U mraku pred svitanje, na jednom ostrvu u Tajvanskom moreuzu, tajvanski vojnici su početkom prošlog mjeseca vadili dugačke, blještave granate kalibra 105 milimetara iz zelenih plastičnih spremnika. Nakon što je sva municija provjerena i bezbjedno ubačena kroz otvore na četiri tenka, vojnici su u tišini čekali naređenje za paljbu.
Ti vojnici su među hiljadama pripadnika snaga koje čine garnizon na ostrvima Penghu i obučavaju se za rat s Kinom, piše Rojters i dodaje da ako Peking odluči da napadne, oni će biti na prvoj liniji odbrane Tajvana.
Popularna turistička destinacija, poznata po netaknutim plažama i koralnim grebenima, ovaj strateški izuzetno važan arhipelag od 90 ostrva, udaljen oko 50 kilometara od jugozapadne obale glavnog ostrva Tajvana, našao bi se na udaru u prvom talasu mogućeg kineskog pokušaja invazije, kazali su za britansku agenciju visoki tajvanski bezbjednosni zvaničnici i vojni stručnjaci.
Za Tajvan bi zadržavanje kontrole nad Penghuom omogućilo njegovim snagama da se suprotstave kineskoj invazionoj floti koja bi krenula prema glavnom ostrvu, kazali su bezbjednosni stručnjaci. Da bi spriječio da kineski brodovi i avioni postanu mete, Peking bi morao da zauzme Penghu ili uništi rakete dugog dometa tamošnjeg garnizona.
Ako bi Penghu bio zauzet, čitav Tajvanski moreuz praktično bi pao pod kontrolu Kine, rekao je zvaničnik koji je tražio da ostane anoniman
Ako bi brodovi kineske Narodnooslobodilačke armije (PLA) pokušali da napadnu Tajvan zaobilazeći Penghu, “mogli bi se naći na meti raketa sa Penghua”, rekao je Su Tzu-jun iz vodećeg tajvanskog vojnog instituta, Instituta za istraživanje nacionalne odbrane i bezbjednosti.
“To primorava PLA da napadne Penghu prije nego što može da napadne Tajvan”, rekao je on.
Raspoređivanjem oružja većeg dometa, poput raketa Hsiung Feng III, na Penghuu, Tajvan bi mogao dodatno da oteža kineskoj vojsci grupisanje snaga duž kineske obale za invaziju, rekao je za Rojters visoki tajvanski zvaničnik. Te snage mogle bi biti gađane i prije nego što krenu preko moreuza.
Ako bi Penghu bio zauzet, čitav Tajvanski moreuz praktično bi pao pod kontrolu Kine, rekao je taj zvaničnik, koji je tražio da ostane anoniman zbog osjetljivosti teme.
Tajpej ulaže u odbranu Penghua, uključujući programe kojima se jača otpornost oko 110.000 stanovnika ostrva u slučaju rata.
Kina prijeti potpunim uništenjem u slučaju rata
Peking, koji sprovodi veliko jačanje svojih vojnih kapaciteta, nije odbacio mogućnost upotrebe sile protiv Tajvana.
Nastojanje Kine da preuzme kontrolu nad Tajvanom nalazi se u središtu nadmetanja Pekinga i Vašingtona za širi uticaj u azijsko-pacifičkom regionu. Kina demokratski Tajvan smatra dijelom svoje teritorije, a predsjednik Si Đinping naredio je PLA da do 2027. bude spremna da zauzme ostrvo, navode američki zvaničnici. Tajpej tvrdi da je Tajvan već nezavisan i da o njegovoj budućnosti može odlučivati isključivo tajvanski narod.
Kinesko Ministarstvo odbrane nije odgovorilo na pitanja Rojtersa o Penghuu, a portparol ministarstva Đijang Bin rekao je ranije ove godine novinarima da su planovi Tajvana za utvrđivanje ostrva “sve apsurdniji i obmanjujući” i da Tajpeju prijeti “potpuno uništenje” ako izazove rat.
Za vojnike koji su 10. avgusta čekali u mraku tokom vježbe na glavnom ostrvu arhipelaga Penghu, tišinu je prekinula artiljerija skrivena ispod maskirnih mreža, ispaljujući osvjetljavajuće granate prema moru. Projektili su eksplodirali u daljini uz dubok prasak, obasjavajući prilaze ostrvu s mora.
Tokom niza manevara, četiri tenka, zajedno s oklopnim transporterima, probijala su se kroz oblake prašine, izduvnih gasova i dima od eksplozija, otvarajući vatru na “napadače” koji su pokušavali da se iskrcaju.
Vježba s bojevom municijom, održana šestog dana godišnjih manevara Han Kuang, bila je dio uvježbavanja širom Tajvana za odbijanje vazdušnog i pomorskog desanta.
Iste nedjelje, Komanda mornaričkih obalskih operacija prvi put je raspoređena na Penghu, poslavši moćna lansirna vozila sa raketama Hsiung Feng na položaje uz obalu u okviru operacija protiv brodova i desanta, rekli su za Rojters tajvanski vojni zvaničnici upoznati sa situacijom.
Strateški položaj Penghua, zajedno s prisustvom takvog naoružanja, čini ova ostrva jednom od glavnih meta PLA, smatra Su. Druga dva velika tajvanska ostrva blizu kineske obale, Kinmen i Matsu, nalaze se previše blizu Kine da bi mogla biti koristan dio šire odbrambene mreže, rekao je on.
Dodao je, međutim, da bi tajvanske snage mogle da uhvate kineske invazione brodove u unakrsnu raketnu vatru između ostrva Penghu i glavnog ostrva Tajvana. Rakete raspoređene na ostrvima mogle bi da izvode i “protivudare” dublje po kineskoj teritoriji, kazao je.
U ratnoj simulaciji Penghu pao za samo jedan dan
Tajvansko Ministarstvo odbrane podstiče upotrebu bespilotnih letjelica u odbrani Penghua. Vojska je u julu na ostrvima formirala prvu jedinicu dronova, a bespilotne letjelice korišćene su tokom vježbi Han Kuang.
Sjedinjene Države, najvažniji bezbjednosni partner Tajvana, takođe naglašavaju značaj dronova u eventualnoj odbrani ostrva.
Peking strogo ograničava javne rasprave o konkretnim vojnim planovima vezanim za Tajvan, iako su kineski stratezi ranije ukazivali na značaj ovih ostrva. Penzionisani general-potpukovnik Vang Honguang je, na primjer, 2019. predložio da PLA “strateški potisne” Tajvan zauzimanjem ostrva Penghu, prema izvještajima kineskih državnih medija.
Tokom ratne simulacije prošle godine, kojoj su prisustvovali penzionisani američki, tajvanski i japanski vojni zvaničnici, Penghu je pao samo dan nakon što je Kina započela iznenadne napade dugog dometa na vojne i infrastrukturne ciljeve širom Tajvana.
Brza kapitulacija pred PLA iznenadila je tajvanske učesnike vježbe koju je organizovao jedan istraživački centar iz Tajpeja, navodi se u sažetom izvještaju o vježbi u koji je Rojters imao uvid.
Na pitanje o toj ratnoj simulaciji, tajvansko Ministarstvo odbrane pozvalo se na prošlogodišnju izjavu ministra odbrane Velingtona Kua da vlada uzima takve vježbe u obzir prilikom prilagođavanja svojih odbrambenih planova.
Dok tajvanska vojska uvježbava odbijanje kineskog desanta, zvaničnici i stanovnici Penghua pripremaju se da odigraju svoju ulogu.
Jen Min-čing je jedan od približno 1.200 ljudi na Penghuu koji su dobili sertifikat u okviru programa tajvanske vlade za “otpornost čitavog društva u odbrani”. Volonteri se obučavaju da pružaju podršku, uključujući prvu pomoć, u slučaju vanrednih situacija poput zemljotresa i invazije.
Jen, penzionisani policajac koji je sada izabrani predstavnik lokalne zajednice, veoma je svjestan izloženog položaja Penghua između kineske obale i Tajvana i podsticao je stanovnike da se prijave za program. Do kraja godine obuku bi trebalo da završi oko 200.000 ljudi širom Tajvana.
“Apsolutno moramo imati osjećaj da kriza može izbiti”, rekao je i Čen Čen-čung, načelnik opštine Hus koja obuhvata ključnu infrastrukturu, uključujući teretne luke i aerodrom koji se koristi u civilne i vojne svrhe, kao i glavnu elektranu na Penghuu.
Ostrva Penghu “definitivno bi bila među prvim mjestima koja bi bila napadnuta”, rekao je Čen, koji predvodi grupu civilne odbrane od oko 100 ljudi zaduženih za pružanje podrške u ratu. Njihovi zadaci mogu uključivati raspodjelu hrane, podizanje odbrambenih utvrđenja i suprotstavljanje neprijateljskoj propagandi.
Pripreme za rat, blokadu i nestašice
Lokalni privrednici, poput vlasnika automehaničarske radionice Hoa Či-hue, potpisali su sporazume o saradnji sa tajvanskim vlastima.
Tokom vježbe u avgustu, kada je simulirana situacija u kojoj su oštećeni vojni logistički objekti, naoružani vojnici pridružili su se zaposlenima u Hoovoj radionici dok su uvježbavali hitne popravke vojnih vozila.
Ho priznaje da bi zbog takvih aktivnosti njegova firma u ratu mogla postati meta, ali kaže da prihvata taj rizik.
“Imamo odgovornost da zaštitimo sopstvenu zemlju i svoj način života.”
Penghu se priprema i za mogućnost kineske prisile koja ne bi podrazumijevala direktan vojni napad. Peking bi mogao da uvede blokadu Tajvana, što bi moglo brzo da uguši ekonomiju Tajpeja, snažno zavisnu od trgovine, i ostavi udaljena ostrva poput Penghua izolovanim.
Stanovnici koji bi ostali bez zaliha mogli bi brzo da kapituliraju, smatra Kao Ju-žou, petnaestogodišnja učenica sa ostrva.
“Ljudi bi mogli pomisliti: hajde prvo da se predamo, da dobijemo nešto da jedemo, pa ćemo, kada se najedemo, vidjeti šta dalje.”
Taksista Vilijam Čen, međutim, kaže da bi pružio otpor:
“Ako bi moja domovina bila napadnuta, nema šanse da bih samo stajao po strani.”
Magong, urbano središte Penghua, obučava se za odgovor na krizne situacije kroz vježbe kojima su simulirani blokada i rat punog intenziteta, rekao je njegov gradonačelnik Huang Đijen-žong.
Gradske vlasti potpisale su sporazume sa prodavnicama prehrambenih proizvoda, apotekama i građevinskim kompanijama kako bi u slučaju krize bile obezbijeđene hitne zalihe i kapaciteti za popravke, pokazuju vladina dokumenta.
Čen, čelnik opštine Husi, takođe savjetuje stanovnicima da u svojim domovima drže zalihe dovoljne za više od dvije nedjelje.
Ako do bitke zaista dođe, to ne bi bilo prvi put. Ova ostrva, koja imaju duboku prirodnu luku, tokom vjekova služila su kao polazna tačka za invazije na Tajvan. Dok je Tajvan tokom Drugog svjetskog rata bio japanska kolonija, luka je pred kraj rata bila meta savezničkog bombardovanja.
Pojedini analitičari smatraju da bi Penghu pružio snažan otpor. Upravo je mogućnost velikih gubitaka tokom Drugog svjetskog rata navela američke vojne planere da odustanu od planirane ofanzive na ova ostrva u sklopu šire invazije na Tajvan, rekao je za Rojters Ian Iston sa Američkog mornaričkog ratnog koledža, jedan od vodećih istraživača kineskih planova za invaziju na Tajvan.
“Pretpostavljam da će, ako ikada dođe do tog strašnog trenutka, PLA otkriti da su ova ostrva veoma tvrd orah”, rekao je.
Pogledajte još:
Preuzmi aplikaciju i prati vijesti
PRATITE NAS NA
