Spektakl sa sjenkama

Španija je osvojila 23. Mundijal i utisak je gotovo aklamativan - titula je otišla u prave ruke. Nije “furija” baš na svakom meču bila najatraktivnija ekipa, u tom pogledu bila je možda jedan level manje u odnosu na šampionski pohod na Euru 2024, ali je bila najstabilnija, najorganizovanija i najdosljednija.

I najbolje je tempirala formu - jer, počelo je remijem bez golova sa Zelenortskim Ostrvima koji je zapanjio svijet.

Ekipa Luisa de la Fuentea spojila je savremeni posjed lopte sa velikom disciplinom. Nije bila najefikasnija ekipa, ali je primila najmanje golova, samo jedan. Najbolje se branila na turniru, ali ne zato što je imala najbrže ili najviše štopere, spektakularnog golmana ili zato što je igrala tvrdo i povučeno - nasuprot tome, posjedom lopte je svakog protivnika uspjela da udalji od gola.

U prevodu - kako neko da te napadne ako mu ne daš loptu.

“BOGINJA” JE TAMO GDJE JOJ JE MJESTO

Uz mlade zvijezde poput Lamina Jamala i Nika Vilijamsa, koji su zapravo prije dvije godine dali još veći doprinos sa krila, ključni su bili Rodri, džoker sa klupe Mikel Merino i snažan vezni red koji je kontrolisao utakmice. Tom veznom redu pripadali su i bekovi - Poro i Kukurelja, pripadao je i najistureniji - Ojarzabal.

Kao kada su Holanđani patentirali model “totalnog fudbala” 70-ih, Španci su razvili moderniju, bržu verziju - svi su vezni, svi su napadači, a posjedom postaju i najbolji odbrambeni tim.

Put do trofeja nije bio lak. Španija je prošla kroz težak žrijeb i pobijedila velike reprezentacije - Portugal, Belgiju, Francusku i Argentinu - zar je potreban veći dokaz da je titula završila tamo gdje joj je mjesto.

“Furija” možda nije imala najviše spektakularnih poteza, ali je imala ono što je najvažnije na velikim takmičenjima: ravnotežu. Posebno je impresionirala sposobnost da se prilagodi različitim protivnicima i da u ključnim trenucima podigne nivo igre.

NAJBOLJI IGRAČ PRVENSTVA: MESI, MBAPE ILI RODRI?

Završeno je najveće i najduže Svjetsko fudbalsko prvenstvo ikada, već se zna da će u budućnosti biti - i većih i dužih, no sjevernoameričke karte definitivno su podijeljene u nedjelju. Navijačima ostaje da se sjećaju, prepričavaju i evociraju uspomene, medijima i analitičarima da dočaraju emociju i da analiziraju. Te analize trajaće još dugo nakon spuštanja zavjese u Nju Džersiju.

Možda i najveća rasprava vodila se oko izbora najboljeg igrača.

Lionel Mesi je i sa 39 godina bio među najvećim zvijezdama turnira. Predvodio je Argentinu, njegov čudesni ulazak u šampionat sa šest golova u grupnoj fazi “zapalio” je Ameriku, bio je vođa, čest asistent, pokazao je da njegova fudbalska inteligencija i dalje pravi razliku.

Kilijan Mbape osvojio je Zlatnu kopačku i postavio novi rekord po broju pogodaka na svjetskim prvenstvima. To što je primat preuzeo u gotovo revijalnom meču za treće mjesto protiv Engleske, koji je završen hokejaškim porazom Francuza 6:4 - brzo će se zaboraviti, ostaće brojke i rekordi.

Mbape je, ipak, bio nezaustavljiv u većem dijelu turnira - do polufinala, kada je zablokirao protiv Španaca, kao i cijela ekipa “trikolora”.

Mnogi su na kraju prednost dali Rodriju, uključujući i zvanični žiri Fife. Kapiten Španije bio je simbol moći i kontrole, brzine razmišljanja i elegancije, zaustavljao je najbolje protivničke igrače i otvarao prostor sa saigrače - pokazao je zašto je jedan od najboljih vezista na svijetu.

KOJE SU BILE NAJBOLJE UTAKMICE MUNDIJALA?

Turnir je ponudio mnogo dramatičnih mečeva - bilo ih je, uostalom, 104, kao nikada do sada.

Duel osmine finala Meksiko - Engleska 2:3 na mitskom stadionu “Asteka” je jedna od utakmica koja će se pamtiti, možda i najbolja - zbog ambijenta, preokreta, golova i emocija.

I da se nije dešavalo ništa na terenu - a dešavalo se: pet golova, dva penala, crveni karton - svemu što je prethodilo meču unaprijed mu je dalo epitet istorijskog.

Od spremanja Engleza za duel na preko 2.300 metara nadmorske visine, analiza medija kako će sve to uticati na performanse fudbalera - u analizama su učestvovali medicinski stručnjaci - do munja i gromova u Meksiko Sitiju koji su početak meča, u spektakularnoj atmosferi na stadionu koji je vidio krunisanje i Pelea i Maradone, pomjerili za jedan sat.

Kao neka vrsta rastućeg saspensa stigao je početak meča i velika pobjeda Engleza u teškim uslovima - slavili su kao da su dobili rat.

Pobjedu u ratu, ali bukvalno, slavili su Argentinci protiv Engleza, podsjetivši ih na Foklandski rat 1982. u polufinalnoj, vjerovatno i najdramatičnijoj i najemotivnijoj utakmici 23. Mundijala. I desio se nezaboravan preokret “gaučosa” u finišu.

Dalje, Argentina - Egipat 3:2 - još jedna utakmica koja će se pamtiti po velikom povratku Argentinaca u posljednjih 20 minuta - (od 0:2 do 3:2), zatim Argentina - Zelenortska Ostrva 3:2 u neočekivanoj drami produžetaka u Majamiju.

Pamtiće se i duel Portugala i Hrvatske 2:1 u šesnaestini finala - mnogo (VAR) uzbuđenja, preokret i oproštaj dvojice velikana igre: Kristijana Ronalda i Luke Modrića.

Zatim sudar Alžira i Austrije 3:3 - meč će se pamtiti po kontroverzama, završen je rezultatom koji je oba tima odveo u nokaut fazu, ali na kakav način. Austrijanci su izjednačili u 97. minutu, u posljednjoj akciji na meču. Šta da je Kalajdžić promašio?

Prošli bi tada Iranci koji su u svom kampu, u Meksiku, otuđeni od strane Amerikanaca, čekali povoljan rasplet i prolaz. Nisu ga dočekali.

NAJLJEPŠI GOL: MAGIJA SIDNI LOPES KABRALA

Ime mu zvuči kao kakvoj proslavljenoj zvijezdi latino telenovela, no zapravo se radi o autoru vjerovatno najljepšeg gola šampionata.

“Haubica” Sidnija Lopes Kabrala iz Zelenortskih Ostrva protiv Argentine - šut sa efeom, iz nemogućeg ugla, u same rašlje gola jednog od najboljih golmana, Emilijana Martinesa, umalo je presjeo doskorašnjem svjetskom prvaku. I nije to samo bio vrhunski šut, već rezultat sjajne timske akcije.

Još puno lijepih golova obilježilo je 23. Svjetsko prvenstvo. Pogoci Kilijana Mbapea, Lea Mesija, Erlinga Halanda, Džuda Belingema, Harija Kejna i drugih velikih zvijezda pamtiće se još dugo.

Tu su i dva “lokalca”, mlade zvijezde iz komšiluka - Bosanca Kerima Alajbegovića protiv Katara i Hrvata Martina Baturine protiv Engleza, ući će u izbor od barem Top 10 najatraktivnijih na prvenstvu.

I neki koji su protekli ispod radara, poput “rakete” napadača Haitija Isodora protiv Maroka.

NOVA IMENA KOJA SU PRIVUKLA PAŽNJU

Mundijal je, kao i svake četiri godine, predstavio novu generaciju fudbalera. Posebno se izdvojio 17-godišnji Meksikanac Gilberto Mora, koji je impresionirao mirnoćom, tehnikom i fudbalskom inteligencijom za svoje godine.

Veliku pažnju dobili su i Pau Kubarsi, mada se za njega znalo - čim nosi dres Barselone, ali i Marokanac Ajob Buadi, Englez Đed Spens i drugi mladi igrači koji bi u narednim godinama mogli da postanu nosioci igre svojih reprezentacija.

Haland i Norveška su takođe osvojili simpatije navijača širom svijeta - ne zato što već nisu bili globalno poznati, već zbog toga što su, jednostavno, novi na svjetskim prvenstvima.

NAJLJEPŠI I NAJGORI TRENUCI VAN TERENA

Fudbal je ponovo pokazao snagu kao globalna igra - i nikakve kontroverze, ali bilo ih je poprilično, ne mogu da umanje tu emociju.

Recimo, slavlje igrača Zelenortskih Ostrva nakon golova protiv Argentine (Sidni Lopes Kabral je uskočio na tribine da nađe - i pronašao je - suprugu), doček na aerodromu nakon spektakularnog Mundijala, kao i emocije navijača širom svijeta i način na koji su različite kulture kroz fudbal pronašle zajednički jezik.

Jedna od impresija je i atmosfera u Sjedinjenim Američkim Državama, gdje je veliki broj ljudi prvi put istinski prihvatio - i zagrlio fudbal, odnosno soker.

Najveće razočaranje, ili kontroverza Mundijala, opet je vezana za domaćina: eliminacija od Belgije u osmini finala koja je protekla u sjenci skandala vezanog za Folarina Baloguna.

Skandalozni telefonski poziv Donalda Trampa ka Đaniju Infantinu, i još gore - otvoreno priznanje da ga je pozvao, te brisanje crvenog kartona američkom napadaču, ući će u mundijalsku istoriju kao jedna od najgorih tačaka - ikada. Bilo - ne ponovilo se...

U taj rang (opet politika) ulazi i tretman koji su fudbaleri Irana imali u Sjedinjenim Američkim Državama, gdje im je dopuštano da stignu noć uoči meča i da se pokupe - samo sat nakon meča i vrate u Meksiko, kao i zabrana ulaska u SAD za sudiju iz Somalije...

NAJVEĆA RAZOČARANJA: PORTUGAL, BRAZIL, TURSKA...

Portugal je imao veliki broj vrhunskih igrača, ali je bio daleko od prave igre - jasno, i od rezultata. Sve se nekako bezuspješno vrtjelo oko Kristijana Ronalda, 41-godišnjeg nekadašnjeg superstara čije vrijeme prolazi, a ne oko mlađih zvijezda čije vrijeme dolazi...

U igri Brazila, najtrofejnije nacije, nije bilo sambe, uprkos promjenama i dolasku Karla Anćelotija. Selesao je djelovao previše oprezno i bez prepoznatljive energije - podigao je formu u grupnoj fazi, u šesnaestini finala i preokretom izbacio neustrašive Japance, ali je zatim sve palo u vodu pred naletom Norvežana i Halanda.

Prvi put od 1990. Brazil je eliminisan već u osmini finala svjetskog prvenstva - mundijalska agonija sada traje 24, a trajaće i 28 godina, dok ne krene šampionat 2030.

I naravno, Turska - u ovakvom formatu u kojem je gotovo teže ispasti nego proći grupu reprezentaciji sastavljenoj od evropskih zvijezda, igrača Reala i Intera, te puno talentovanih igrača, uspjelo je i to.

GRADOVI DOMAĆINI: GDJE JE MUNDIJAL NAJBOLJE ŽIVIO?

Među najboljim domaćinima reporteri koji su u minulih 40 dana putovali širom Sjeverne Amerike izabrali su Sijetl, Atlantu, Kanzas siti, Meksiko Siti i Los Anđeles.

Sijetl, smaragdni grad, posebno je impresionirao zbog autentične fudbalske atmosfere i povezanosti stadiona sa centrom grada - zbog jedne otvorene tribine sa terena puca pogled pravo u “dauntaun”.

Atlanta je impresionirala modernom “Mercedes-benz arenom”, stadionom u centru grada i organizacijom, dok je stadion Asteka u Meksiko Sitiju donio istorijsku dimenziju - uz nezaboravan ambijent kada je igrao domaćin, reprezentacija “sombrerosa”.

Futuristički stadion u Los Anđelesu je, po mnogima, trebalo da organizuje finale, a ambijent na najakustičnijem NFL stadionu Kanzas sitiju impresionirao je mnoge.

Njujork je, ipak, najveća svjetska pozornica - zato se finale igralo na stadionu MetLajf, a ne kao 1994. godine u Los Anđelesu, odnosno Pasadeni.

KO OSVAJA MUNDIJAL 2030?

Portal “Atletik” je već napravio anketu - i gurnuo je svojim brojnim novinarima. Najviše šansi daju se Španiji, koja će zadržati veliki broj mladih zvijezda, a i biće jedan od domaćina Mundijala 2030, uz Maroko i Portugal. Očekuje se da se finale igra u Madridu, ili možda u Barseloni.

Francuska ostaje ozbiljan kandidat zbog ogromnog talenta, godina svojih najboljih igrača i činjenice da će tim preuzeti rođeni šampion - Zinedin Zidan, dok se kao mogući “izazivači” navode Portugal, Brazil, Maroko i Njemačka.

Čak i Italija - za početak, bilo bi dovoljno da se “azuri” kvalifikuju, nakon tri propuštena svjetska prvenstva.