Operacija "Prijatelj

Američki mornari tuže japanski TEPKO zbog izloženosti radijaciji

Posle velikog cunamija i nuklearne nesreće u Fukušimi, američka mornarica je u okviru ove operacije dostavljala namirnice ugroženom japanskom stanovništvu
65 pregleda 4 komentar(a)
Fukušima, Foto: Rojters
Fukušima, Foto: Rojters
Ažurirano: 10.04.2014. 07:26h

Vojnici SAD podneli su kolektivnu tužbu protiv Tokijske elektroprivrede zbog izloženosti zračenju tokom operacije "Prijatelji".

Posle velikog cunamija i nuklearne nesreće u Fukušimi, američka mornarica je u okviru ove operacije dostavljala namirnice ugroženom japanskom stanovništvu.

Kolektivnu tužbu protiv Tokijske elektroprivrede (TEPKO) podnelo je 79 američkih vojnika, koji traže odštetu od oko milijardu dolara za zdravstvene posljedice koje su pretrpjeli usljed izlaganja radijaciji tokom nuklearne krize u Fukušimi, javljaju američki, a prenose japanski mediji.

Sedam američkih vojnih brodova, među kojima i nosač aviona "Ronald Regan," učestvovali su u operaciji "Prijatelji" čiji je cilj bio dostavljanje namirnica postradalom japanskom stanovništvu u regionu Tohoku koji su 11. marta 2011. godine pogodili snažan zemljotres i veliki cunami.

Podnosioci tužbe smatraju japansku kompaniju odgovornom za deformitet svoje novorođenčadi, kancer i druge zdravstvene probleme

Tokijska elektroprivreda je vlasnik nuklearne centrale "Fukušima 1" koja je oštećenja u naletu tog cunamija i čije osoblje, zbog neadekvatne opreme i planiranja, tada nije uspjelo da spriječi izlivanje radijacije, prenosi RTS.

Podnosioci tužbe, mornari sa nosača "Ronald Regan", tvrde da je Tokijska elektroprivreda u više navrata uvjeravala američku mornaricu da njeno ljudstvo neće biti ugroženo prilikom dostavljanja pomoći gradu Sendai, uprkos tome što su iz reaktora centrale u Fukušimi u vazduh ispuštene velike količine radijacije.

Američki brod i helikopteri tokom prilaska Sendaju ušli su u oblak radijacije koji se nadvio nad Tihim okeanom.

"Ronald Regan" je nosač aviona na nuklearni pogon, pa je zbog toga i inače opremljen senzorima koji detektuju radijaciju. Ti senzori zabilježili su povišenje radijacije, pa je na brodu izvršen pokušaj dekontaminacije prskanjem palube pomoću raspršivača koji služe za gašenje požara, nakon čega je posada angažovana da pomoću deterdženata i džogera pokuša da zajedno sa tom vodom spere radioaktivne čestice u more.

Podnosioci tužbe smatraju japansku kompaniju odgovornom za deformitet svoje novorođenčadi, kancer i druge zdravstvene probleme koje oni dovode u vezu sa izloženošću radijaciji tokom operacije "Prijatelji".

U vrijeme trajanja te operacije japanskoj i američkoj javnosti je bilo saopšteno da su američki mornari izloženi maloj količini radijacije - dozi koja se u svakodnevnom životu primi za mjesec dana iz zemljišta, kamena i drugih prirodnih objekata.

Mornari sa "Ronalda Regana" tvrde da su udisali radioaktivne čestice i da su bili prisiljeni da piju radioaktivnu vodu

Mornari sa "Ronalda Regana", međutim, tvrde da su udisali radioaktivne čestice i da su bili prisiljeni da piju radioaktivnu vodu, jer se pijaća voda na njihovom plovilu dobija desalinacijom morske vode koja je u to vrijeme bila kontaminirana usljed snažnih kiša koje su propratile eksplozije reaktora u Fukušimi.

Direktno unošenje radioaktivnih čestica u organizam mnogo je opasnije po zdravlje od spoljnog, pozadinskog zračenja.

Tužba protiv japanske kompanije podnijeta je sudu u kalifornijskom gradu San Dijego gdje se nalazi baza ovog nosača aviona.

U 2012. godini osam američkih mornara podnijeli su tužbu protiv japanske vlade zbog prikrivanja istine o količini oslobođene radijacije iz razorene nuklearne centrale "Fukušima 1", ali je ona glatko odbijena jer američki sudovi nemaju nadležnost da sude japanskoj državi.

Ovog puta protivnik je privatna kompanija, pa se američki vojnici nadaju boljem uspjehu.

Tokijska elektroprivreda izdala je saopštenje u kojem negira svoju odgovornost, tvrdeći da je teško za povjerovati da su američki brodovi, koji su opremljeni najsavremenijim uređajima za detekciju radijacije i koji se nalaze pod komandom američke vojske, djelovali na osnovu saopštenja za medije jedne strane kompanije.

Pojedini analitičari u SAD komentarišu da je konačna odgovornost na plećima američkog komandnog kadra, ali da je simptomatično da Tokijska elektroprivreda u svom odgovoru na tužbu nije utvrdila da su njena saopštenja za javnost u vrijeme izlivanja radijacije bila tačna.

Američki vojnici pri stupanju u službu potpisuju ugovor po kojem prihvataju stavku o tome da ne mogu da tuže američku vojsku i državu za povrede i smrt koje ih mogu zadesiti tokom te službe, pa mornarima "Ronalda Regana" nije preostalo ništa drugo nego da svoje nezadovoljstvo usmjere na japansku kompaniju koja i u svojoj zemlji trpi oštre kritike za neodgovornost i nekompetentnost.

Američki kongres naložio je Ministarstvu odbrane SAD da ispita štetu po zdravlje koju su pretrpjeli mornari "Ronalda Regana."

Stručnjaci u istočnoj Aziji tvrde, međutim, da nivoi radijacije u vazduhu nisu bili toliko visoki da ozbiljno ugroze zdravlje, kao i da je za razvoj maligniteta u najvećem broju slučaja potrebno više godina, te da će zato biti vrlo teško, ako ne i nemoguće, dokazati uzročno-posljedičnu vezu između Fukušime i oboljenja američkih mornara neposredno nakon nuklearne nesreće.

Ova tužba mogla bi da dodatno oteža položaj Tokijske elektroprivrede koju u Japanu hiljade građana i firmi tuže za ogromnu ekonomsku štetu nanesenu poljoprivredi, ribarstvu, turizmu i porodicama prisiljenim na evakuaciju.

Tužba, takođe, predstavlja mrlju na operaciji "Prijatelji" koja je trebalo da pokaže američku solidarnost sa postradalim japanskim stanovništvom i demonstrira korisnost prisustva američkih trupa u Zemlji izlazećeg Sunca.