Četiri godine nakon što je ukrajinski puk Azov predao ruskim snagama posljednji dio razorenog grada Marijupolja, obnovljena jedinica usmjerila je pažnju na to da Moskva plati cijenu okupacije.
Taj gorak poraz u maju 2022, kada su stotine njegovih boraca ubijene ili zarobljene, pretvorio je Azov u simbol istrajnosti u Ukrajini i otvorio put za njegov povratak kao veće i moćnije snage. Sada se ponovo usredsređuje na svoj matični grad na Azovskom moru.
Dronovi Prvog korpusa Azov prošle sedmice su proparali nebo iznad strateške gradske luke u operaciji u kojoj su, prema navodima ukrajinske vojske, mete bile trafostanice, remontni objekti i jedan sankcionisani brod, a luka je ostala bez struje.
Napad je bio dio sve šire ukrajinske kampanje udara na rusku vojnu logistiku duboko iza linije fronta, u pokušaju da se iscrpi moskovska ratna mašinerija i rat preokrene u korist Kijeva.
Pukovnik Arsen Dmitrik, načelnik štaba Prvog korpusa Azov, rekao je Rojtersu da će biti još na desetine takvih operacija, kako bi se pokazale sposobnosti, tehnologija i planiranje te jedinice.
Istjerivanje Rusije iz Marijupolja, koji se nalazi 120 kilometara iza linija fronta koje se jedva pomjeraju, jeste “duga igra”, priznao je.
“Ako bude trebalo 20 godina, provešćemo 20 godina planirajući, čekajući, pripremajući se”, rekao je 32-godišnji Dmitrik, koji je bio među onima koje je Rusija zarobila, a kasnije oslobodila. “Ali kada dođe trenutak, moramo biti spremni. Vjerujem da ćemo ga vratiti, Marijupolj. To je samo pitanje vremena.”
“Patrole sa neba”
Udar na luku, izveden uz pomoć ukrajinskih dronovskih snaga i službe bezbjednosti SBU, pogodio je područje svega nekoliko kilometara od razorene čeličane u kojoj su se borci Azova i drugi vojnici predali nakon tromjesečne opsade grada koju je sprovela Moskva.
Uslijedio je poslije višemjesečnih udara na ključne saobraćajnice u djelovima istočne Donjecke oblasti pod ruskom okupacijom, uključujući Marijupolj, u sistematskom nastojanju da se poremete ruske linije snabdijevanja prema frontu.
Snimci koje je objavio korpus prikazuju njegove operacije. U objavi, od 8. maja, prikazani su snimci iz perspektive drona koji prelijeće centralni Marijupolj i teško oštećenu Željezaru i čeličanu Azovstalj, mjesto posljednjeg otpora ukrajinskog garnizona 2022. godine.
“Azov već patrolira svojim matičnim gradom Marijupoljem. Sa neba - za sada”, navedeno je.
Danas je taj grad, čiji je broj stanovnika pao sa više od 400.000 prije rata, dom novih infrastrukturnih projekata, dijela ruskog nastojanja da učvrsti kontrolu nad okupiranom južnom Ukrajinom, pokazala je Rojtersova istraga ranije ove godine.
U januaru je ukrajinska spoljna obavještajna služba saopštila da Rusija proširuje marijupoljsku morsku luku kao ključno čvorište za svoju ekonomiju, dok u gradu sprovodi reprezentativne građevinske projekte.
Prekid ključnih linija snabdijevanja
U okviru ukrajinske kampanje “srednjih udara”, glavni cilj Azova je da presiječe neprijateljski teretni transport - posebno gorivo - koji iz Rusije ide preko ključnih čvorišta poput Marijupolja i grada Donjecka, rekao je jedan oficir korpusa zadužen za dronove.
Stalno kretanje kamiona za snabdijevanje po prostranim, otvorenim putevima otežava njihovu odbranu, rekao je on: “Nema načina da se sakrije cisterna koja prevozi gorivo... To je jednostavno nemoguće.”
Udari Azova su “kumulativni, a ne odlučujući”, rekao je Franc-Štefan Gadi, stručnjak iz Centra za novu američku bezbjednost sa sjedištem u Beču, jer primoravaju rusku vojsku da rasprši vozila na duže obilazne rute i da se više oslanja na noćnu vožnju.
Vremenom, dodao je, to “slabi ofanzivni tempo koji Rusija može da ostvari” na bojnom polju.
Ruske snage su na pragu zauzimanja grada Konstantinovke, južnog uporišta takozvanog “pojasa tvrđava” u Donjeckoj oblasti, za koji Moskva zahtijeva da ga Kijev prepusti. Ruski timovi dronova takođe snažno gađaju ukrajinsku logistiku na ratištu.
Rob Li, viši saradnik američkog Instituta za spoljnopolitička istraživanja, rekao je za Rojters da bi ukrajinski udari srednjeg dometa mogli da “testiraju uslove” za to da Ukrajina, a možda i Azov, na kraju pređe u ofanzivu.
“To je jedna od velikih priča ove godine: kako će se Rusija nositi s ukrajinskom kampanjom srednjih udara?”, rekao je on.
Buduće operacije
Jedno od glavnih oružja Azova je dron hornet, potpomognut vještačkom inteligencijom, koji proizvodi američka kompanija za odbrambenu tehnologiju Perennial Autonomy bivšeg direktora Gugla Erika Šmita.
Operateri korpusa modifikovali su ga ugradnjom internet terminala Starlink kako bi proširili njegov prvobitni domet od 100 kilometara, dodao je Li. “Azov je zaslužan za mnoga poboljšanja Horneta”, rekao je on.
Zasipajući dronovima puteve koji vode ka Marijupolju i iz njega, korpus radi na ostvarivanju ključnog cilja, rekao je načelnik štaba Dmitrik: da ubrza kraj borbi, za koji se nada da bi doveo do oslobađanja više od 700 njegovih boraca iz ruskih zatvora.
Komandant korpusa Denis Prokopenko napisao je prošlog mjeseca na Iksu da je oslobađanje njegovih saboraca njegov “lični prioritet i pitanje časti”.
U Rusiji demonizovan zbog svojih korijena u nacionalističkoj miliciji, današnji Azov daleko je od improvizovanog dobrovoljačkog bataljona koji je 2014. oslobodio Marijupolj od proruskih separatista, ili od razjedinjenog puka iz 2022. godine.
Formalno pod Nacionalnom gardom, sada se smatra elitnom borbenom snagom i jednom od “najnaprednijih formacija” Ukrajine, naročito u ratovanju dronovima, rekla je odbrambena analitičarka Olena Križanivska iz Kanadskog instituta za globalne poslove.
Prošle godine proširio se u korpus koji obuhvata šest brigada, puk dronova i jedinicu za specijalne namjene, a sada, prema navodima jedinice, broji na desetine hiljada vojnika.
“Kada smo bili u zarobljeništvu, Moskovljani su nam govorili da žele da nas unište, unište, unište”, rekao je Dmitrik, čiji je pozivni znak “Lemko”. “Ali, nekako, njihovo ‘uništavanje’ umjesto toga stalno uvećava Azov”.
Pogledajte još:
Preuzmi aplikaciju i prati vijesti
PRATITE NAS NA
