Šta podrazumijeva 21. paket sankcija Rusiji: Ograničenja za bankarski sektor i mreže kriptovaluta

Evropska unija (EU) odobrila je danas 21. paket sankcija Rusiji zbog rata u Ukrajini, kojim se uvode ograničenja za bankarski sektor te zemlje i mreže kriptovaluta, saopštio je Savjet EU, prenosi novinska agencija Rojters.

Paketom je, međutim, odobreno jednogodišnje izuzeće, uz automatsko produženje, kojim se kompanijama iz EU omogućava da ruski tečni prirodni gas prevoze u treće zemlje, nakon zahtjeva Grčke. Za usvajanje sankcija potrebna je jednoglasna odluka.

"Države članice pokazale su solidarnost sa Grčkom i očekuje se da će Grčka ubuduće isto postupiti prema drugima", rekao je jedan diplomata EU.

Zvanična Atina je navela da bi planirana zabrana usluga pretovara ruskog tečnog prirodnog gasa samo preusmjerila tržišni udio izvan Evrope i ne bi uticala na ruske prihode. Mjera bi trebalo da stupi na snagu 1. januara. Uvoz ruskog tečnog prirodnog gasa u EU i dalje će biti zabranjen od tog datuma.

Grčka dominira evropskim tržištem brodova za prevoz tečnog prirodnog gasa i jedan je od najvećih globalnih aktera, uz Japan, Kinu i Sjedinjene Američke Države.

EU cilja banke i kriptovalute

Paket obuhvata 218 novih sankcionisanih subjekata - 170 pravnih i 48 fizičkih lica, saopštio je Savjet EU. Protiv njih će biti primijenjene pune sankcije, uključujući zamrzavanje imovine, zabranu putovanja i zabranu transakcija.

Ograničenja su usmjerena na bankarski sektor, u pokušaju da se izvrši dodatni pritisak na ruski finansijski sistem u trenutku koji EU smatra osjetljivim za rusku ekonomiju. Ruske kompanije uspjele su da održe trgovinske i finansijske tokove preko malih ili regionalnih banaka, kao i mreža kriptovaluta.

"Naš 21. paket sadrži najveći broj novih sankcionisanih subjekata u posljednje četiri godine. Pogađamo više od stotinu banaka i operatera kriptovaluta, više od 40 plovila iz ruske flote u sjenci, kao i nekoliko rafinerija nafte u Rusiji i Bjelorusiji. Obuhvaćeno je i više od 50 vojno-industrijskih subjekata, među kojima su ključni akteri uključeni u proizvodnju ruskih dronova dugog dometa", navela je visoka predstavnica EU za spoljnu politiku Kaja Kalas.

Diplomatski izvor naveo je da paket obuhvata 94 ruske finansijske institucije, uglavnom banke, kao i Moskovsku berzu. Time je ukupan broj sankcionisanih banaka povećan na više od 100, odnosno na više od polovine od 213 ruskih kreditnih institucija povezanih sa međunarodnim finansijskim sistemom.

Paket uključuje i posebne zabrane transakcija za 33 banke, što znači da će biti isključene iz SWIFT-a, globalnog sistema za razmjenu finansijskih instrukcija. Najveće ruske banke isključene su iz tog sistema ubrzo nakon početka ruske invazije na Ukrajinu 2022. godine.

Ograničenje cijene nafte

Paket uključuje i zamrzavanje gornje granice cijene ruske nafte na 44,10 dolara po barelu u trajanju od 12 mjeseci. Cilj ograničenja je smanjenje ruskih prihoda bez izazivanja naglog rasta cijena nafte.

Planirana revizija povećala bi gornju granicu nakon skoka cijena sirove nafte usljed rata u Iranu, čime bi Moskva ostvarivala znatno veće prihode od prodaje koristeći zapadne usluge pomorskog transporta. Bez odlaganja, granica bi bila povećana na oko 58,5 dolara po barelu, rekao je visoki zvaničnik EU.

Međutim, većina ruske nafte prodaje se po cijenama višim od utvrđene granice. Ural, glavna ruska izvozna vrsta nafte, od februara se prodaje znatno iznad tog nivoa, a ove sedmice je vrijedjela oko 67,50 dolara po barelu, bez troškova transporta i osiguranja.

"Zamrzavamo i prilagođavanje gornje granice cijene nafte na godinu dana, kako ruska ratna mašinerija ne bi imala koristi od tržišnih šokova", napisala je predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen na mreži Iks.