PROBUDILI SE ČUVARI EVROPSKOG PLAMENA

Uzbuna zbog populizma: Da li je Evropa zakasnila?

Stranke koje su neprijateljski nastrojene prema idealu evropske solidarnosti, imigraciji i euru sve su jače i mogu da dođu na vlast
2 komentar(a)
Đuzepe Konte, Foto: Reuters
Đuzepe Konte, Foto: Reuters
Ažurirano: 17.05.2019. 14:11h

Stranke koje su neprijateljski nastrojene prema idealu evropske solidarnosti, imigraciji i euru sve su jače u Evropi. Čuvari evropskog plamena probudili su se zbog rastućeg populizma, no svjetski mediji se pitaju: Da li su zakasnili?

Britanski dnevnik Tajms (The Times) piše da Španijom i Italijom, dvijema velikim ekonomijama eurozone, sada upravljaju vlade koje su populističke ili se oslanjaju na one koji nemaju iskustva u upravljanju zemljom.

"U Briselu, koji je pokazao svoje najgore nagone u podršci proevropski orijentisanom predsjedniku Serđu Matareli protiv italijanske koalicije prošle nedjelje, kao i u Berlinu, Parizu i sjevernim prijestonicama, postoje informacije da je stari politički pejzaž u opasnosti,“ ocjenjuje list.

Dodaje se i da su stranke koje su neprijateljski nastrojene prema idealu evropske solidarnosti, imigraciji i euru sve jače i mogu da dođu na vlast.

List navodi i primjer predsjednice Nacionalnog fronta u Francuskoj Marin Le Pen, koju je prošle godine porazio sadašnji francuski predsjednik Emanuel Makron, što je uticalo na populističku plimu.

Populizam pobjeđuje širom Evrope, rekao je Dominik Reine, pariski akademik koji je dugo pratio Nacionalni front.

"Na svim izborima kriza se produbljuje uprkos komentatorima koji kažu da to nestaje i da se vraćamo u normalu", rekao je on, i dodao da je moguće da će anti-sistemske, anti-EU partije dobiti većinu na evropskim parlamentarnim izborima narednog maja.

List konstatuje da su uzroci nezadovoljstva bili vidljivi, ali su ignorisani od Mastrihtskog ugovora iz 1991. godine, koji je utvrdio konvergentni evropski identitet i postavio temelje monetarne unije.

Najavljuje se i da će lideri Francuske i Njemačke, čiji su prethodnici kreirali Evropsku uniju pokušati da poprave postojeće stanje tako što će napraviti zajednički plan na samitu EU krajem juna.

Stranka koja se protivi migraciji traži pobjedu na izborima u Sloveniji

Evropskim populizmom bavi se i Fajnenšl Tajms (Financial Times) koji kao primjer uzima Sloveniju, gdje je stranka koja se protivi migraciji i koju podržava mađarski premijer Viktora Orbana osvojila najveći broj glasova.

List ocjenjuje i da je ovo posljedica posljednjih izbora u Evropi na kojima su partije koje su protiv migracije ojačale i dodaje da Slovenija graniči sa Italijom, Austrijom i Mađarskom, zemljama u kojima je desnica ojačala.

„Predsjednik Slovenačke demokratske partije Janez Janša je koristio retoriku sličnu Orbanu i njega je mađarski premijer podržao tokom kampanje,“ piše FT.

Florian Bieber, direktor Centra za studije jugoistočne Evrope na Univerzitetu u Gracu u Austriji, kako prenosi FT, upozorio je, pak, na previše detaljno analiziranje rezultata izbora.

On kaže da se "efekat Orbana nije dogodio".

Siguran u Mađarskoj, Viktor Orban širi poruku širom Evrope

O vezama Janše i Orbana piše i Njujork Tajms, koji ocjenjuje i da je Orban postao heroj desnice sa svojim otvorenim napadima na liberalnu demokratiju.

List tvrdi i da su u posljednje dvije godine, mađarski biznismeni bliski Orbanu uložili ili pokrenuli nekoliko desničarskih medija u Sloveniji i Makedoniji.

„Prvi je Skandal24, senzacionalistički časopis čiji je cilj bio da Janšine protivnike proglasi ludima, a drugi je televizijski kanal Nova24TV, koji je pokrenuo alarmantske izvještaje o migrantima - a takođe je dobio i "ekskluzivni" intervju sa Orbanom u maju,“ navodi NYT.

"Većinski vlasnik Skandal24 je Peter Šac, mađarski biznismen blizak Orbanu,“ navodi list i dodaje da je u junu 2017. godine, Šac kupio većinski udio u drugoj slovenačkoj medijskoj kompaniji "New Horizont", koja objavljuje desničarski nedjeljnik "Demokracija".

„Mjesec dana kasnije, Šac - preko Novog Horizonta – stranci Janeza Janše posuđuje 60.000 eura ili skoro 70.000 dolara,“ kaže Zoran Mladenović, vrhovni državni revizor Slovenačkog revizijskog suda.

NYT navodi i da je prošlog ljeta, Šac takođe preuzeo kontrolu nad Alfa TV, desničarskom televizijom u Makedoniji koja je dugo podržavala Nikolu Gruevskog, bivšeg premijera koji je najbliži saveznik Orbana.

Šac, Nova24TV, Demokracija, Slovenačka demokratska stranka i Orbanov portparol odbili su da komentarišu ove navode.

List zaključuje i da ako Janša uspije da formira Vladu, sloboda medija će se vjerovatno ponovo pojaviti kao problem u Sloveniji.

Evropa je na ivici nove velike krize

Može li biti da se Evropa suočava sa još jednom egzistencijalnom krizom, šest godina nakon što je finansijska kriza prijetila kolapsu euvrozone? pita se CNN.

"Naime, treća i četvrta najveća ekonomija u eurozoni - Italija i Španija - doživjele su protekle nedelje političke zemljotrese. Italija će sada imati vladu pobunjenika s malo vjere u "evropski projekat". Španija će imati čudnu koaliciju ujedinjenu samo u izbacivanju nepopularnog konzervativnog premijera Marijana Rahoja. Španski birači vjerovatno će se suočiti sa trećim izborima za tri godine,“ piše CNN.

Američka mreža podsjeća i da je u 2012. godini Evropa imala svoj problem "PIGS" (Portugal, Irska, Grčka, Španija): toksične banke, ogromne dugove i hronične budžetske deficite.

"Sada ima "PHIGS" iz 2018. godine: Poljsku, Mađarsku, Italiju, Grčku i Španiju,“ piše CNN i ocjenjuje da su danas izazovi složeniji i raznovrsniji - ali imaju zajedničke korijene u sve popularnijem razočaranju sa političkim meinstrimom.

"Da bi pokušali uvjeriti ove svojevoljne članove, evropski zvaničnici razmišljaju o mogućnosti smanjenja velikodušne finansijske potpore bivšim komunističkim državama koje su se pridružile EU devedesetih godina. Budžet EU bit će pogođen kad Ujedinjeno Kraljevstvo izađe iz zajednice, a Poljska (koja dobiva oko desetine budžeta EU) i Mađarska mogle bi platiti cijenu," navodi CNN.

Kada Britanija ode, Njemačka i Francuska će još jednom biti pokretači Evrope, kao što su bili kada je formirano originalno zajedničko tržište.

RADIO SLOBODNA EVROPA