Evropski lideri pozvali su Iran da potraži “pregovaračko rješenje” dok diplomatskim putem pokušavaju da okončaju izbijanje rata između Sjedinjenih Država, Izraela i Irana. Takođe su pojasnili da nijesu učestvovali u udarima, prenio je “Gardijan”.
U zajedničkom saopštenju, lideri Francuske, Njemačke i Ujedinjenog Kraljevstva pozvali su iransku državu da svom narodu omogući da sam odlučuje o sopstvenoj budućnosti i osudili Teheranove napade na baze američke vojske u regionu.
U saopštenju koje su potpisali Emanuel Makron, Fridrih Merc i Kir Starmer navodi se: “Francuska, Njemačka i Ujedinjeno Kraljevstvo dosljedno su pozivale iranski režim da okonča iranski nuklearni program, obuzda svoj program balističkih raketa, uzdrži se od destabilizujućih aktivnosti u regionu i našim domovinama, te da prekine zastrašujuće nasilje i represiju nad sopstvenim narodom.
’Nijesmo učestvovali u ovim udarima, ali smo u bliskom kontaktu s našim međunarodnim partnerima, uključujući SAD, Izrael i partnere u regionu.’”
Lideri su ponovili svoju posvećenost regionalnoj stabilnosti i zaštiti civilnih života.
“Najoštrije osuđujemo iranske napade na zemlje u regionu. Iran mora da se uzdrži od neselektivnih vojnih udara. Pozivamo iransko rukovodstvo da potraži pregovaračko rješenje. U konačnici, iranskom narodu mora biti omogućeno da sam odredi svoju budućnost”, navodi se u saopštenju.
Evropska unija je saopštila da razmatra “diplomatske puteve” zajedno s arapskim zemljama i pozvala sve strane na “maksimalnu uzdržanost” kako bi se zaštitili civili i poštovalo međunarodno pravo.
Predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen opisala je dešavanja u Iranu kao “veoma zabrinjavajuća” i rekla da je EU u “bliskom kontaktu” sa svojim diplomatskim partnerima u regionu.
“Ponovo potvrđujemo našu čvrstu posvećenost očuvanju regionalne bezbjednosti i stabilnosti. Od presudne je važnosti obezbijediti nuklearnu bezbjednost i spriječiti bilo kakve poteze koji bi mogli dodatno da podignu tenzije ili potkopaju globalni režim neširenja nuklearnog oružja”, rekla je ona.
Makron, koji je kazao da nije bio unaprijed obaviješten da će doći do napada, kazao je da rat ima “ozbiljne posljedice” po međunarodni mir i bezbjednost. “Sadašnja eskalacija je opasna za sve. Mora da prestane. Iranski režim mora da shvati da sada nema drugu opciju osim da u dobroj vjeri uđe u pregovore kako bi okončao svoje nuklearne i programe balističkih raketa, kao i svoje aktivnosti kojima destabilizuje region”, napisao je Makron na mreži X.
U Ujedinjenom Kraljevstvu, Starmer je predsjedavao sastankom vladinog hitnog komiteta “Kobra” kako bi se razgovaralo o tome kako će Britanija odgovoriti na napade. Portparol vlade saopštio je da je Ujedinjeno Kraljevstvo spremno da zaštiti svoje interese i da je nedavno ojačalo kapacitete odbrane u regionu, ali da ne želi dalju eskalaciju u širi regionalni sukob.
Na Bliskom istoku, gdje SAD imaju više vojnih baza, Ujedinjeni Arapski Emirati i Bahrein saopštili su da su iranske balističke rakete, koje su gađale ciljeve na njihovoj teritoriji, “flagranatno kršenje” nacionalnog suvereniteta i međunarodnog prava.
Obje zemlje poručile su da potvrđuju svoje pravo da odgovore na ovu eskalaciju zaštitom sopstvenog suvereniteta. Katar je takođe saopštio da je oborio rakete usmjerene na tu zemlju i da ima pravo da odgovori.
Saudijska Arabija je takođe osudila iranske napade na UAE, Bahrein, Katar, Jordan i Kuvajt “najoštrijim mogućim riječima”.
Rusija je zatražila momentalni prekid američkih i izraelskih udara na Iran. Ministarstvo spoljnih poslova saopštilo je da situacija mora biti “vraćena na put političkog i diplomatskog rješenja” i da je Rusija spremna da pomogne u nastojanjima da se pronađu mirna rješenja zasnovana na “međunarodnom pravu, uzajamnom poštovanju i ravnoteži interesa”.
Ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski rekao je da je važno da Vašington djeluje odlučno, ali i da se neprijateljstva ne pretvore u širi rat. “Kad god postoji američka odlučnost, globalni kriminalci slabe”, napisao je Zelenski, koji je ranije pozivao na rušenje iranske vlasti, na društvenim mrežama.
Turski predsjednik Tajip Erdogan rekao je da američko-izraelski napadi na Iran predstavljaju kršenje iranskog suvereniteta i ugrožavaju mir iranskog naroda, dodajući da je zbog toga tužan i zabrinut. U govoru u Istanbulu, Erdogan je rekao da su iranski napadi na zalivske zemlje takođe neprihvatljivi i upozorio da bi, bez uzdržanosti i diplomatije, region mogao biti “uvučen u krug vatre”.
Bonus video:
