Ukrajinski dronovi “guše” Krim

Na polju na jugu Ukrajine vojnici su ispisali ironične poruke na elegantnom sivom jurišnom dronu koji će uskoro krenuti u lov na ruske brodove u Crnom moru, koji je dio šire ukrajinske kampanje čiji je cilj izolacija Krima i slabljenje ruskih ratnih napora.

Djelujući duboko iza linije fronta na prostranoj ukrajinskoj stepi, takve jedinice su u posljednje tri sedmice pogodile više od 180 plovila i drugih pomorskih ciljeva oko poluostrva, otvarajući novi front u ratu.

Napadi, koji su najprije bili usmjereni na Azovsko more, a sada se šire i na Crno more, imaju za cilj da povećaju cijenu koju Rusija plaća za okupaciju Krima i da inicijativu u petoj godini sveobuhvatnog rata vrate na stranu Kijeva.

“Radimo dan i noć, svakog dana, bez odmora”, rekao je komandant bataljona “Rej” iz jedinice “Magjarove ptice”, brigade koja ima važnu ulogu u ovoj kampanji. U skladu sa praksom ukrajinske vojske, predstavio se samo po pozivnom znaku.

Tokom nedavne posjete Rojtersa, njegov tim lansirao je dronove svakih nekoliko minuta. Jedinica tvrdi da je pogodila teretni brod i plutajuću dizalicu u Crnom moru, kao i trafostanicu na jugu Krima. Rojters nije mogao nezavisno da potvrdi te navode.

Napadi su dio sve intenzivnijeg sukoba za kontrolu strateških voda, tokom kojeg je Rusija posljednjih sedmica pojačala udare na ukrajinske luke i međunarodne teretne brodove.

Ukrajinski ministar poljoprivrede saopštio je u četvrtak da su vlasnici brodova privremeno obustavili dolaske plovila u ukrajinske crnomorske luke radi izvoza poljoprivrednih proizvoda nakon povećanja broja napada.

Bitka za Krim

Krim, koji služi kao tranzitno i vojno čvorište za ruske snage, postao je nova meta ukrajinskih dronovskih jedinica dok povećavaju napadačke kapacitete.

Posljednjih mjeseci ukrajinske snage ciljale su drumske i željezničke veze u dijelu okupiranog juga Ukrajine koje povezuju poluostrvo sa Rusijom, koja je Krim zauzela i anektirala 2014. godine, mnogo prije početka pune invazije na Ukrajinu 2022.

To je dovelo do nestašica goriva i proglašenja vanrednog stanja na Krimu, dok su energetska postrojenja za struju i gas takođe sistematski napadana.

Sada napadi na tankere za naftu, brodove za rasuti teret i druga plovila predstavljaju proširenje napora Kijeva da izvrši pritisak na ruske snage uskraćivanjem resursa.

Od početka nove faze kampanje u julu, jedinice dronova pod komandom Roberta “Magjara” Brovdija saopštile su da dnevno pogađaju oko šest plovila, o čemu Brovdi izvještava kroz podrugljive objave pune emotikona.

Napadi su otežali ruski pomorski saobraćaj kroz Azovsko more, kojim plove brodovi iz glavnog ruskog južnog regiona za proizvodnju žitarica preko rijeke Don.

Brovdijeve snage tvrde da je trajektni prelaz kod Kerča, između istočnog Krima i ruskog Krasnodarskog kraja, izgubio oko 75 odsto kapaciteta. Rojters nije mogao da potvrdi tu informaciju.

Komandant je za Rojters kazao da je cilj napada “rušenje mita” o ruskoj dominaciji i uspostavljanje potpune kontrole nad ukrajinskim teritorijalnim vodama.

Nova kampanja dobila je naziv “Moločko” – riječ koja zvuči kao “mlijeko”, ali predstavlja skraćenicu fraze “Moskva će se urušiti zbog Krima”.

Sidart Kaušal, viši istraživač Instituta za odbrambene i bezbjednosne studije “Rojal junajted servis” iz Londona, rekao je da su ukrajinski napadi na rusku kopnenu logistiku doveli do povećanja pomorskog saobraćaja kroz Azovsko more, čime je povećan broj mogućih ciljeva.

Prema njegovim riječima, ti napadi su “logičan nastavak” ukrajinske kampanje usmjerene na Krim.

Ruski napadi na luke i plovila

Ukrajinski udari praćeni su intenziviranjem ruskih napada na jug Ukrajine, posebno na grad Odesu i luke preko kojih se veliki dio ukrajinskog izvoza žitarica doprema međunarodnim tržištima pomorskim koridorom.

Ukrajinski zvaničnici saopštili su da je u nedjelju poginulo 10 mornara nakon što su ruske snage pogodile brod pod zastavom Gvineje Bisao koji je prevozio kukuruz iz luke Odesa.

Prošle sedmice najmanje tri osobe poginule su u napadima na Odesu i Mikolajiv, još jedan lučki grad.

Samo u prve dvije sedmice jula Rusija je 23 puta napala ukrajinske luke, a civilna plovila 17 puta, saopštila je prošlog četvrtka uprava ukrajinskih morskih luka, ostavljajući trgovce suočene sa ozbiljnim logističkim problemima.

Poljoprivredni izvoz, poput žitarica i biljnih ulja, i dalje je najveći izvor deviznih prihoda Ukrajine, pri čemu se više od 90 odsto izvozi iz luka u Odeskoj oblasti putem pomorskog koridora.

Rusija tvrdi da su njeni napadi usmjereni na infrastrukturu u kojoj se skladište vojni teret i gorivo.

Igra mačke i miša

Dronovi FP-1 i FP-2 ukrajinske proizvodnje koje koristi tim komandanta bataljona Reja predstavljaju važan dio sve većeg arsenala Kijeva. Oni automatski lete do operativne zone, a zatim piloti, često udaljeni stotinama kilometara, preuzimaju kontrolu kako bi zadali završni udar.

Nekoliko minuta nakon što su posljednji dron sa propelerom lansirali pomoću malog mlaznog pojačivača, tim za lansiranje spakovao je opremu i pripremio se za premještanje. Nijedna lokacija se ne koristi ponovo, a jedinice se često šalju na nove položaje uz samo nekoliko sati pripreme.

Iako su tehnološka unapređenja omogućila lansiranje sa više od 100 kilometara udaljenosti od linije fronta, te jedinice i dalje predstavljaju važne mete za neprijateljske timove dronova.

“Ovo je konstantan rat – neprekidna borba mjera i protivmjera”, rekao je Rej, koji komanduje devetim bataljonom svoje brigade pod nazivom “Kairos”.

Komandir eskadrile “Panama” rekao je da njega i njegove saborce motivišu “opipljivi rezultati” njihovih operacija.

Osim što komplikuje rusku logistiku, kampanja podiže moral ukrajinskih vojnika.

“Sjajno je što je naš tempo tako jak. Ali moramo da ga održimo”, zaključio je on.

preveo: S. STRUGAR