Evropski parlament podržao planove da gas i nuklearna energija budu označeni kao "zeleni"

”Putin likuje nakon odluke EP”

Evropski poslanici su odbacili apele Ukrajine i klimatskih aktivista i, prema tvrdnjama eksperata, postavili opasan presedan

23529 pregleda 9 komentar(a)
Protest aktivista za zaštitu klime ispred Evropskog parlamenta - Foto, Foto: Beta/AP
Protest aktivista za zaštitu klime ispred Evropskog parlamenta - Foto, Foto: Beta/AP

Evropski parlament podržao je juče planove da gas i nuklearna energija budu označeni kao “zeleni” odbacujući pozive Ukrajine i aktivista za borbu protiv klimatskih promjena da su ti predlozi zapravo poklon Vladimiru Putinu. Jedan ugledni poslanik je kazao da je glasanje u EP “crni dan za klimu”, dok eksperti tvrde da je Evropska komisija postavila opasan presedan koji će druge zemlje slijediti.

Malik Azmani iz grupe Obnova Evropa, reaguje tokom glasanja evropskih poslanika
Malik Azmani iz grupe Obnova Evropa, reaguje tokom glasanja evropskih poslanikafoto: Beta/AP

Spor je počeo prošle godine nakon što su procurjeli detalji o dugoočekivanim smjernicama EU za zelene investicije, podsjeća britanski “Gardijan”. Evropska komisija je tada odlučila da pojedini nuklearni i projetki sa gasom mogu biti uključeni u taksonomiju EU kao ekološki održive ekonomske aktivnosti, pod određenim uslovima. U okviru tih planova, kako navodi britanski list, gas takođe može biti klasifikovan kao održiva investicija ukoliko “isti energetski kapaciteti ne mogu biti proizvedeni iz obnovljivih izvora”. Nuklearna energija takođe može biti nazvana zelenom ukoliko postoji obećanje o propisnom odlaganju radioaktivnog otpada. Dogovor je uslijedio nakon što je predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen, obećala francuskom predsjedniku Emanuelu Makronu da će Francuska dobiti zelenu dozvolu za nuklearne projekte, nakon čega su države koje troše gas tražile sličan ustupak.

Taj plan je mogao biti zaustavljen jedino od strane članica EU ili poslanika u Evropskom parlamentu. Budući da je većina vlada EU podržavala plan, pažnja je usmjerena na EP gdje juče potrebna većina poslanika nije glasala da se preinači ta odluka.

Dogovor je uslijedio nakon što je predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen, obećala francuskom predsjedniku Emanuelu Makronu da će Francuska dobiti zelenu dozvolu za nuklearne projekte, nakon čega su države koje troše gas tražile sličan ustupak.

Bas Eikut, potpredsjednik parlamentarnog odbora za zaštitu okoline, kazao je da je ovo “crni san za klimu i energetsku tranziciju”, dodajući da je poslat “katastrofalan singnal investitorima i ostatku svijeta” koji priznaje fosilni gas i nuklearnu energiju kao održive investicije.

Klimatski aktivisti protestuju nakon glasanja u Evropskom parlamentu
Klimatski aktivisti protestuju nakon glasanja u Evropskom parlamentufoto: Beta/AP

Svitlana Krakovska, ukrajinska klimatološkinja i članica Međuvladinog panela o klimatskim promjenama kazala je: “Ja sam šokirana. Ruski rat protiv Ukrajine se plaća fosilnim gorivima koja izazivaju globalno zagrijavanje, a Evropski parlament je upravo glasao da dozvoli upliv milijardi za finansiranje fosilnog gasa iz Rusije. Kako je pobogu to u skladu sa stavom Evrope da štiti našu planetu i stoji uz Ukrajinu?”

Johan Šruten, savjetnik u organizaciji za zaštitu klime E3G kazao je da su očigledno prevagnuli određeni interesi. “EU je sada postavila opasan presedan malih ambicija koji će slijediti druge države”.

Dvije antinuklearne zemlje, Austrija i Lukemburg, su već najavile da će tužiti Komisiju pred Evropskim sudom pravde. Međutim, predlog ima moćne pristalice. Predsjednik Rumunije, Klaus Johanis, objavio je juče na Tviteru da pozdravlja ishod glasanja u Evropskom parlamentu. “Drago mi je što su se konstantni napori Rumunije da se gas i nuklearna energija smatraju dijelom progresivne dekarbonizacije odrazili u konačnoj odluci Evropskog parlamenta”.

Ukrajinska poslanica Ina Sovsun objavila je na Tviteru: “Putin danas trlja ruke likujući” dodajući da su evropski poslanici koji su podržali plan ili se uzdržali od glasanja o uključivanju gasa i nuklearne energije u zelenu taksonomiju predali ruskom predsjedniku “veliki poklon”. “Zahvaljujem hrabrim 278 poslanika koji su glasali protiv. To nije bilo dovoljno, ali nećemo prestati da se borimo”.