pokušaj povratka na vlast

Kanadski konzervativci izabrali novog lidera za suočavanje s Trudoom

Za pobjedu i privlačenje mlađih glasača na izborima će biti potrebna šira vizija od kritike popularnog premijera, pišu svjetski mediji

2456 pregleda 0 komentar(a)
O'Tul, Foto: AP Photo
O'Tul, Foto: AP Photo

Kanadska Konzervativna partija izabrala je novog lidera Erina O'Tula (Erin O'Toole) da pokuša da povrati vlast od liberala Džastina Trudoa (Justin Trudeau) čiji je kredibilitet narušen nizom skandala, premda će za pobjedu i privlačenje mlađih glasača na izborima biti potrebna šira vizija od kritike popularnog premijera, pišu svjetski mediji.

Bivši oficir

Članovi Konzervativne partije izabrali su bivšeg vojnog oficira i ministra za pitanje veterana da ih predvodi na putu povratka na vlast naspram skandalima opterećene liberalne vlade, piše Volstrit džurnal (The Wall Street Journal).

Novi izbori bi mogli biti raspisani već na jesen, pošto Trudo mora da obezbijedi podršku parlamenta za plan za postpandemijski oporavak privrede, ukazuje američki list. Ipak, iako je podrška premijeru i vladi pala ovog leta uglavnom zbog skandala, većina anketa liberalima i Trudou daje malu prednost u odnosu na konzervativce.

Posljednji etički problem Trudoove administracije uslijedio je pošto je otkriveno da je vlada potpisala ugovor s humanitarnom organizacijom povezanom s premijerovom porodicom i drugim članovima administracije, ističe Volstrit džurnal i dodaje da je prošle nedjelje ostavku podnio ministar finansija Bil Morno (Bill Morneau) kao najveća politička žrtva afere.

O'Tul (47), koji je u kanadskim vazdušnim snagama stigao do čina kapetana, poslije čega je imao advokatsku karijeru, na stranačkim izborima je vodio kampanju s obećanjem da će se boriti za obične radnike, zastupati agresivniju spoljnu politiku, posebno u pogledu Kine i štititi kanadske institucije i istoriju od političke korektnosti.

Konzervativna partija je na izborima prošle godine osvojila najviše glasova, ali je raspodjela glasova išla u prilog Trudoa i liberala, koji su, kako ukazuje Volstrit džurnal, zahvaljujući dominaciji u najnaseljenijim djelovima zemlje, dobili najviše glasova, ali nedovoljno za apsolutnu većinu u parlamentu, pa su obrazovali manjinsku vladu.

Loš trenutak za izbore

O'Tul će se uskori suočiti s teškom odlukom da li da pokuša da iznudi prijevremene izbore za duel s Trudoovim liberalima, što neće lako opravdati u jeku najgore ekonomske krize od Drugog svjetskog rata, ocjenjuje agencija Frans pres (Agence France-Presse).

Prva prilika za izazivanje izbora biće, ukazuje AFP, krajem septembra kada Trudo bude tražio odobrenje parlamenta za masovan plan potrošnje za socijalna izdavanja i životnu sredinu koji bi pomogao oporavku Kanade poslije ekonomskog pada.

Konzervativci moraju da dobiju podršku najmanje još dvije partije da obore liberale koji imaju 155 od 338 mjesta u parlamentu.

Iako je Trudoova popularnost pala proteklih nedjelja usljed novih etičkih skandala, liberali čija je vlada potrošila milijarde dolara da pomognu Kanađanima da prebrode pandemiju, po anketama i dalje imaju pet do šest odsto prednosti.

S druge strane, podvlači AFP, politički analitičari ocjenjuju da konzervativci mogu sačekati do proljeća da pokušaju da iznude prijevremene izbore.

U sjenci pandemije

O'Tul preuzima Konzervativnu partiju u kritično vrijeme za Kanadu, pošto je više od 9.000 ljudi umrlo od posljedica koronavirusa i dok zemlja pokušava da preokrene nagli ekonomski pad, a i Trudoova vlada posrće pod etičkim kontroverzama, ističe Vašington post (The Washington Post).

Kao i skoro sve drugo, i stranački izbori konzervativaca su bili u sjenci pandemije, ukazuje američki list. Novi lider je trebalo da bude izabran na stranačkoj konvenciji u junu, ali je glasanje odloženo i rezultati su objavljeni u noći između nedjelje i ponedjeljka u uglavnom praznoj prostoriji kongresnog centra u Otavi. I samo objavljivanje je kasnilo pošto su svi glasovi stigli poštom, a pokvarila se mašina za otvaranje koverata, pa su volonteri morali to da rade.

Dosadašnji lider konzervativaca Endru Šir (Andrew Scheer) kritikovan je što prošle godine nije uspio da proširi podršku stranci mimo njene baze, navodi Vašington post, ocjenjujući da su njegovo protivljenje abortusu i istopolnim brakovima otjerali neke glasači. O'Tulov glavni rival na stranačkim izborima, Piter Mekej (Peter MacKay) rekao je da su Širovi stavovi o društvenim pitanjima visili oko njegovog vrata "kao smrdljivi albatros".

O'Tul, koji je osvojio je 57 odsto glasova na izborima, kritikovao je Mekeja kao "blagog liberala", a sebe predstavljao kao nepokolebljivog konzervativca koji se protivi "kulturi otkazivanja". Ipak, i on je rekao da podržava LGBT prava i pravo žene da biraju da li će imati abortus, ali i pokušao da privuče socijalno konzervativne glasove, rekavši da u toj debati treba poštovati sve.

Analitičari, kako navodi Vašington post, kažu da će O'Tul morati da se fokusira na jedinstvo partije i da artikuliše sveobuhvatnu viziju za postpandemijsku Kanadu, kako bi proširio privlačnost stranke povrh njene tradicionalne baze u ruralnoj Kanadi i uporištima u Alberti i Saskačevanu da dopre do mlađih glasača i ljudi iz urbanih centara.

Nova vizija ili kritika Trudoa

Premda su se konzervativci od gubitka vlasti 2015. mučili da efikasno odgovore na Trudoovu popularnost, analitičari kažu da bi novi lider mogao da izazove liberalnu platformu, posebno dok premijer nastavlja da se bori sa skandalima, piše Njujork tajms (The New York Times), dodajući da je četvoro kandidata za novog lidera Konzervativne partije bilo ujedinjeno u stavu da je Trudo iznevjerio Kanadu.

Nekoliko istaknutih članova Konzervativne partije je tvrdilo, da bez obzira ko pobijedi, glavni prioritet treba da bude nuđenje alternativne vizije budućnosti Kanade umjesto fokusiranja na slabosti sadašnje vlade i Trudoa, koji je prije posljednjeg skandala s humanitarnom organizacijom bio upleten i u druge, kao kada su se pojavile njegove fotografije iz mladosti s obojenim licem.

O'Tul je odrazio to raspoloženje, mada je uputio oštre riječi na Trudoov račun, dodaje list. On je naglasio potrebu da se predstavi kredibilna alternativna politika i pozvao glasače, uključujući članove sindikata i starosjedjelačke narode, da promijene tradicionalne obrasce glasanja i razmotre da podrže konzervativce.

Trudo je prošle nedjelje iznio opsežne viziju za postpandemijsku Kanadu i imenovao novu ministarku finansija Kristiju Friland (Chrystia Freeland), uz najavu da će suspendovati parlament da bi se pokrenuo plan vlade za ekonomski oporavak, što je, kako piše Njujork tajms, naišlo na kritike da pokušava da ućutka parlamentarne odbore koji ispituju njegove veze s humanitarnom organizacijom koja je dobila državne ugovore, ali i plaćala stotine hiljada dolara naknada za govore Trudoove majke i brata.

Te optužbe su oštetile Trudoov kredibilitet, mada, dodaje Njujork tajms, prema ocjenama analitičara pa čak i konzervativnih, liberalna vlada je u očima Kanađana prvu fazu pandemije prošla prilično dobro, dok je pozitivno ocijenjeno i imenovanje nove ministarke finansija koja se, za razliku od njenog prethodnika, više slaže s premijerom po pitanju potrebe za većom potrošnjom.