Kurti na Kosovu na putu ka pobjedi, ali bez većine potrebne za izlazak iz krize

Premijer Albin Kurti i njegova stranka „Pokret Samoopredjeljenje“ bili su na putu da pobijede na parlamentarnim izborima na Kosovu u nedjelju, trećim u samo 18 mjeseci, ali se očekivalo da neće osvojiti većinu potrebnu za okončanje dugotrajne političke krize, prenosi Rojters.

Najmlađa evropska država i jedna od najsiromašnijih teži članstvu u Evropskoj uniji, ali većinu protekle godine nema u potpunosti funkcionalnu vladu. Duboke podjele u parlamentu blokirale su izbor predsjednika skupštine i novog šefa države.

Stranka Aljbina Kurtija „Samoopredjeljenje“ vodila je sa 43 odsto glasova, uz prebrojanih 73 odsto listića nakon zatvaranja birališta u 19 časova, pokazali su zvanični rezultati.

Stranci bi i dalje bili potrebni koalicioni partneri za formiranje nove vlade, a morali bi da postignu kompromis sa rivalima kako bi obezbijedili dvotrećinsku većinu potrebnu za izbor novog predsjednika.

Demokratska partija Kosova bila je na 22 odsto, dok je Demokratski savez Kosova imao 18 odsto.

„Samoopredjeljenje“ je na posljednjim izborima u decembru osvojilo 51,1 odsto, dok je u februaru 2025. imalo 42 odsto, ali nije uspjelo da se dogovori sa drugim partijama o kandidatu za uglavnom ceremonijalnu funkciju predsjednika. Taj zastoj doveo je do raspuštanja skupštine u aprilu i novih vanrednih izbora.

Izlaznost je bila gotovo 37 odsto, u odnosu na 45 odsto u decembru, saopštila je izborna komisija.

Birači navode da žele kraj političkog zastoja i viši životni standard dok ekonomija raste.

„Politička elita mora biti spremna da postigne dogovor. Posljednjih godina došlo je do veoma duboke podjele i to mora prestati“, rekao je za Rojters Fatos Selimi nakon glasanja u prijestonici Prištini.

Evropska unija pozvala je političare na Kosovu, koje je proglasilo nezavisnost od Srbije 2008. godine, da formiraju jake institucije sposobne da sprovedu reforme potrebne za članstvo.

Ponovljeni izbori odložili su te reforme i priliv sredstava iz EU.

Stranka Aljbina Kurtija prvi put je došla na vlast 2021. godine sa nacionalističkim i socijalno orijentisanim programom. Kao i sve veće stranke na Kosovu, i ona je prozapadna. Protivi se daljim ustupcima Srbiji, sa kojom odnosi i dalje ostaju napeti.

Izborna komisija Kosova saopštila je da se za 120 mjesta u parlamentu takmiči više od 900 kandidata iz 17 stranaka i tri koalicione grupe.

Registrovano je oko 2,1 milion birača, što premašuje 1,6 miliona stanovnika Kosova, što odražava veliku dijasporu koja je uglavnom u zapadnoj Evropi i koja u velikoj mjeri podržava Kurtijevu stranku.