EVOLUCIJA ZVIJEZDA

Astronomi na pragu otkrića velike tajne svemira

Zvijezda Doks je otkrivena kao dio projekta mapiranja svemira uz pomoć 2,5 metara širokog optičkog teleskopa
87 pregleda 0 komentar(a)
zvijezde, galaksija, Foto: Shutterstock
zvijezde, galaksija, Foto: Shutterstock
Ažurirano: 04.04.2016. 10:39h

Nedavno je u galaksiji daleko od naše otkrivena malena zvijezda, takozvani „bijeli patuljak“, za koju astronauti vjeruju da bi mogla da otkrije tok evolucije zvijezda.

Ovo je prva zvijezda koja umire u poznatom dijelu svemira, a koja nije obavijena debelim slojem vodonika i helijuma koje zvijezde ispuštaju kada ostanu bez „goriva“ i kada počnu da umiru.

Zvijezda se sastoji uglavnom od materije koja ne sadrži elektrone u sebi, a njen sjaj ponekad je veći i od 100 sunčevih.

Astronomi vjeruju da bi bijeli patuljak, službenog naziva Doks, mogao da otkrije tok evolucije zvijezda.

Bijeli patuljak se nalazi u sazvežđu Drako, koji je oko 1200 svjetlosnih godina udaljen od naše galaksije, a čija je atmosfera sastavljena od 99.9 odsto kiseonika i predstavlja prvu zvijezdu koja umire u poznatom dijelu svemira, a koja nije obavijena debelim slojem vodonika i helijuma koje zvijezde ispuštaju kada ostanu bez goriva i kada počnu da umiru.

Poznato je da zvijezde nestaju tako što propadaju same u sebe, što dovodi do zagrijavanja koje pak pogoduje širenju velike količine gasova.

Nakon ključanja ostanu vruća, gusta, jezgra zvijezde koju onda nazivamo bijelim patuljkom. Takve zvijezde obično imaju atmosferu u kojoj dominiraju vodonik i helijum, kao i gasovi koji plutaju na vrhu atmosfere zvijezde i stvaraju debeli sloj koji blokira naš pogled u njihovu unutrašnjost.

Upravo bi ovaj bijeli patuljak mogao promijeniti dosadašnja saznanja o evoluciji zvijezda i otkriti šta se događa kada zvijezda umire.

„Našli smo samo jednu ovakvu zvijezdu i zbog toga je ovo otkriće vrlo rijedak događaj. Ova zvijezda će nam pružiti mogućnost izvođenja testova radi otkrivanja evolucijskog puta bijelih patuljaka“, rekao je autor istraživanja, profesor Kepler de Souza Filo Oliveira s Univerziteta Rio Grande do Sul u Brazilu.

Istraživači nijesu sigurni zbog čega se Doks svojom strukturom toliko razlikuje od ostalih mrtvih zvijezda, ali imaju nekoliko teorija. Jedna mogućnost je da je gravitaciona sila obližnje zvijezde na sebe preuzela Doksov helijum i kiseonik.

Druga mogućnost je da je u zvijezdi, u posljednjim trenucima, izbila ogromna eksplozija, pa je zbog njene jačine, zajedno s plazmom u svemir izbacila lakše elemente kao što su kiseonik i vodonik.

Zvijezda Doks je otkrivena kao dio projekta mapiranja svemira uz pomoć 2,5 metara širokog optičkog teleskopa, a do sada je otkriveno preko 32.000 bijelih patuljaka, prenosi Independent.

Izvor: B92.net