Istrage o radu koje predano vodi jedan milanski tužilac primorale su kompanije da obezbijede potpunija prava iz radnog odnosa za više od 60.000 radnika i omogućile naplatu više od milijardu eura neplaćenog poreza, ali su istovremeno pokrenule žustru raspravu o tome da li pravosuđe u Italiji prekoračuje svoju ulogu.
Za njegove pristalice, Paolo Storari je pokazao da se hronična eksploatacija radne snage u trećoj najvećoj ekonomiji eurozone konačno može suzbiti, dajući sigurnost zaposlenja najugroženijim radnicima i podstičući kompanije da preispitaju način na koji posluju. Kritičari, međutim, tvrde da je otišao predaleko, pomjerajući granice krivičnog zakonika kako bi diktirao radne prakse i remeteći proizvodnju u ključnim sektorima ekonomije, piše Rojters.
Storari (60) trenutno istražuje navodne zloupotrebe radnika tokom izgradnje novog konzulata SAD u Milanu. To je najnoviji u nizu od više desetina sličnih slučajeva tokom proteklih pet godina, koji su počeli da redefinišu pravni okvir za italijanski biznis.
Istrage, koje su pokrenute 2021. u sektoru logistike, a kasnije proširene na modu, privatno obezbjeđenje, dostavu hrane, velike maloprodajne lance i građevinarstvo, razotkrile su rasprostranjen sistem zasnovan na podugovaranju, kratkotrajnim zadrugama i firmama za ustupanje radne snage, osmišljen kako bi se smanjili troškovi i oslabila zaštita radnika.
Podaci koje je prikupilo milansko tužilaštvo, a u koje je Rojters imao uvid, pokazuju da su istrage od 2023. dovele do zapošljavanja ili regulisanja statusa 61.580 radnika. Vlasti su takođe naplatile 1,134 milijarde eura poreza na dodatu vrijednost i još 63 miliona eura neplaćenih doprinosa za socijalno osiguranje.
Međutim, biznismeni poput Dijega dela Valea, osnivača i predsjednika italijanske luksuzne grupe Tod’s, upozorili su da istrage, naročito one koje se odnose na vodeće brendove, štete ugledu Italije.
“Kvalitetni proizvodi predstavljaju jednu od oblasti izvrsnosti naše zemlje i... ako neko to makar i neznatno dovede u pitanje, nanosi ogromnu štetu”, rekao je nakon što je Storari prošle godine usmjerio istragu na Tod’s zbog navodnih zloupotreba radnika među njegovim dobavljačima.
Tod’s se od tada obavezao da će pojačati provjere u svom lancu snabdijevanja.
Tužilac ima kritičare i u akademskoj i u pravnoj javnosti, koji tvrde da su njegove preventivne zapljene i mjere sudske uprave, prvobitno osmišljene da zaštite kompanije u koje se infiltrirao organizovani kriminal, previše drakonske.
Jedan od njihovih argumenata je da, primoravajući firme da sprovode opsežne provjere izvođača, on stvara oblik odgovornosti koji nije predviđen italijanskim krivičnim ili radnim pravom.
Jedna od ključnih karakteristika Storarijevih istraga jeste pomjeranje fokusa sa najnižih nivoa lanca snabdijevanja, odnosno fabrika ili zadruga koje direktno eksploatišu radnike, ka velikim kompanijama naručiocima koje imaju korist od tog sistema.
Iiako su njegove metode dovedene u pitanje, nema sumnje u njihov učinak
Storari, koji je mnogo godina radio u antimafijaškoj jedinici u rodnom Milanu, odbacuje optužbe da kreativno tumači zakon. On ističe da su sudije u Milanu dosljedno potvrđivale mjere koje je preduzimalo tužilaštvo.
“Jednostavno smo počeli da koristimo pravila koja se ranije nijesu primjenjivala u ovoj oblasti”, rekao je na konferenciji u zgradi suda u Milanu u novembru. “Zakon bi u suštini trebalo da bude metod za rješavanje problema”, kazao je.
Slijedeći tu filozofiju, Storari je prilagođavao tužilačke instrumente sektoru koji je bio predmet istrage.
U modnoj industriji, mjere sudske uprave su dovele do preuređenja rada radionica angažovanih preko podugovora koje su eksploatisale radnike. U logistici i maloprodaji, koristio je zakone o poreskim prevarama kako bi se usmjerio na zadruge koje su obezbjeđivale radnike bez plaćanja PDV-a ili doprinosa za socijalno osiguranje.
Rojters ističe da, iako su njegove metode dovedene u pitanje, nema sumnje u njihov učinak.
Desetine velikih modnih brendova, od Dolče i Gabane do Gučija, sada su u kontaktu s tužiocima, preispituju organizacione modele i restrukturiraju lance snabdijevanja. U logistici, kompanije su zaposlile hiljade ljudi koji su ranije radili preko zadruga u eksploatatorskim uslovima.
Firme za obezbjeđenje i platforme za dostavu hrane takođe su primorane da direktno zaposle radnike ili poboljšaju zarade, pokazujući da se pravila mogu sprovoditi čak i u sektorima u kojima dominiraju mala preduzeća, složeni lanci podugovaranja i snažan pritisak na smanjenje troškova.
“Pozivi ljudi koji nam zahvaljuju jer konačno imaju platu i posao koji im omogućava da žive dostojanstveno jedino su pravo zadovoljstvo u našem radu”, nedavno je rekao svom tužilačkom timu, prema riječima jednog od njegovih članova.
Pogledajte još:
Preuzmi aplikaciju i prati vijesti
PRATITE NAS NA
