Pripadnici iranske vladajuće elite optuženi su za drsko licemjerstvo, jer navodno koriste državno bogatstvo da pomognu finansiranje života svoje odrasle djece na Zapadu, dok istovremeno predvode sistem obilježen sve većom ekonomskom bijedom i represijom u sopstvenoj zemlji.
Opozicioni aktivisti su iznijeli te optužbe na račun nekih od najmoćnijih figura klerikalnog režima, u trenutku kada se vojni sukob sa SAD čini sve izvjesnijim. Donald Tramp je rasporedio ogromnu armadu na Bliskom istoku i potvrdio da razmatra vazdušne udare.
Među onima koji su se našli na meti kritika je i Ali Laridžani, najviši savjetnik Irana za nacionalnu bezbjednost, čija kćerka živi u SAD, a dva nećaka u Britaniji i Kanadi, uprkos tome što je godinama bio jedan od najglasnijih kritičara zapadnih vrijednosti u Islamskoj Republici.
Vjeruje se da je Laridžani, bivši predsjednik parlamenta i visoki funkcioner Revolucionarne garde, odigrao ključnu ulogu u smrtonosnom obračunu s opozicionim protestima koji su zahvatili zemlju u januaru. Prema navodima, vrhovni vođa Irana, Ali Hamenei, zadužio ga je da koordinira pripreme za mogući rat sa SAD.
Bijes prema agazadehima, kako se nazivaju potomci elite, naročito je izražen nakon gušenja protesta, u kojima je, prema pojedinim izvorima, stradalo na desetine hiljada ljudi.
“Ljudi su ogorčeni što agazadehi dobijaju stipendije u dolarima da idu na Zapad - u Sjedinjene Države, Evropu i druge zemlje - da studiraju praktično o trošku države”, rekao je Aleks Vatanka, direktor programa za Iran u Institutu za Bliski istok u Vašingtonu.
Nakon protesta, Vašington je, prema objavi na društvenim mrežama, obećao da će “ukinuti privilegiju visokim iranskim zvaničnicima i članovima njihovih porodica da borave u Sjedinjenim Državama”. Ipak, nije jasno kako će takve mjere biti sprovedene.
Jedan komandant Islamske revolucionarne garde (IRGC), koji je kritikovao tu praksu, rekao je da se vjeruje da je 2024. godine u zapadnim zemljama živjelo 4.000 djece i rođaka zvaničnika režima.
Kambiz Gafuri, iranski pisac i aktivista za ljudska prava sa sjedištem u Helsinkiju, rekao je: “Od Irana su napravili pakao za iranske građane, a svoju djecu su poslali na Zapad da tamo žive srećno. Kada bi se organizovao referendum o tome da li ljudi žele da se djeca iranskih vlasti vrate u Iran, mislim da bi više od 90 odsto glasalo za to.”
Laridžanijeva kćerka Fateme Ardešir Laridžani bila je profesorica na Medicinskom fakultetu Emori Univerziteta u Atlanti sve do prošlog mjeseca, kada je ta institucija saopštila da joj je raskinula radni odnos nakon što je onlajn peticija pozvala na njenu deportaciju.
Od Irana su napravili pakao za iranske građane, a svoju djecu su poslali na Zapad da tamo žive srećno. Kada bi se organizovao referendum o tome da li ljudi žele da se djeca iranskih vlasti vrate u Iran, mislim da bi više od 90 odsto glasalo za to
Laridžanijev brat Mohamed-Džavad Laridžani, takođe savjetnik Hameneija i nekadašnji šef državnog savjeta za ljudska prava, ima sina Hadija, koji je profesor u tehnološkom centru Univerziteta Glazgov Kaledonijan u Velikoj Britaniji, navodi Regime Out, opozicioni sajt. Hadijev brat Sina je direktor u Kraljevskoj banci Kanade u Vankuveru.
Nećaka bivšeg iranskog predsjednika Hasana Rohanija, Marjam Ferejdun - kćerka Rohanijevog brata i nekadašnjeg pomoćnika Hoseina Ferejduna - radi za Dojče bank u Londonu, gdje “nadzire finansijske tokove sa Bliskog istoka”, navodi Regime Out, koji je pozvao banku da je otpusti.
Još jedan potomak režimske elite sa sjedištem u SAD je Eisa Hašemi, vanredni profesor na Chicago School u Los Anđelesu. On je sin Masume Ebtekar, bivše poslanice koja je dobila nadimak “Vrišteća Meri” kao portparolka radikalnih studenata koji su u američkoj ambasadi u Teheranu 444 dana držali 52 diplomata kao taoce, na vrhuncu revolucije 1979. godine.
Habibolah Bitaraf, bivši ministar energetike i još jedan od vođa zauzimanja američke ambasade, događaja koji je doveo do raskida između Vašingtona i Teherana, ima kćerku koja živi u SAD.
U SAD živi i Mahdi Zarif, čiji je otac Mohamed Džavad Zarif bio iranski ministar spoljnih poslova tokom pregovora koji su doveli do nuklearnog sporazuma iz 2015, koji je Tramp kasnije poništio.
Mahdi Zarif se u jednoj peticiji optužuje da “u Sjedinjenim Državama vodi luksuzan život”. “Do 2021. godine živio je u kući vrijednoj 16.000.000 dolara na Menhetnu”, navodi se u peticiji.
Elijas Galibaf, najstariji sin Mohameda Bakera Galibafa, bivšeg komandanta Islamske revolucionarne garde (IRGC), predsjedničkog kandidata i nekadašnjeg gradonačelnika Teherana, živi u Australiji i bio je meta slične peticije.
Vatanka je rekao da su zapadnjački stilovi života odrasle djece u oštroj suprotnosti sa vrijednostima koje su njihovi roditelji propagirali.
“Suština je u licemjerju”, rekao je. “Imate islamistički vladajući poredak koji već 47 godina propovijeda razne obrasce ponašanja, a onda, jednog po jednog, vidimo djecu ili unuke pripadnika elite kako žive sasvim drugačijim životom od onog koji propagiraju njihove politički povezane porodice u Iranu.”
Vatanka smatra da bi zapadne zemlje mogle oklijevati da deportuju dobro umrežene sinove i kćerke režima, jer ih vide kao potencijalne obavještajne adute.
“Uvijek postoji obavještajna vrijednost, ako ste CIA, MI6 ili neko drugi”, rekao je. “Neke od tih veza mogu donijeti dragocjene informacije koje mogu biti korisne. Oni postaju kanal za poruke.”
“U suštini, nikada nije postojala politika o tome kako se odnositi prema potomcima režimske elite. Zapad, uglavnom, ne želi da se upušta u kolektivno kažnjavanje, niti da kažnjava nekoga samo zbog njegovog porijekla.”
Prevod: A. Š.
Bonus video:
