Masovna stradanja civila redovno su uzimana u obzir pri donošenju odluka izraelske vojske o izboru meta u Gazi, navodi se u dokumentarnom filmu predstavljenom juče na Filmskom festivalu u Veneciji, koji dovodi u pitanje zvanične prikaze rata.
„NAZA“, koji su režirali izraelski novinari Juval Abraham i Rakel Šor, naslov je dobio po izrazu izraelske vojske za očekivane „kolateralne žrtve“, a zasnovan je na svjedočenjima obavještajnih oficira i vojnika koji su učestvovali u ratu.
Radilo se o „masovnom ubijanju industrijskih razmjera“, kaže jedan od oficira u seriji anonimnih intervjua.
AI sistemi usmjeravali napade
Zdravstvene vlasti u Gazi navode da je više od 73.000 Palestinaca ubijeno u izraelskoj vojnoj kampanji, pokrenutoj nakon napada militanata Hamasa na Izrael u oktobru 2023. godine, u kojem je ubijeno oko 1.200 ljudi.
Izrael tvrdi da je uložio velike napore kako bi izbjegao civilne žrtve i da Hamas koristi civile u Gazi kao živi štit u gusto naseljenim područjima, što Hamas negira.
Film, međutim, prikazuje drugačiju sliku.
„U našem filmu prikazujemo sistem za odabir meta koji je osmišljen tako da cilja ljude u civilnim prostorima, u njihovim porodičnim domovima“, rekao je Abraham za Rojtersu. „Ponekad to može biti 500 NAZA... uništavanje čitavih sela ili čitavih naselja.“
Obavještajni oficiri opisali su sistem uz podršku vještačke inteligencije koji je identifikovao mete koristeći podatke prikupljene sa hiljada hakovanih mobilnih telefona. Naveli su da bi poruka „tata je kod kuće“, zabilježena na telefonu djeteta, bila dovoljna da pokrene vazdušni napad.
Oficiri su takođe opisali ubijanje civila u zonama koje je Izrael označio kao područja zabranjenog pristupa, uključujući mjesta u blizini centara za distribuciju pomoći. Stanovnici nijesu bili obaviješteni o tome gdje se te zone nalaze, rekao je jedan oficir: „Moraju to da nauče krvlju.“
Ujedinjene nacije su prošle godine saopštile da je više od 400 Palestinaca ubijeno dok su pokušavali da dođu do pomoći. Izrael je priznao da su civili stradali kod centara za distribuciju pomoći i saopštio da je izmijenio pravila angažovanja.
Osvrt na Holokaust
Nekoliko oficira koji su intervjuisani porede ono čemu su svjedočili sa istorijskim obrascima dehumanizacije i govore o paralelama sa poukama iz Holokausta.
„To je veza na koju ukazuju sami vojnici“, rekao je Abraham.
„U situaciji u kojoj se sjećanje na Holokaust tako često koristi kao sredstvo za opravdavanje izraelskih postupaka u Gazi, veoma je važno izvući univerzalniji zaključak.“
Izraelske odbrambene snage nijesu odmah odgovorile na zahtjev Rojtersa za komentar o dokumentarnom filmu.
Svi intervjui snimljeni su noću na krovovima u Tel Avivu, dok su prizori razaranja iz Gaze prikazani samo nakratko, na kraju filma. Reditelji su kazali da su željeli da naglase kontrast između svakodnevnog života u izraelskom ekonomskom centru i razaranja koje se odvija na oko 60 kilometara udaljenosti.
„Željeli smo da pokažemo kako se život u Tel Avivu nastavlja“, rekla je Šor, koja je prošle godine sa Abrahamom osvojila Oskara za dokumentarni film „No Other Land“, o izraelskom rušenju objekata na Zapadnoj obali.
Dodala je da mnogi Izraelci ne osjećaju empatiju prema palestinskim civilima.
„Veliki dio izraelskog društva otvoreno govori da u Gazi nema nevinih ljudi.“
Mnogi oficiri koji se pojavljuju u filmu dolaze iz elitnih jedinica i ne uklapaju se u stereotip ideoloških tvrdolinijaša.
„Ponekad sebe opisuju kao ljevičare“, rekla je. „A možda su upravo oni ljudi koji su odgovorni za najveći broj ubistava.“
Abraham je izrazio sumnju da će Izrael, bez spoljnog pritiska, ikoga privesti pravdi zbog stradanja civila.
„Nadam se da će biti pravde i odgovornosti za zločine... To zavisi od toga da li će odgovorni biti pozvani na odgovornost i od političke volje Sjedinjenih Država i Evropske unije“, rekao je.
„NAZA“ je jedan od 21 filma koji se takmiče za Zlatnog lava na Filmskom festivalu u Veneciji, a nagrada će biti dodijeljena u subotu.
Pogledajte još:
Preuzmi aplikaciju i prati vijesti
PRATITE NAS NA
