Zabrinutost za fer izborne kampanje

Potpredsjednica EK najavljuje plan zaštite izbora od lažnih vijesti i govora mržnje

Potpredsjednica Evropske komisije je odgovorila tako na pitanje Magdalene Adamovič iz poljske opozicione Građanske platforme šta EK namjerava da uradi da garantuje poštene i fer izbore kada u mnogim zemljama državni i javni mediji vode kampanju dezinformacija i govora mržnje protiv opozicije u predizbornim kampanjama.
244 pregleda 0 komentar(a)
Evropska komisija (Ilustracija), Foto: Shutterstock, Shutterstock, Shutterstock
Evropska komisija (Ilustracija), Foto: Shutterstock, Shutterstock, Shutterstock

Potpredsjednica Evropske komisije, Vjera Jourova, obećala je da će zaštita poštenih i slobodnih izbora od lažnih vijesti i dezinformacija biti među centralnim tačkama plana aktivnosti zaštite evropske demokratije koji Evropska komisija namjerava da usvoji do kraja godine, javlja poljska privatna televizija TVN24.

"Zaštita izbornih kampanja od lažnih vijesti biće jedna od centralnih tačaka plana aktivnosti za evropsku demokratiju koji će Evropska komisija usvojiti do kraja godine", kazala je evrokomesarka Jourova u ponedjeljak tokom debate u Evropskom parlamentu.

Potpredsjednica Evropske komisije je odgovorila tako na pitanje Magdalene Adamovič iz poljske opozicione Građanske platforme šta EK namjerava da uradi da garantuje poštene i fer izbore kada u mnogim zemljama državni i javni mediji vode kampanju dezinformacija i govora mržnje protiv opozicije u predizbornim kampanjama.

Jourova je kazala da će EK u septembru objaviti prvi godišnji izvještaj poštovanja pravne države u svim članicama Evropske unije i da predstavnici EK trenutno obavljaju virtuelne posjete članicama zbog koronavirusa , a u izvještaj bi mogla da bude uključena i ocjena vanrednih mjera koje su vlade preduzimale zbog pandemije.

"Predložili smo da evropski fondovi, ne samo strukturni već svi, budu uslovljeni poštovanjem pravne države. Takav mehanizam je na stolu u pregovorima o višegodišnjem budžetu Evropske unije. Lično obećavam da ću učiniti sve da taj uslov valjane pravne države i mehanizam povezan sa njim bude dobro konstruisan i da ima zube, tako da može da se primijeni ako bude potrebe", kazala je Jourova.

Zabrinutost ne samo Evropske komisije već i OEBS-a izazvalo je proljetos nastojanje poljske vladajuće stranke Pravo i Prava da u jeku pandemije koronavirusa po svaku cijenu održi predsjedničke izbore 10. maja, zato što su ankete predviđale tada sigurnu pobjedu njenog kandidata, sadašnjeg predsjednika, Andžeja Dude, već u prvom krugu, dok sada, kad su izbori odloženi moguće za kraj juna, podrška Dudi pada, po nekim anketama čak za 20 odsto i izvjestan je drugi krug.

Ni u drugom krugu pobjeda Dude nije izvjesna otkako je najveća opoziciona stranka, Građanska platforma promijenila kandidata i postavila u duel sa Dudom popularnog liberalnog gradonačelnika Varšave, Rafala Tšaskovkog.

Poljski premijer Mateuš Moravjecki odbio je danas zabrinutost EU i OEBS-a za fer izbore u Poljskoj i rekao u intervjuu njemačkom listu Frankufrter algemajne cajtung da su te kritike izbora u Poljskoj neprihvatljive.

"Predsjednički izbori biće neposredni, ravnopravni, opšti i tajni. Tako je bilo u Poljskoj i tako će uvijek biti. Tvrdnje da može da bude drugačije su apsolutno neprihvatljive. Očigledno je da je epidemija izazov, ali bila je i za druge zemlje", kazao je Moravjecki.

Nakon kritika EU, OEBS-a, ali i apela uticajne Poljske katoličke crkve da ne izlaže izlaskom na birališta živote i zdravlje Poljaka i pobune manjeg partnera u vladajućoj Ujedinjenoj desnici, lider vladajućih konzervativaca, Jaroslav Kačinjski, morao je da popusti.

Haos oko izbora - da li će biti odloženi, ako ne, da li će biti izlaska na birališta ili će svi glasati poštom, kada dobar dio Poljaka u inostranstvu ne bi mogao da glasa, na kraju je rezultirao odlukom da izbori budu održani 10. maja, ali da birališta ne otvore zbog pandemije, da bi Državna izborna komisija zbog toga što izbori jesu održani, ali na njima nije moglo da se glasa, mogla da zatraži da se raspišu novi izbori. 

Izmjene izbornog zakona po kome bi trebalo da se održe novi izbori, po želji Prava i Pravde najverovatnije 28. juna, još su na razmatranju u Senatu poljskog parlamenta gdje senatori tvrde da teško da izbori mogu da se održe uz poštovanje svih zakonskih rokova do isteka mandata predsjednika Dude 6. avgusta.