Ljetnji maksimum: šta se događa sa mrežom kada Crna Gora uđe u sezonu

• Tokom ljeta gotovo 40% više mobilnog internet saobraćaja nego godinu ranije.
• Iza stabilne mreže u periodu kada potrebe korisnika dostižu maksimum stoje cjelogodišnje pripreme i milionska ulaganja.
• Sve više saobraćaja – i sve skuplja mreža.

Šta se događa sa mobilnom mrežom kada Crna Gora uđe u turističku sezonu? Broj ljudi na pojedinim područjima naglo raste, dok korisnici istovremeno gledaju video sadržaj, koriste društvene mreže i navigaciju, obavljaju video pozive, dijele fotografije i snimke i koriste sve veći broj digitalnih servisa.

Za korisnika, u idealnom slučaju – ništa.

Upravo je to jedan od najvažnijih pokazatelja kvaliteta moderne mobilne mreže: da veliki rast broja korisnika i količine prenesenih podataka ne bude praćen padom kvaliteta servisa.

A taj standard Crnogorski Telekom postavlja visoko:

• Telekom ima vodeću pokrivenost i brzine prema kredibilnim mjerenjima.
• Pet godina zaredom Telekom mobilna mreža #1 po zadovoljstvu korisnika prema TRI*M istraživanju.

Izazov zato nije samo prenijeti sve više podataka. Izazov je zadržati isti standard mreže upravo onda kada njeno opterećenje dostiže maksimum.

Oko 40% više mobilnog internet saobraćaja u odnosu na ljetnji period 2025. godine

U danima najvećeg sezonskog opterećenja kroz Telekom mobilnu mrežu prolazilo je više od 380.000 GB podataka dnevno. Za ilustraciju razmjere, riječ je o količini podataka koja bi jednom korisniku bila dovoljna za približno 15 godina neprekidnog gledanja HD video sadržaja.

I nije riječ samo o jednom rekordnom danu. Visok nivo saobraćaja karakterisao je čitav vrhunac turističke sezone.

Od juna do kraja avgusta kroz mobilnu mrežu Telekoma prošlo je 39 odsto više podatkovnog saobraćaja nego u istom periodu 2025. godine.

Rast je bio snažan tokom sva tri mjeseca: 43 odsto u junu, 39 odsto u julu i 36 odsto u avgustu.

Razlika između sezonskog i vansezonskog opterećenja još bolje pokazuje razmjere izazova - mreža tokom prosječnog ljetnjeg dana prenosi gotovo 50 odsto više podataka nego zimi.

Dugoročni trend je još snažniji: ukupan podatkovni saobraćaj u Telekom mobilnoj mreži danas je približno sedam puta veći nego 2019. godine!

Potrebe korisnika rastu i u Evropi

Rast potrošnje mobilnih podataka nije specifičnost Crne Gore. Prema Ericsson Mobility Reportu, ukupni mobilni data saobraćaj između Q1 2025. i Q1 2026. porastao je oko 22 odsto na globalnom nivou.

Rastu i potrebe pojedinačnog korisnika. Prema Ericsson podacima, prosječna mjesečna potrošnja mobilnih podataka po aktivnom smartfonu između 2021. i 2025. porasla je sa 15 na 25 GB u Zapadnoj Evropi, odnosno oko 67%, dok je u Centralnoj i Istočnoj Evropi porasla sa 10 na 23 GB, odnosno oko 130%.

Crna Gora ima dodatnu specifičnost - sezonalnost

Tokom turističke sezone broj ljudi u pojedinim djelovima zemlje može se u kratkom periodu praktično udvostručiti. Mreža zato mora biti projektovana i pripremljena da podrži kapacitete koji su na određenim područjima potrebni možda svega mjesec ili mjesec i po godišnje – ali upravo tada moraju biti dostupni bez kompromisa u kvalitetu.

Ljetnje opterećenje nije samo pitanje većeg ukupnog saobraćaja. Mijenja se i geografska raspodjela - veliki broj korisnika i uređaja u kratkom periodu koncentriše se u turističkim i najfrekventnijim zonama.

Među područjima sa najvećim rastom tokom perioda najvećeg ljetnjeg opterećenja izdvajaju se budvanska zona, gdje je na pojedinim najfrekventnijim lokacijama saobraćaj porastao više od dva puta u odnosu na isti period 2025. godine, kao i Ulcinj, Bar, ali i Zabjelo i Stari aerodrom u Podgorici.

Sve više saobraćaja – i sve skuplja mreža

Rast potreba zahtijeva nove lokacije i kontinuirano proširenje postojeće mreže. Istovremeno, sama izgradnja i unapređenje telekomunikacione infrastrukture danas koštaju značajno više nego prije nekoliko godina.

Troškovi se ne završavaju kupovinom radio-opreme. Iza jedne nove ili modernizovane lokacije stoje transportni i optički kapaciteti, napajanje, antenski stubovi i čelične konstrukcije, građevinski radovi, backbone infrastruktura, data centri, pristup lokacijama i kontinuirano održavanje.

Poređenje sa 2021. pokazuje koliko se promijenila ekonomika izgradnje: troškovi pojedinih elemenata fizičke infrastrukture danas su desetinama procenata veći, a kod određenih kategorija rast prelazi i 60 odsto - zemljani radovi skuplji su oko 41%, betonski 24–33%, a čelične konstrukcije 52–62%.

Samo u mrežnu opremu povezanu sa povećanjem kapaciteta i pripremom mreže za sezonu, Telekom je tokom 2026. uložio oko 2,2 miliona eura. To ne predstavlja kompletan trošak pripreme - za unapređenje infrastrukturnih uslova na lokacijama planirano je dodatnih oko pola miliona eura

Osim toga, prije nego što nova ili modernizovana lokacija počne da prenosi podatke, nerijetko je potrebno unaprijediti pristup lokaciji, rekonstruisati stub, obezbijediti potrebne elektroenergetske kapacitete, pripremiti dokumentaciju i pribaviti odgovarajuća odobrenja.

Pripreme za ljetnji maksimum traju tokom cijele godine - udvostručen broj 5G lokacija

Priprema za narednu turističku sezonu praktično počinje čim se prethodna završi. Tokom prvih mjeseci 2026. aktivnosti modernizacije i proširenja kapaciteta obuhvatile su približno trećinu Telekom mobilne mreže.

Istovremeno je udvostručen broj 5G lokacija, a realizovano je i 15 potpuno novih lokacija širom Crne Gore.

Iza tih rezultata stoji višemjesečni proces. Timovi Telekoma analiziraju područja koje zahtijevaju unapređenje, procjenjuju buduće potrebe za kapacitetom, biraju optimalna tehnološka rješenja, planiraju i naručuju opremu i pripremaju infrastrukturu – od pristupnih puteva i antenskih stubova, preko napajanja, do transportne mreže.

Dakle, kapacitet koji korisnici intenzivno koriste tokom nekoliko najzahtjevnijih ljetnjih nedjelja planira se, gradi i optimizuje mjesecima unaprijed.

Rekordno opterećenje, bez kompromisa u brzini i stabilnosti

Šta bi se dogodilo kada bi broj korisnika i potrošnja podataka rasli 30, 40 ili više odsto, a kapacitet mreže ostao isti?

Na preopterećenim lokacijama korisnici bi mogli da osjete pad prosječnih brzina, duže vrijeme odziva, sporiji download i upload, slabiji kvalitet video streaminga i video poziva, duže učitavanje sadržaja, a kod ozbiljnijih zagušenja i poteškoće u korišćenju pojedinih servisa.

Zato je možda najvažniji rezultat ovogodišnje sezone upravo ono što se nije dogodilo.

Iako je podatkovni saobraćaj tokom ljeta porastao 40 odsto, Telekom nije zabilježio povećanje broja zagušenih ćelija tokom perioda najvećeg sezonskog opterećenja u odnosu na prethodne godine.

Istovremeno, nije došlo ni do degradacije prosječnih download i upload brzina korisnika.

Drugim riječima, dodatni kapacitet apsorbovao je rast potražnje: mreža prenosi znatno više podataka, dok kvalitet koji korisnik dobija ostaje stabilan.

Mreža se gradi za ono što dolazi

Crnogorski Telekom je tokom prethodnih pet godina u razvoj infrastrukture, tehnologije i unapređenje servisa uložio gotovo 100 miliona eura.

Rezultat kontinuiranih ulaganja je mreža čija je 5G tehnologija danas dostupna za oko 96 odsto stanovništva Crne Gore, uz vodeće performanse potvrđene nezavisnim mjerenjima.

Upravo 5G bilježi najdinamičniji rast: tokom ovogodišnje ljetnje sezone 5G podatkovni saobraćaj bio je čak 140 odsto veći nego godinu ranije.

Iza navedenih podataka stoje milioni eura investicija, cjelogodišnje planiranje i kontinuiran rad na razvoju mreže.

Jer mreža koja danas bez problema prenese više od 380.000 GB podataka u jednom ljetnjem danu mora se graditi za količinu saobraćaja koju će korisnici zahtijevati sjutra.

Upravo je to suština ulaganja u mrežu: da kapacitet raste prije nego što postane ograničenje, a da korisnik rekordno opterećenje – ne primijeti.

(Crnogorski Telekom)