novi izvještaj

AI: Izrael vrši sistematsku represiju i dominaciju nad Palestincima, to se poklapa s aparthejdom

Izrael odbacuje sve optužbe za aparthejd, tvrdeći da arapski građani imaju ista prava kao i drugi

4701 pregleda 25 reakcija 0 komentar(a)
Detalj iz Vitlejema na okupiranoj Zapadnoj obali, Foto: Reuters
Detalj iz Vitlejema na okupiranoj Zapadnoj obali, Foto: Reuters

Amnesti internešenel (AI) optužio je danas Izrael za sistematsku represiju i dominaciju nad Palestincima koji traje još od osnivanja jevrejske države 1948. godine i poklapa se s međunarodnom definicijom aparthejda.

U izvještaju, na 278 strana, pripremanom tokom četiri godine, ta organizacija za ljudska prava sa sjedištem u Londonu, pridružila se Hjuman rajts voču i izraelskoj organizaciji Becelem u optužbama o aparthejdu unutar Izraela i na okupiranim teritorijama.

To je dio rastućeg medjunarodnog pokreta za redefinisanje izraelsko- palestinskog sukoba kao borbe za ista prava više nego teritorijalni nesporazum.

Takva nastojanja su pojačana u protekloj deceniji jer je mirovni proces u potpunom zastoju, a Izrael je učvrstio kontrolu nad okupiranim teritorijama i nestaje interesovanje za rješenje sukoba po modelu dvije države, odnosno stvaranje paletinske države uz jevrejsku.

Izrael odbacuje sve optužbe za aparthejd, tvrdeći da arapski građani imaju ista prava kao i drugi.

Ta zemlja je pristala na ograničenu autonomiju Palestinske uprave u jeku mirovnog procesa devedesetih godina prošlog vijeka i povukla vojnike i jevrejske naseljenike iz pojasa Gaze 2005. godine.

Amnesti i druge organizacije, međutim, navode da je rascjepkanost teritorija na kojima Palestinci žive deo režima kontrole čiji je cilj održavanje jevrejske hegemonije na području od rijeke Jordan do Sredozemnog mora.

Te organizacije ukazuju i na diskriminatorsku politiku unutar Izraela i u anektiranom istočnom Jerusalimu i blokadu pojasa Gaze kojim od 2007. godine vlada islamski ektremistički Hamas, te de fakto aneksiju Zapadne obale.

Na njoj Izrael ima sveukupnu kontrolu i gradi i širi jevrejska naselja iako ih veći dio međunarodne zajednice smatra nelegalnim.

Palestinci su godinama optuživali Izrael za aparthejd i njihov predsjednik Mahmud Abas je tu optužbu izrekao u septembru prošle godine u govoru u UN.

Amnesti navodi da je takva politika počela 1948. godine, kada je oko 700.000 Palestinaca pobjeglo ili je istjerano iz svojih domova u izraelsko-arapskom ratu.

Oni su činili 80 odsto stanovništva na teritoriji na kojoj je danas država Izrael, država koja im zabranjuje da se vrate da bi se očuvala jevrejska većina.

Palestinci koji su ostali unutar Izraela živjeli su pod vojnom kontrolom sve do pred rat 1967. godine u kome je Izrael osvojio istočni Jerusalim, Zapadnu obalu i pojas Gaze.

Na tim teritorijama Palestinci žele da osnuju svoju buduću državu.

Danas Palestinci u Izraelu imaju državljanstvo, pravo glasa i neki su uspješni biznismeni, pravnici, ljekari i umjetnici,ali su suočeni sa široko rasprostrotranjenom diksriminacijom u zapošljavanju i tržištu nekretnina.

Palestinci na Zapadnoj obali žive pod izraelskom vojnom kontrolom,a oni u Gazi su pod parališućom blokadom i Izraela i Egipta.

U samom Izraelu čine oko petine od ukupno 9,4 miliona stanovnika i broj Jevreja i Arapa je približno jednak ako se uključe oni koji žive na Zapadnoj obali i pojasu Gaze.

"Od osnivanja 1948. Izrael je vodio politiku održavanja jevrejske demografske hegemonije i maksimiziranja svoje kontrole nad zemljom u korist izraelskih Jevreja i sprečavao palestinske izbjeglice da se vrate svojim domovima", navedeno je u izvještaju AI uz ocjenu da je Izrael proširio tu politiku na Zapadnu obalu i pojas Gaze.

Ranije izvještaje o aparthejdu izraelske vlasti su odbacivale kao pristrasne, a sada su oštrije reagovale i prije objavljivanja optužile AI za antisemitizam i delegitimisanje same egzistencije jevrejske države.