Uoči ključnih parlamentarnih izbora u Mađarskoj, birači koji su stasali tokom vladavine premijera Viktora Orbana predstavljaju važnu grupu koja pokreće podršku opoziciji, a neki od njih poručuju da će napustiti zemlju ukoliko dugogodišnji lider bude ponovo izabran.
Orban (62), evroskeptični nacionalista, suočava se sa najvećom prijetnjom svojoj 16-godišnjoj vlasti, pri čemu većina anketa pokazuje da su njegov rival desnog centra Peter Mađar i njegova stranka Tisa na putu da ga poraze na izborima u nedjelju.
Medijski vješt Mađar (45) pokazuje se kao privlačna alternativa za mnoge mlađe birače razočarane Orbanovom desničarskom partijom Fides, kazali su za Rojters sociolozi i istraživači javnog mnjenja.
„Fides više ne razumije kako mladi razmišljaju“, rekao je sociolog Danijel Oroš.
Studenti koji redovno pohađaju univerzitete posebno su važna demografska grupa, dodao je, napominjući da bi, kada bi glasali kao blok, mogli pogurati neku stranku iznad parlamentarnog praga od pet odsto.
Rast broja emigranata
Broj emigranata iz Mađarske naglo je porastao od ruske invazije na susjednu Ukrajinu 2022. godine, koja je posebno negativno uticala na mađarsku ekonomiju i pokrenula najjači inflatorni talas u Evropskoj uniji.
Istraživanja EU pokazuju da je većina onih koji se sele radno sposobne dobi između 20 i 34 godine i, mada se mnogi vraćaju, saldo je negativan, dijelom zbog onoga što sociolozi opisuju kao nedostatak perspektive u Mađarskoj, jednoj od najsiromašnijih članica Unije.
Iako problemi poput nedostatka pristupačnog stanovanja pogađaju mlade širom Evrope, mnogi su i domaćeg porijekla, poput korupcije ili kvaliteta obrazovanja u Mađarskoj, što je izazvalo više protesta od Orbanovog reizbora 2022. godine.
Za neke, poput osamnaestogodišnje Tamare Pohli, izbori u nedjelju biće prelomni trenutak.
„Ne bih voljela da živim u zemlji u kojoj su u većini oni koji glasaju za Fides ili podržavaju vrijednosti Fidesa“, rekla je u jednom kafiću na otvorenom u Budimpešti.
Pohli, koja je učestvovala na više studentskih protesta protiv Orbana, želi da postane industrijska dizajnerka i kaže da će nakon diplomiranja otići u inostranstvo ako on ostane na vlasti.
Orban pokušava da pridobije mlade
Orban je ukinuo porez na dohodak za mlađe od 25 godina i pokrenuo subvencionisane stambene kredite sa kamatom od tri odsto kako bi pomogao onima koji prvi put kupuju stan da uđu na tržište nekretnina, u uslovima najbržeg rasta cijena stanova u EU tokom njegove vladavine.
„Čak i u sjenci rata, Mađarska je učinila sve za mlade Mađare kako bi mogli... da imaju uspješan i samostalan život“, rekao je Orban tokom predizbornog skupa u južnom mađarskom gradu Sentesu.
Međutim, njegova frustracija je povremeno izbijala na površinu, pa je protivljenje mladih njegovoj vlasti nazivao „lažnom pobunom“, ili im poručivao da treba da budu zahvalni na mjerama koje je njegova vlada preduzela da ih podrži.
Fides, koji je prvobitno osnovan kao omladinski opozicioni pokret tokom Hladnog rata, trenutno ima podršku svega osam odsto birača starosti između 18 i 29 godina, prema istraživanju agencije Median, odnosno 22 odsto u širem uzrastu od 18 do 39 godina, prema podacima agencije Zavecz Research.
Lider opozicije Peter Mađar obećao je da će odblokirati milijarde eura namijenjene Mađarskoj, koje je EU suspendovala zbog, kako navodi, Orbanovog urušavanja demokratskih sloboda. Mađar kaže da želi da ta sredstva djelimično usmjeri na unapređenje obrazovanja i dostupnog stanovanja, što su ključna pitanja za mlađe birače.
„Mrzovoljni starci”
Žolt Ištvan Zoldi (21), pristalica krajnje desne stranke Naša otadžbina, koja bi mogla imati presudnu ulogu ako uđe u parlament, nema planove da napusti Mađarsku, ali takođe želi promjene.
„Među mladima, Fides se doživljava kao grupa mrzovoljnih staraca koji su korumpirani i zatucani“, rekao je Zoldi nakon treninga kik-boksa.
On je kazao da ga najviše brinu „katastrofalno“ stanje javnih službi, korupcija i Orbanova dominacija tradicionalnim medijima.
Naša otadžbina poručuje da bi proširila studentske domove, pokrenula program izgradnje stanova za izdavanje i smanjila birokratiju kako bi pomogla startapima i obeshrabrila mlade da emigriraju.
Ipak, nisu svi mladi protiv Orbana.
Gergo Farkaš (18) hvali iskustvo dugogodišnjeg lidera, oblikovano kroz brojne krize, njegove snažne veze sa svjetskim liderima i podršku tradicionalnim hrišćanskim vrijednostima.
„On je pravi mađarski lider“, rekao je Farkaš na Orbanovom skupu u zapadnom gradu Sombathelju, dodajući da je svako ko planira da napusti Mađarsku zbog politike praktično kriv za „izdaju“.
„Pravi Mađar ne bi trebalo da ode zbog bilo koje vlasti“, rekao je. „Imaćemo nove izbore za četiri godine i tada možete pokušati ponovo“.
Pogledajte još:
Preuzmi aplikaciju i prati vijesti
PRATITE NAS NA
