predviđeno da tužilac ima isključivo parvo emitovanja novogovišnjeg muzičko-zabavnog programa povodom dočeka Nove 2023.godine, na svom drugom programu i repriziranje koncerta klasične muzike. Međutim, suprotno zakonu o elektronskim medijima i zakonu o autorskim i srodnim pravima, tuženi je istog dana, bez prethodne saglasnosti tužioca, reemitovao kompletan program koji je prednje navedenim ugovorom ustupljen tužiocu sa isključivim pravom emitovanja. Dalje navodi da je u cilju otklanjanja štetnih posledica i neovlašćenog emitovanja Novogodišnjeg programa od strane tuženog, tužilac dana 16.01.2023. godine Agenciji za elektronske medije dostavio prigovor na rad tuženog. Ispitujući osnovanost navedenog prigovora Agencija za elektronske medije je utvrdila da je tuženi prektršio čl.68 Zakona o elektronskim medijima i čl.29 i 135 Zakona o autroskim I srodnim pravima, pa mu je kao upravno nadzornu mjeru zbog kršenja prednje navedenih članova izrekla upozorenje i naložila tuženom da usaglasi emitovanje programskih sadržaja u okviru televizijskom programa sa standardima definisanim u zakonu o elektronskim medijima, zakonu o autorskim i srodnim pravima, podzakonskim aktima agencije i izdatom odobrenju za emitovanje br.O-TV-J-4, te objavi inforamaciju o izrčenoj mjeri. Takođe ističe, da shodno čl.68 Zakona o elektronskim medijima proizilazi da tuženi nije tražio pristup sadržaju na koji je tužilac imao isključivo pravo emitovanja, u skladu sa ugovorom o ustupanju prava emitovanja.

Posebno je istakao da je shodno čl. 19 Zakona o autorskim i srodnim pravima I čl.29 istog zakona propisano da tužilac kao autor djela ima pravo na zaštitu, te da shodno čl. 135 navedenog zakona ima isključivo pravo da drugome dozvoli ili zabrani reemitovanje svoje emisije.

Uz to, shodno čl. 149, 207 i 209 Zakona o obligacionim odnosima tužilac ima pravo na naknadu štete, jer je tuženi postupao u suprotnosti sa domaćim pozitaivnim propisima, kada je neovašćeno reemitovao Novogodišnji program i na taj način učinio protivpravnu povredu moralne komponente autorskih prava, što u konačnom za posledicu ima nanošenje nematerijalne štete tužiocu.

Punomoćnik tužioca u odnosu na ukidne navode Apelacionog suda precizira tužbeni zahtjev u stavu trećem na način što predlaže da sud obaveže tuženog da o svom trošku objavi ovu presudu u elektronskim medijima u Crnoj Gori i to Vijesti, Dan I Pobjeda u roku od 8 dana od dana pravosnožnosti presude.

Punomoćnik tužioca, je na posebno pitanje suda, istakao da se nematerijalna šteta tužioca ogleda u vidu gubitka ekskluziviteteta i manjem broju gledalaca, te da je visina štetu od 10.000,00€ određena po slobodnoj procjeni tužioca uzimajući u obzir umanjeni broj pregleda, s tim što je tužilac uzeo u obzir i činjenicu da sud u ovom tuženom zahtjevu odlučuje shodno slobodnoj procjeni, odnosno dodjeljuje pravičnu naknadu.

U konačnom je predložio da sud usvoji tužbeni zahtjev na način što predlaže da sud obaveže tuženog da tužiocu na ime naknade nematerijalne štete zbog povrede autorskih prava isplati pravičnu naknadu u iznosu od 10.000,00€, kao i da obaveže tuženog da o svom trošku objavi ovu presudu u elektronskim medijima u Crnoj Gori i to Vijesti, Dan i Pobjeda u roku od 8 dana od dana pravosnožnosti presude. Tražio je troškove postupka na ime sastava tužbe, žalbe, pristupa na održana i odložena ročišta, po AT-u sve uvećano za PDV-u iznosu od 21%.

Tuženi u odgovoru na tužbu i riječi na raspravi, preko punomoćnika, u bitnom ističe da predmetni sadržaj nije preuzet od tužioca, već od radio televizije Budva, sa kojim je imao sklopljen ugovor, a ističe da im tužilac nikada nije pismeno uputio dopis da ga upozori da ne preuzima njihov sadržaj. Dalje navodi da je 31.12.2022. godine u okviru Novogodišnjeg programa prenosio koncert iz Budve, preuzimajući signal Radio televizije Budva i to na osnovu dogovora direktora tuženog i direktora radio televizije Budva, a sve u skladu sa Ugovorom o razmjeni programskih sadržaja i ustupanju na prava emitovanja zaključenog između ovo dvije lokalne televizije dana 07.12.2021. godine. Dalje navodi da tuženi u vrijeme reemitovanja spornog programa nije znao da tužilac ima navodno isključivo pravo emitovanja novogodišnjeg programa jer je tuženi tražio i dobio pristup sadržaju od radio televizije Budva. Takođe ističe da tužilac nije imao isključivo pravo jer je ugovorom o ustupanju prava na koji se poziva tužilac potvrđena obaveza tužioca da preda signal Radio televiziji Budva, koji je po ovom osnovu uporedo sa tužiocem emitovao direktran prenos u novogodišnjoj noći.

Posebno ističe da je bez osnova tužbeni zahtjev u pogledu naknade neimovinske štete jer je shodno čl.206 st.2 Zakona o obligacionim odnosima propisano da pravno lice uživa zaštitu prava ličnosti koja ne proizilaze iz prirodnih svojstava čovjeka kao fizičkog lica. Uz to reemitovanjem spornog programa od strane tuženog nije došlo niti je moglo doči do povreda prava na ugled tuženog.

Punomoćnik tuženog u odnosu na ukidne navode Apelacionog suda istakao da je neosnovan tužbeni zahtjev, budući da ekskluzivitet i manja gledanost ne spadaju u nematerijalnu štetu, niti povredu prava ličnosti ni po Zakonu o obligacionim odnosima ni po Zakonu o autorskim i srodnim pravima.

U konačnom je predložio da sud zahtjev tužioca odbije, kao neosnovan. Tražio je troškove postupka na ime sastava za odgovor na tužbu, sastav žalbe i pristupe na održana i odložena ročišta, po AT-u.

Sud je u dokaznom postupku izvršio uvid u: original ugovor o ustupanju prava emitovanja zaključen između JP Radio i Televizije Crne Gore, original prigovor predate agenciji 10.01.2023.godine, skenirano upozorenje Televizije Nikšić, original ugovor o razmjeni programskih sadržaja i ustupanju prava na emistovanje zaključen između lokalnog javnog emitera Radio televizije Nikšić i Radio televizije Budva.(sud konstatuje da se navedeni originali vraćaju punomoćnicima stranaka a u spisima zadržavaju kopije). Sud je dalje izvršio uvid u dostavljeni CD, ali su stranke istakle da nije potrebno na ročištu vršiti uvid jer su upoznati sa sadržajem istog. Sud je dalje izvršio uvid u Rešenje Agencije za elektronske medije br.02-67/5 od 15.02.2023. godine, izjašnjenje Agencije za audio vizualne medijske usluge od 25.03.2025. godine uz koji su dostavili nalaz od 20.01.2023. godine i Rešenje od 15.02.2023. godine, te saslušao zakonske zastupnike stranka Borisa Raonića i Nikolu Markovića.

Brižljivom i savjesnom ocjenom izvedenih dokaza, kako svakog dokaza posebno, tako i u njihovoj medjusobnoj vezi i na osnovu rezultata dokaznog postupka, u smislu odredbe člana 9 ZPP-a, a uzimajući u obzir ukidne navode Apelacionog suda, sud je odlučio kao u izreci, iz sljedećih razloga:

Predmetnom tužbom tužilac traži da se obaveže tuženi da tužiocu na ime naknade neimovinske štete zbog povrede autorskog prava isplati pravičnu naknadu u iznos od 10.000,00€, kao i da se obaveže tuženi da o svom trošku objavi ovu presudu u elektronskim medijima u Crnoj Gori i to Vijesti, Dan i Pobjeda u roku od 8 dana od dana pravosnožnosti presude.

Iz provedenog dokaza- Ugovora o ustupanju prava emitovanja proizilazi da je dana 30.12.2022. godine tužilac sa turističkom organizacijom Opštine Budva zaključio predmetni ugovor i da je predmet ugovora ustupanja prava emitovanja Novogodišnjeg muzičko-zabavnog programa povodom dočeka Nove 2023.godine, na trgu u Budvi I istim je predviđeno da tužilac ima isključivo pravo emitovanja novogovišnjeg muzičko-zabavnog programa povodom dočeka Nove 2023.godine, na svom drugom programu I repriziranje koncerta klasične muzike.

Iz prigovora tužioca dana 16.01.2023. godine Agenciji za elektronske medije, proizilazi da je isti prigovorio na rad tuženog, zbog kršenja čl. 83 Zakona o elektronskim medijima i kršenja čl. 5 st. 2 Pravilnika o programskim standardima u elektronskim medijima.

Iz provedenih dokaza- rješenja Agencija za elektronske medije br. 02-67/5 od 15.12.2023.god. proizilazi da je ispitujući osnovanost navedenog prigovora Agencija utvrdila pod tač. 1. da se tuženom izriče mjera upozorenja kao upravno-nadzorna mjera kršenja čl. 68 Zakonao elektronskim medijima, čl. 29 i 135 Zakona o autorskim i rodnim pravima i čl. 7.1. Odobrenja za emitovanje br. O-TV-J-4 prilikom emitovanja prenosa novogodišnjeg programa sa trga u Budvi dana 31.12.2022.god. u terminu od 20:30:08 do 23:59:59 sati i dana 01.01.2023.god. u terminu od 00:00:00 do 00:04:03 časa. Dok je pod tač. 2 navedeno da se upozorenje iz tač. 1 ovog rješenja izriče zbog reemitovanja programa JP Radio i Televizije Crne Gore bez dozvole emitera, što je protivno čl. 29 I 135 Zakona o autorskim i srodnim pravima. U naprijed navedenom rješenju su precizno definisani tačni termini reemitovanja, kao i svi specifični detalji koji se odnose na način I trajanje reemitovanja.

Iz dopisa Agencija za elektronske medije od 25.03.2025.god. uz koji je dostavljen I nalaz Agencije br. 02-67/1 od 20.01.2023.god. proizilazi da su su precizno definisani tačni termini reemitovanja, kao i svi specifični detalji koji se odnose na način i trajanje reemitovanja, a naprijed navedeno je potvrđeno iz snimcima sa CD, a što među strankama nije ni sporno da je tuženi prenosi naprijed navedeni Novogodišnji program povodom dočeka Nove 2023.godine u organizaciji Turističke organizacije Opštine Budva.

Iz provedenog dokaza- Ugovora o razmjeni programskih sadržaja i ustupanju na prava emitovanja zaključenog između lokalnog javnog emitera Radio i televizije Nikšić DOO i Radio televizije Budva zaključenog dana 07.12.2021.god. proizilazi da su se ugovorne strane saglasile da razmjenjuju sopstvene programske sadržaje i ustupaju prava na emitovanje istih na svojim kanalima, a u skladu sa svojom programskom šemom i uređivačkom politikom RTV Nikšić i RTV Budva.

Sud je u pogledu preuzimanja programa i saglasnosti za isto saslušao i zakonske zastupnike stranaka.

Iz iskaza zakonskog zastupnika tužioca Borisa Raonića proizilazi da pedmetni sadržaj nije preuzet na zakon o propisan način od strane tužioca, te da za svaku saradnju sa ostalim nacionalnim emiterima mora postojati pisana saglasnost kojom se tačno precizira koji program -autovizuelna djelo preuzima i emituju u program. Ukazuje da je ugovor o saradnji za predmetni novogodišnji program imao sa turističkom organizacijom Budva, a koja je prema njegovom saznanju imala neki dogovor sa radio televizijom Budva, na koji način je ovdje tužilac stekao pravo za prikazivanje novogodišnjeg programa na svojoj televiziji, dok sa ovdje tuženim nije imao zaključen ugovor o poslovnoj saradnji za konkretan novogodišnji program. Na posebno pitanje tuženog kakvu štetu je pretrpio tužilac zbog ovog reemitovanja programa, zakonski zastupnik tužioca je istakao da je to povreda autorskog prava, a koja se ogledala manjim brojem gledalaca na njihovoj televiziji, kao i da je tužilac imao troškove za snimatelje i ostale zaposlene koji su bili angažovani na tom snimanju, tj. Troškove proizvodnje tog proizvoda, dok je tuženi sve to preuzeo, a tužilac je izgubio i ekskluzivu.

Iz iskaza zakonskog zastupnika tuženog Nikole Markovića proizilazi da je uobičajna praksa da se preuzimaju i emituju sadržaji između javnih emitera, te ukazuje da je radio televizija Nikšić već više od deset godina imala saradnju sa radio televizijom Crne Gore i od iste preuzimala sadržaj svaki dan. Navodi da što se tiče predmetnog sadržaja novogodišnji program tuženi je u saradnji sa radio televizijom Budva I saglasnošću koju ima sa njima u dogovoru preuzeo predmetni sadržaj. Pojašnjava sudu da u konkretnom slučaju radio televizija Nikšić nije preuzela sadržaj-novogodišnji koncert od radio televizije Crne Gore već je shodno dogovoru koji ima sa radio televizijom Budva od radio televizije Budva dobio dozvolu o preuzimanju signala te televizije, pa se na taj način program koji se emitovao na radio televiziji Budva u isto vrijeme prikazivao na radio televiziji NK i tom prilikom je na programu radio televizije NK stajalo da se naprijed navedeni program preuzima signalom sa radio televizije BD, odnosno u jednom uglu ekrana je bio logo Radio televizije NK, a u drugom logo radio televizije BD. Posebno ističe da tuženi nije znao da je postojala obaveza da od tužioca traži saglasnost niti da je njihov program i da je to isključivo pravo radio televizije Crne Gore, budući je dozvolu za prenos signala dobio direktno od radio televizije BD.

Sud je iskaze svjedoka cijenio kao jasne i precizane, te date u skladu sa navodima iz tužbe i odgovora na tužbu.

Sud je u dijelu presude koji je postao pravnosnažan utvrdio da je tuženi povrijedio autorsko pravo tužioca, na način što je neovlašćeno i bez saglasnosti tužioca reemitovao Novogodišnji muzičko-zabavni program povodom dočeka Nove 2023.godine u organizaciji Turističke organizacije Opštine Budva.

Tužilac je shodno tome tražio da se obaveže tuženi da o svom trošku objavi ovu presudu u elektronskim medijima u Crnoj Gori i to Vijesti, Dan i Pobjeda, u roku od 8 dana od dana pravosnožnosti presude..

Odredbom čl.29 Zakona o autorskim i srodnim pravima je propisano da autor ima isključivo pravo da dozvoli ili zabrani istovremeno, nepromijenjeno i neskraćeno emitovanje svog djela koje se emituje bežičnim putem od strane druge radiodifuzne organizacije (pravo reemitovanja).

Naime, shodno čl. 192 Zakona o autorskom i srodnim pravima u slučaju povrede isključivih prava, nosilac prava može između ostalog tužbom zahtijevati da se o trošku povredilaca u st. 1 utvrdi povreda prava, a st. 9 presuda o povredi prava objavi. Kod naprijed navedenog, kako je utvrđena povreda prava od strane tuženog, to tužilac shodno citiranoj odredbi ima pravo da pored činjenice da se utvrdi povreda prava, traži između ostalog i objavljivanje presude.

Sa iznijetog, sud je usvojio zahtjev tužioca i u skladu sa čl. 192 st.1 tač.9 Zakona o autorskom i srodnim pravima odlučio kao u stavu II izreke presude.

Sud nalazi da je neosnovan tužbeni zahtjev u dijelu kojim je tražio da se obaveže tuženi da tužiocu zbog povrede autorskog prava, obaveže na isplatu neimovinske štete u iznosu od 10.000€.

Odredbom čl.206 Zakona o obligacionim odnosima je propisano da (1) Fizičko lice uživa potpunu zaštitu svoje ličnosti. (2) Pravno lice uživa zaštitu prava ličnosti koja ne proizilaze iz prirodnih svojstava čovjeka kao fizičkog lica. (3) Zaštita prava ličnosti propisana ovim zakonom (minimalna zaštita) ne može se ograničiti posebnim zakonom.

Dok je odredbom čl.207 Zakona o obligacionim odnosima je propisano da su prava ličnosti: pravo na život, pravo na fizički (tjelesni) integritet, pravo na psihički (duševni) integritet, pravo na slobodu, pravo na čast, pravo na ugled, pravo na zaštitu privatnog života, pravo na dostojanstvo, pravo na sopstveni lik, pravo na sopstveni glas, pravo na prepisku i lične zapise, pravo na lični identitet, moralna komponenta autorskih prava, kao i druga prava ličnosti propisana Ustavom, potvrđenim i objavljenim međunarodnim ugovorima i opšte prihvaćenim pravilima međunarodnog prava I posebnim zakonima.

Uz to, odredbom čl. 209 st. 1 Zakona o obligacionim odnosima je propisano da lice kome je protivpravno prouzrokovana povreda prava ličnosti, ima pravo na zaštitu u odnosu na svako lice koje je u tome učestvovalo.

Dok je, odredbom člana 210a propisano je da u slučaju povrede prava ličnosti sud će, prema težini povrede i okolnostima slučaja, dosuditi pravičnu novčanu naknadu, nezavisno od naknade materijalne štete, kao i u odsustvu materijalne štete, dok je stavom 2 istog člana predviđeno da će prilikom odlučivanja o zahtjevu za pravičnu naknadu i o njenoj visini, sud vodi računa o svim okolnostima slučaja, a naročito o vrsti, načinu nanošenja i trajnim posljedicama povrede, životnoj dobi oštećenog, zanimanju I uopšte ličnoj situaciji oštećenog, o činjenici da li su stranke osigurane, o ekonomskoj situaciji štetnika i oštećenog, vremenu trajanja neosnovanog lišenja slobode, cilju kome služi novčana naknada, ali i o tome da se ne pogoduje težnjama koje nijesu spojive sa njenom prirodom i društvenom svrhom.

Tužilac, u ovom dijelu tužbenog zahtjeva, traži naknadu nematerijalne štete koja se ogleda u vidu gubitka ekskluziviteteta i manjem broju gledalaca, dok je visinu štete od 10.000,00€ odredio po slobodnoj procjeni uzimajući u obzir umanjeni broj pregleda.

Naime, ekskluzivitet prenosa omogućava pravnom licu da bude jedini ponuđač određenog sadržaja i privuče veći broj gledalaca, te u slučaju kada se izgubi ekskluzivitet, dolazi do umanjenja tržišne pozicije i gubitka konkurentske prednosti, na koji nači dolazi I do obezvređivanja kupljenih prava. Međutim, po nalaženju suda gubitak ekskluziviteta, kao šteta sam po sebi jeste obična materijalna šteta, jer je umanjena vrijednost imovine I prava koje je to pravno lice, a ovdje tužilac, imao. Takođe, manji broj gledalaca kao direktna posljedica gubitak ekskluziviteta gotovo uvijek dovodi do pada gledanosti, jer publika ima alternativne izvore gledanja, što uzrokuje pad prihoda od marketinga i reklama, i po nalaženju suda, ogleda se kroz izmaklu korist jer bi prihod bio ostvaren da nije došlo do štetnog događaja.

Sud nalazi da je u prvom dijelu presude, koji je postao pravnosnažan, nesporno utvrđeno da tužilac imao isključivo pravo emitovanja prenosa predmetnog događaja, te da tuženi nije tražio pravo na pristup shodno propisanim pravilima, koju činjenicu nije ni sporio, a s obzirom da se radi o događaju od velikog interesa za javnost, zaključuje da tuženi nema pravo da reemituje cijeli program, mimo zakonom utvrđenih pravila i da je na taj način tuženi nesporno postupio protivno odredbama člana 68 Zakona o elektronskim medijima, kao i čl. 29 i 135 Zakona o autorskom i srodnim pravima, te povrijedio autorsko pravo tužioca zbog reemitovanja predmetnog programa.

Međutim, sud nalazi da tužilac, na kome je teret dokazivanja shodno čl. 219 ZPP-a, nije dostavio nijedan dokaz da je došlo do gubitka ekskluziviteta i manjeg broja gledalaca, zbog naprijed navedene povrede od strane tuženog. Uz to, tužilac je bio dužan I da dokaže, ako je došlo do toga, da li je gubitak ekskluziviteta direktno doveo do pada gledanosti i da li je pad gledanosti uzrokovao konkretan finansijski gubitak. Takođe, tužilac nije dokazao ni raniju gledanost (dok je postojala ekskluziva) I kasniji pad i finansijske efekte tog pada, niti je dostavio podatke o gledanosti, niti predložio bilo koji drugi dokaz ili eventualno vještačenje, pa sud nalazi da zakonska obaveza nije na sudu da to predlaže i sam utvrđuje, već na tužiocu da dokaže tvrdnje na kojima temelji svoj tužbeni zahtjev, a koga u postupku zastupa ovlašćeni punomoćnik-advokat.

Kod naprijed navedenog, sud nalazi da je bez uticaja činjenica da li na strain tuženog postoji protivpravna radnja, jer tužilac nije dokazao da je usled te radnje pretrpio povredu prava ličnosti niti je dokazao da je pretrpio određene posledice na koje se poziva (gubitak ekskluziviteta | manji broj gledalaca), te samim tim nema mjesta primjeni odredbe člana 210a, kao ni mogućnosti suda da dosudi pravičnu novčanu naknadu.

Ovo tim prije, jer ne postoji parameter na osnovu kojeg bi sud mogao sam da cijeni šta je to pravična naknada, jer tužilac u tom pravcu nije dostavio, niti predložio dokaze.

Sud je posebno cijenio i navode tužioca da je shodno čl. 207 | 209 ZOO tuženi učinio protivpravnu povredu moralne komponente autorskih prava jer je neovašćeno reemitovao Novogodišnji program, što u konačnom za posledicu ima nanošenje nematerijalne štete tužiocu.

Međutim, sud nalazi da nema mjesta primjeni čl. 207 ZOO, na koji se pozvao tužilac, jer isti nije dokazao da je pretpio nematerijalnu štetu u slučaju povrede prava ličnosti navedene u tom članu zakona, već je svoju štetu bazirao na gubitku ekskluziviteta | manjem broju gledalaca, što predstavlja isključivo materijalnu štetu, koju tužilac uz sve to nije dokazao.

Sa izloženog, odlučeno je kao u stavu I izreke presude.

Odluka o troškovima je donijeta shodno čl. 150, i 152 st. 2 ZPP, pa je sud odlučio da svaka stranka snosi svoje troškove postupka, budući da su obije stranke djelimično usjele u sporu.

PRIVREDNI SUD CRNE GORE

Dana, 06.04.2026. godine

Sudija

Itana Folić

PRAVNA POUKA: Protiv ove presude nezadovoljna stranka ima pravo žalbe u roku od 8 dana od dana prijema iste, koja se podnosi preko ovog suda Apelacionom sudu CG, u dovoljnom broju primjeraka.

( Radio-Televizija Nikšić )