održava se 20 godina nakon prve šetnje koju je obilježilo nasilje

U Beogradu počeo Prajd pod sloganom 'Ljubav je zakon'

Organizatori su saopštili da je "protestni dio Prajda najvažniji" i da je protest usmjeren "protiv nasilja, mržnje, pritisaka na LGBTI+ osobe da se kriju u svoja 'četiri zida', kao i protiv fašizma i diskriminacije"

22638 pregleda 12 komentar(a)
Foto: Privatna arhiva
Foto: Privatna arhiva

U centru Beograda počela je Povorka ponosa (Prajd). Cilj Prajda je da LGBTI+ zajednica u Srbiji skrene pažnju na slučajeve nasilja i diskriminacije, a jedan od glavnih zahtjeva ovogodišnjeg Prajda je usvajanje Zakona o istopolnim zajednicama.

Ovogodišnji Prajd održava se 20 godina nakon prve šetnje u glavnom gradu Srbije koju je obilježilo nasilje desničarskih i huliganskih grupa protiv učesnika Prajda.

Uživo prenos možete pogledati i putem naše Fejsbuk stranice.

Povorka ponosa će iz parka Manjež proći centrom Beograda, pored glavnih državnih institucija, gdje će biti pročitani zahtevi Prajda i iskazana solidarnost sa žrtvama nasilja i diskriminacije.

Uži centar Beograda je zatvoren, policijski kordoni su na ulicama, a policija propušta učesnike Prajda. Organizatori su rekli da nekim od učesnika Prajda policija nije dozvolila da priđu parku Manjež odakle kreće šetnja.

Uoči šetnje, Marko Mihailović iz organizacije beogradskog Prajda poručio je da je ovogodišnji slogan manifestacije "ljubav je zakon" jer je usvajanje Zakona o istopolnim zajednicama glavni zahtjev Prajda.

"Ključni zahtjevi se nisu promijenili od 2001. godine (kada je održan prvi Prajd)", rekao je Mihailović. Dodajući da je uspjeh Prajda to što se LGBTI+ zajednica osnažila, Mihailović je istakao da je "Srbija i dalje veoma homofobična" i da su LGBTI+ osobe suočene sa brojnim problemima.

Ovogodišnja kuma Prajda je pjevačica Nataša Bekvalac, a Prajdu prisustvuje Povjerenica Srbije za zaštitu ravnopravnosti Brankica Janković i brojni ambasadori država Evropske unije.

Prajd se organizuje u skladu sa epidemiološkim mjerama. Učesnici treba da imaju potvrdu o vakcinaciji protiv Kovid-19, negativan test na korona virus ili potvrdu da su preležali Kovid-19 koja nije starija od šest mkeseci.

Za učesnike je obezbijeđeno i brzo testiranje na Kovid-19 na ulazu u park Manjež odakle kreće šetnja. Nakon šetnje je u večernjim časovima u parku organizovan scensko-muzički program.

beogradski prajd 2021.
foto: Privatna arhiva

Prajdu prethodi Nedjelja ponosa, tokom koje je održano više od 40 događaja koji promovišu LGBTI+ i ljudska prava, ali ove godine ona nije prošla bez incidenata. U petak 17. septembra, organizatori su saopštili da su dvojica muškaraca urinirala ispred prostorija gdje se održavao "Prajd forum" u Beogradu i pokidali plakate.

Kako je naveo jedan od organizatora, muškarci su nosili majice sa natpisom ekstremno desničarske grupe Levijatan.

Koji su zahtjevi Prajda?

Organizatori su saopštili da je "protestni dio Prajda najvažniji" i da je protest usmjeren "protiv nasilja, mržnje, pritisaka na LGBTI+ osobe da se kriju u svoja 'četiri zida', kao i protiv fašizma i diskriminacije".

Među šest zahtjeva ovogodišnjeg Prajda je usvajanje dva zakona - o istopolnim zajednicama i rodnom identitetu.

Organizatori Prajda podsjetili su da je rad na predlogu Zakona o istopolnim zajednicama "zaustavljen".

Ministarstvo za ljudska i manjinska prava je početkom aprila 2021. uputilo nacrt ovog zakona svim ministarstvima. Prema Nacrtu, ovaj pravni akt neće priznati istopolni brak, niti će istopolnim partnerima omogućiti usvajanje djece.

Zakon bi istopolnim parovima dozvolio registraciju partnerstva kako bi dobili neka od osnovnih prava koja do danas nemaju - poput prava na podjelu imovine, nasleđivanja partnera ili učešća u donošenju odluka u slučaju bolesti, te posjete partnera u bolnici ili zatvoru.

Prema proceduri, zakon bi trebalo da usvoji Vlada, a potom i Skupština Srbije, ali bez potpisa predsjednika Republike zakon ne može da stupi na snagu.

U maju ove godine predsjednik Srbije Aleksandar Vučić izjavio je da ne bi mogao da potpiše Zakon o istopolnim zajednicama jer je "obavezan da štiti Ustav" koji, kako je rekao, "upućuje na Porodični zakon koji brak definiše kao zakonom uređenu zajednicu muškarca i žene".

Pored usvajanja zakona, aktivistkinje i aktivisti Prajda traže brzu i adekvatnu reakciju državnih organa i javnu osudu predstavnika vlasti na govor mržnje i zločine motivisane mržnjom prema LGBTI+ zajednici.

Takođe, među zahtjevima je poboljšanje zdravstvenih usluga za trans osobe i usvajanje lokalnih akcionih planova za LGBTI+ zajednicu.

Učesnici i učesnice Prajda traže i izvinjenje svim građanima Srbije koji su prije 1994. godine bili sudski i na druge načine progonjeni zbog svoje seksualne orijentacije i rodnog identiteta, a jedan od zahtjeva je obrazovanje i edukacija mladih o seksualnoj orijentaciji i rodnom identitetu.

Prajd podržali UN i Savjet Evrope

Uoči održavanja beogadskog Prajda, Ujedinjene nacije, Savjet Evrope i ambasade deset zapadnih zemalja saopštili su da bi brzo usvajanje zakona o istopolnim zajednicama istinski potvrdilo posvećenost Vlade Srbije i društva ljudskim pravima i borbi protiv društvene stigme i diskriminacije određenih grupa.

U zajedničkoj izjavi koju su potpisale dvije međunarodne organizacije i deset diplomatskih misija u Srbiji navodi se da "stoje rame uz rame" sa LGBTI+ zajednicom u Srbiji, pod zajedničkim sloganom "Ljubav je zakon", prenijela je Kancelarija UN u Srbiji.

"Podržavamo građane i građanke Srbije i njene institucije u izgradnji i održavanju jakog i energičnog društva, koje prihvata i štiti različitost u svim oblicima. Samo kroz zajedničke napore i solidarnost će opstati ljudska prava", dodaje se.

Podrška 'ljudima sa ruba margine'

Organizatori podsjećaju da je, pored protesta, Prajd događaj koji slavi ponos, postojanje LGBTI+ osoba i njihovih porodica, prijatelja i drugih saveznika i saveznica.

"Prajd posebno slavi i mlade LGBTI+ osobe, sve one koji i dalje nisu spremni da se autuju i da šetaju na Prajdu, sve kvir ljude u malim sredinama, sve LGBTI+ osobe koje su, zbog invaliditeta, rase, vjeroispovesti, nacionalnosti ili druge lične karakteristike na samom rubu margine", naveli su u saopštenju.

Tokom šest dana Nedjelje ponosa, od 13. do 18. septembra, među više desetina događaja posvećenih pravima LGBTI+ zajednice, održane su predstave, filmske projekcije, panel diskusije, konferencije, radionice, žurke i drugi umjetnički, kulturni i edukativni programi.

Prošlogodišnja Nedjelja ponosa održana je onlajn zbog pandemije korona virusa. Beograd će biti domaćin i evropske Parade ponosa (Europride) 2022. godine.

Bekvalac: Nisam na Prajdu kao podrška LGBT+ populaciji, već kao dio nje

Pjevačica Nataša Bekvalac izjavila je na početku "Beograd prajda" da joj je ogromna čast i zadovoljstvo što je kuma ovogodišnje parade ponosa, i poručila je da nije tu kao podrška LGBT+ populaciji, već kao dio nje, prenosi N1.

„Velika mi je čast i ogromno zadovoljstvo što sam ovogodišnja kuma Prajda. Sem što mi je čast i zadovoljstvo, na meni je i velika odgovornost i trudiću se da budem dostojna ove predivne titule“, rekla je Bekvalac.

Kazala je i da zvanje „kume Prajda“ nije samo potvrda njenog rada, već i potvrda života koji je do sada vodila.

„I slobodno mogu da kažem da nisam ovdje kao podrška LGBT+ populacije, već kao dio nje“, poručila je Bekvalac.

„Ja sam raspoložena kao i uvijek da odgovorim na vaša pitanja, ali ovo je nešto što sam, ne mogu da kažem pripremila, ali što sam osjetila da vam kažem“, dodala je.

Beogradski prajd je završen oko 19 časova, a učesnici su se vratili u park Manjež, odakle je Parada ponosa počela, prenosi N1

Tu je, kako navode, počela žurka tokom koje će nastupiti kuma Prajda Nataša Bekvalac, kao i MC Sajsi, Sara Jo i Bojana Vunturišević.

Preporučujemo za Vas