Zemlja vjetrova, ovaca i ribe sa dalekog sjevera prije više od tri decenije pojavila se na fudbalskoj mapi - bilo je tada onih koji su prvi put čuli za Farska Ostrva, ali svakako radilo se o nepoznanici za veliki dio Evrope.
Danas za ovaj arhipelag u Atlantskom okeanu znaju praktično svi, ponajviše zahvaljujući sportu koji je prošao period od amaterskog do ozbiljnog. Toliko ozbiljnog da Farani imaju selekcije koje igraju velika takmičenja, koje drže lekcije Crnoj Gori, zemlji sa mnogo većom sportskom tradicijom.
Česte izgovore našeg sporta koji prate neuspjehe (ali i uspjehe) da smo mala država, sa malom bazom i skromnim brojem sportista niko nije razbio kao ova zemlja koja ima oko 52.000 stnovnika. Za one koji vole poređenja, populacija Opštine Nikšić je oko 66.000.
Uradila su to Farska Ostrva dva puta u svega tri mjeseca, u dva sporta koja su izuzetno popularna u svijetu - neprikosnovenom fudbalu, ali i rukometu. Uradila su to impresivan način, ponašajući se poput velikana u duelima sa "sokolima" i "lavovima".
Uostalom pobjede od 4:0 i 37:24 nad zemljom koja je od njih veća oko 12 puta to najbolje potvrđuju.
Sistem, prije svega
I kada su fudbaleri Crne Gore poraženi u Toršaunu u kvalifikacijama za Mundijal, kao i sada kada su rukometaši izgledali nemoćno u Oslu, oni koji su odgovorni za naš sport mogli su da vide kako izgleda napredak Farskih Ostrva. Kako izgleda kada sport ima izgrađen sistem od najmlađih selekcija, pa dalje.
To što ima nešto preko 50.000 stanovnika za ljude u toj zemlji nije bio izgovor, već očigledno pravi izazov da i mali mogu da budu veliki.
Tako fudbaleri više nisu "ribari" kako su ih iz nepoštovanja često nazivali na ovim prostorima, već tim spreman da "razbije" Crnu Goru, ali i da dobije velike selekcije kakve su Češka ili Turska.
"Sada je sve u našem fudbalu veoma profesionalno, uz ogroman stručni štab u koji su uključeni fitnes treneri, psiholozi i slično", pričao je nedavno za Fifu Frodi Benjaminsen, fudbalska legenda Farskih Ostrva.
A rukomet? Možda je dovoljno naglasiti da je ova zemlja tom sportu podarila dva vrhunska igrača kakvi su rođaci Elijas Elefsen a Šipagotu (Kil) i Oli Mitun (Savehof), kao i Hakun Vest av Tejgum iz Fuhse Berlina.
Prije samo nekoliko godina rukometaši Crne Gore na debiju Zorana Roganovića stigli su samo do boda protiv Farskih Ostrva. Bila je to senzacija, za mnoge bruka crnogorskog rukometa. Ustvari, bila je to najava da se na Farskim Ostrvima ozbiljno radi.
Mitun i A Šipagotu su još na prvenstvima za mlađe selekcije osvajali medalje, nešto gdje naši mladi "lavovi" i kada uspiju da se plasiraju uglavnom budu samo učesnici.
Mnogi će možda pomisliti da Farska Ostrva kao autonomna teritorija Danskog Kraljevstva dovode igrače iz ove mnogo veće države, ali ne - Farani se uglavnom oslanjaju na svoje nade. S druge strane, žele da uče, pa često stručni kadar dovode iz drugih zemalja.
Temelje su Farska Ostrva postavila davno, zato sada mogu da uživaju u sportu i da putuju kako bi navijali za svoju zemlju - čak 12 odsto stanovnika ove zemlje u Oslu je ostavilo slike koje se ne zaboravljaju.
Mnogi napreduju, a Crna Gora ide unazad
Nisu samo Farska Ostrva kao mala zemlja sportsko čudo, to je odavno Island - država takođe koja ima manje stanovnika od Crne Gore.
U rukometu je Island odavno velikan, selekcija koja ima olimpijsko srebro i evropsku bronzu i koja je na ovom EHF Euru do sada upisala sve pobjede, dok je u fudbalu uspio da dosegne velika takmičenja, nešto što je i dalje veoma daleko za Crnu Goru.
I dok su Islanđani konstanta u rukometu, posljednjih godina osim Farskih Ostrva vidi se napredak i mnogih drugih selekcija. Kod nekih i meteorski, poput Portugala koji je prije desetak godina bio autsajder, a sada jedna od najjačih reprezentacija svijeta.
U odnosu na ranije godine veliki napredak napravili su i Holandija, Italija (nedavno bez Mundijala ostavila Crnu Goru), Švacarska (takođe lavovi znaju koliko), kao i Gruzija koja je na ovom Euru namučila Hrvatsku.
Šta tek reći za Sloveniju, zemlju sa nešto više od dva miliona stanovnika, koja je sportsko čudo, a koja je i desetkovana povredama rukometno Evropsko prvenstvo otvorila sa tri trijumfa.
Istovremeno, Crna Gora u trenutku kada je imala jednu od najtalentovanijih rukometnih generacija napravila je deset koraka unazad. Nisu pomogli ni strani treneri poput Vlada Šole i Didijea Dinara, tačnije sa njima je uslijedio veliki pad nakon uspjeha i 11. mjesta na Euru 2022.
Negdje se očigledno griješi, pa je očigledno da je vrijeme da naši sportski savezi počnu da uče od onih koji znaju kako se stvaraju pravi sistemi, oni koji daju rezultate. Za početak možda baš od Farskih Ostrva.
Bonus video:
