Ruski dron novi test za NATO

NATO je danas optužio Moskvu za neodgovorno ponašanje i poručio da će „braniti svaki pedalj savezničke teritorije“, nakon što je Rumunija saopštila da je ruski dron udario u stambenu zgradu u toj članici Alijanse tokom napada na susjednu Ukrajinu.

Rumunsko ministarstvo odbrane je saopštilo da su žena i dijete zadobili lakše povrede tokom noći u Galacu, blizu granice sa Ukrajinom, nakon što je radar zabilježio ulazak ruskog drona u rumunski vazdušni prostor.

Fotografije sa lica mjesta prikazuju ugljenisanu i oštećenu ciglu na krovu desetospratne stambene zgrade, za koju su rumunske vlasti navele da ju je pogodio dron koji je eksplodirao pri udaru, probivši se kroz stan na posljednjem spratu, prenio je Rojters.

Ruska novinska agencija TASS je citirala portparola Kremlja Dmitrija Peskova, koji je kazao da je predsjednik Vladimir Putin obaviješten o incidentu. Portparolka ruskog Ministarstva spoljnih poslova Marija Zaharova je izjavila da su sve optužbe o ruskim dronovima koji lete iznad Evrope neutemeljene, prenijela je RIA.

Odvojeno, Dmitrij Medvedev, zamjenik predsjedavajućeg moćnog ruskog Savjeta bezbjednosti, upozorio je evropske lidere da će dronovi i dalje završavati u njihovim zemljama i sprečavati njihovo stanovništvo da mirno spava.

To je bio prvi put da je tokom ruskog rata u Ukrajini pogođeno gusto naseljeno područje u jednoj članici NATO-a, pri čemu je bilo povrijeđenih. Rojters navodi da će incident vjerovatno dodatno pojačati tenzije na istočnom krilu Alijanse, dok su članice sve zabrinutije da bi se rat mogao preliti preko njihovih granica.

„Neodgovorno ponašanje Rusije predstavlja opasnost za sve nas“, objavio je na platformi Iks generalni sekretar NATO-a Mark Rute, nakon što je telefonom razgovarao sa rumunskim predsjednikom Nikušorom Danom, čija je zemlja članica i Sjevernoatlantskog saveza i Evropske unije.

„Potvrdio sam da je NATO spreman da brani svaki pedalj savezničke teritorije“, naveo je, ne pominjući mogućnost aktiviranja klauzule NATO-a o uzajamnoj odbrani. „Nastavićemo da jačamo našu spremnost za odvraćanje i odbranu od svake prijetnje, uključujući dronove.“

Dan je rekao da će ruski konzulat u jugoistočnom gradu Konstanci biti zatvoren, a konzul protjeran.

TASS je citirao Zaharovu, koja je kazala da će Moskva brzo odgovoriti na odluku Bukurešta da zatvori konzulat.

Rumunija, koja sa Ukrajinom dijeli kopnenu granicu dugu 650 kilometara, saopštila je da su ruski dronovi 28 puta narušili njen vazdušni prostor otkako je Moskva, nakon početka invazije punog obima na Ukrajinu 2022. godine, počela da napada ukrajinske luke preko Dunava.

Stiven Evelin, 44-godišnji američki državljanin koji živi u Galacu, nazvao je to „još jednom ruskom provokacijom“.

„Ne vjerujem da je ovo bila nesreća, to se previše puta dogodilo da bi Rusi to radili slučajno“, rekao je. „Ili su, pak, krajnje nesposobni za vođenje rata, ali NATO mora nešto da preduzme povodom ovoga.“

Bilo je više upada u vazdušni prostor NATO-a otkako je Moskva izvršila invaziju na Ukrajinu, najznačajnije u noći između 9. i 10. septembra, kada je više od 20 ruskih dronova ušlo u vazdušni prostor Poljske.

Ukrajinski dronovi su posljednjih sedmica skretali s putanje i ulazili u vazdušni prostor baltičkih zemalja, izazivajući konfuziju i podižući tenzije sa Rusijom.

Rumunija je zatražila od saveznika iz NATO-a da u tu zemlju rasporede dodatne kapacitete za borbu protiv dronova, a zvanični izvori navode da su Bukureštu potrebni radari za niske visine i dronovi-presretači. Portparol NATO-a rekao jedanas da se „razmatraju moguće dodatne odbrambene mjere“.

Lokalne vlasti na jugu Ukrajine saopštile su da je luka Izmail u Odeskoj oblasti, preko granice od Galaca, jutros bila meta napada dronovima.

Ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski je kazao da je Kijev spreman da podrži Rumuniju „na svaki potreban način“.

Rumunsko ministarstvo odbrane je saopštilo da su podignuta dva borbena aviona F-16 i da je vojni helikopter poslat da nadgleda napad, pri čemu su piloti bili ovlašćeni da obore svaki dron bez ugrožavanja naseljenih područja. Stanovnici pograničnih okruga Braila, Galac i Tulča upozoreni su da se sklone.

Dron je u vazdušnom prostoru Rumunije bio četiri minuta i letio je na maloj visini 10 kilometara, zbog čega ga je radar teško detektovao, kazao je rumunski brigadni general George Maksim.

On je na konferenciji za novinare rekao da, iako je američki antidronski sistem Merops operativan u Rumuniji, još nije u potpunosti integrisan sa nacionalnom protivvazdušnom odbranom i bilo bi previše rizično koristiti ga u gradu.

Pored žene i njenog djeteta, koji su prevezeni u bolnicu sa lakšim povredama, dvije osobe su zbrinute na licu mjesta zbog napada panike, a 70 ih je evakuisano iz stambene zgrade, saopštile su lokalne vlasti.

Zamjenik ministra unutrašnjih poslova Raed Arafat, koji rukovodi agencijom za vanredne situacije, rekao je privatnoj televiziji Digi24 da je dron oštetio dva stepeništa u zgradi, okno lifta i pet automobila.

Jedan dron je u aprilu u Galacu oštetio i električni stub i pomoćni objekat domaćinstva.

U odvojenom incidentu, dron bez eksplozivnog punjenja pronađen je na sjeverozapadu Rumunije, objavila je kasno u četvrtak državna televizija TVR, pozivajući se na lokalne vlasti.