Kriminalna organizacija koju su, prema optužnici Specijalnog državnog tužilaštva (SDT), predvodili nekadašnji tajni agent Duško Golubović i biznismen Sander Stanaj, s posebnim interesovanjem pratila je informacije o konkurentskim švercerskim kanalima, posebno onim povezanim sa odbjeglim Aleksandrom Acom Mrkićem, radujući se “padu” njihovih kamiona sa neocarinjenim cigaretama.
Piše to u dokumentu SDT-a, u kojem su citirane poruke koje su članovi te grupe razmjenjivali na tada kriptovanoj Skaj aplikaciji.
Prema optužnici, neocarinjene cigarete nabavljali su iz više država Evrope i Azije, uključujući Bugarsku, Tursku i Indiju i dopremali ih morskim ili kopnenim putem preko Srbije.
Nakon dolaska u Crnu Goru, cigarete su skladištene u Slobodnoj carinskoj zoni Luke Bar, odakle bi, uz izbjegavanje carinskog nadzora, organizovano izvožene iz zone, preuzimane i prevozene do magacina u Podgorici i Tuzima.
Iz tog logističkog sistema, pripadnici organizacije, uključujući Abedina Pepića, Nua Stanaja i Dejana Milića, preuzimali su robu i, preko niza kurira, dostavljali je do dogovorenih kupaca u Crnoj Gori, Bosni i Hercegovini, Hrvatskoj, Sloveniji i Italiji.
“Da je cilj njenog osnivanja (kriminalne organizacije) i sticanje moći, može se zaključiti takođe iz prepiske pojedinih okrivljenih, kada komentarišu da očigledno i ostale kriminalne organizacije u Crnoj Gori, koje označavaju kao ‘Acova’, ‘Mrkićeva’, ‘Grand’ i druge, krijumčare cigarete, a posebno kad u tome budu osujećene od organa za sprovođenje zakona. U odnosu na to je iz prepiske vidljiva i težnja okrivljenih da se na nelegalnom tržištu cigareta u Crnoj Gori i drugim zemljama pozicioniraju što bolje kako bi sticali što veću nezakonitu dobit u odnosu na ostale”, stoji u optužnici...
Na to, kako piše, posebno upućuju poruke Golubovića poslate Sanderu Stanaju: “Sad je Mrkiću pao kamion... Izašao iz luke, ovi ga pratili... Kakve budale... Pokušava ha ha... To mu je prvi što je probao i na glavu”, citiraju tužioci neke od SMS-ova poslatih preko zaštićenog programa.
NE PROPUSTITE
U istom kontekstu navode i prepisku između Stanaja i Pepića, koji pita “čija je to roba”...
“To Grand radi, ali oni to uzmu kao da će da idu za neke afričke zemlje, pa ga onda šalju za Dubai i vraćaju ga ovamo”.
Članovi grupe na taj način, konstatuju tužioci, zaključuju da se ne mogu nabaviti cigarete marke “Trokadero” i “FM” i da njih ne može niko da kupi, jer ih prodaje Makedonac kojeg kontroliše “Aco iz Granda”, odnosno da “taj ne smije nikome da prodaje jer je imao problema sa njima”...
“Pritom je jasno i da je kriminalna organizacija organizovana da djeluje na neograničeni vremenski period, budući da je iz prepiske pojedinih okrivljenih očigledno, a što je logično, da krijumčarenje cigareta podrazumijeva njihovu proizvodnju, nabavku, dovoženje do Crne Gore, skladištenje, a potom i iznošenje neocarinjenih na carinsko područje, te dalji prenos, skrivanje na različitim lokacijama, a potom i prodaju, odnosno prenos do inostranstva radi prodaje”, objašnjava se u optužnici.
Dodaje se da je iz prepiske pojedinih okrivljenih očigledno i da oni planiraju ili se bar dogovaraju i pronalaze nove načine krijumčarenja cigareta - u papiru, drvnoj građi... i to sa drugih destinacija i na druge lokacije, odnosno na teritorijama i drugih država, od onih na kojima trenutno djeluju:
“Te traže i dogovaraju i alternativna rješenja i puteve za krijumčarenje, što opet govori o njihovoj namjeri da takve aktivnosti preduzimaju ne samo kontinuirano već i za ubuduće, i to očigledno dok god bude bilo moguće da djeluju, prilagođavajući se svim nastalim okolnostima”.
Razrađena grupa
Optužnica opisuje da je organizacija imala jasno postavljenu hijerarhiju - Golubović i Stanaj bili su na čelu, Stanaj je, između ostalog, nabavljao cigarete iz inostranstva i dogovarao rute i kupce, dok je Golubović nadzirao nezakonito izvlačenje robe iz Slobodne carinske zone.
U operativnom dijelu, navodi se, ključne uloge imali su i drugi okrivljeni poput Adnana Sukovića i Vetona Berišaja, koji su organizovali transport robe iz magacina i njenu distribuciju ka krajnjim destinacijama, kao i skrivanje akcija od nadležnih organa.
U isto vrijeme, komunikacija unutar mreže pokazuje da su pripadnici imali unaprijed dogovorene načine ponašanja kada bi roba bila zaplijenjena ili bi došlo do hapšenja - uključujući instrukcije da ne otkrivaju druge članove i da se organizuje pravna pomoć, kao i pokušaji da se spriječi korišćenje njihovih komunikacionih uređaja kao dokaza - takozvano “prženje Skaja”.
Apostrofira se činjenica da je Duško Golubović, kao jedan od organizatora, bio policijski službenik u odsjeku za borbu protiv organizovanog kriminala i korupcije početkom 2020. godine, nakon dugog rada u Agenciji za nacionalnu bezbjednost (ANB).
Tužiteljka u optužnici navodi da je on, obavljajući službene poslove, imao pristup informacijama koje su bile strateški važne za kriminalnu organizaciju i da je te informacije prenosio ili iskorišćavao na način koji je pogodovao mreži za šverc cigareta.
U jednoj od poruka koje se citiraju, Golubović obavještava Stanaja da se “kontejneri sa cigaretama prate”, pa se potom daje uputstva o alternativnim rutama i skrivanju robe.
Tužilaštvo, kako navode, smatra da je Golubović upravo kroz svoju ulogu u policiji imao uvid i pristup podacima o tome kako se sprovode službene istrage protiv drugih krijumčara, što je, prema optužnici, omogućavalo organizaciji da pravovremeno reaguje i izbjegne otkrivanje sopstvenih kanala.
Golubović je ranije u Višem sudu kazao da nema dokaza da poznaje ili ima bilo kakvu vezu sa 13 osoba obuhvaćenih optužnicom, osim Sandera Stanaja. Naveo je da njega i njegovu porodicu poznaje više od 20 godina.
“Nikada nijesam imao sumnju da se njegova firma bavi nezakonitim poslovima, niti sam od njega imao bilo kakvu materijalnu ili finansijsku korist. Nikada me nije doveo u zabludu niti uključio u bilo kakav nelegalan posao”, rekao je on.
Istakao je da SDT nema ni materijalne ni personalne dokaze da je učestvovao u prenosu neocarinjenih duvanskih proizvoda preko carinske linije, kao i da optužnica ne navodi mjesto, vrijeme i način na koji je navodno počinio krivična djela.
“Nije utvrđena moja veza ni sa jednim policijskim ili carinskim službenikom, lučkim radnikom, niti moje prisustvo u Luci Bar. To jasno ukazuje da nijesam imao učešća u krivičnom djelu šverca cigareta, što ću i dokazati tokom sudskog postupka”, naveo je Golubović.
Šalji robu, prate firme
Da je postojao uticaj kriminalne organizacije na Upravu policije i Upravu carina može se, piše u optužnici, zaključiti prije svega iz činjenice da je Golubović, kao jedan od organizatora, u vrijeme djelovanja te grupe bio policijski službenik u organizacionoj jedinici zaduženoj za borbu protiv korupcije...
“Te da je očigledno na taj način raspolagao određenim saznanjima bitnim za kriminalnu organizaciju, do kojih je došao obavljanjem policijskih poslova. Tako je obavještavao drugog organizatora, okrivljenog Sander Stanaja da se kontejneri sa cigaretama kriminalne organizacije “prate”: “A ona roba što je na tvoju firmu, da pošalješ neđe brodom, pretovariš u drugi kontejner, sačekaš 7 dana i vratimo u CG, jer se ove firme iz regiona prate”.
Okrivljeni Sander Stanaj o tome je obavijestio Nua Stanaja, a ovaj Perića porukama:
“Najvjerovatnije ćemo morati svu onu robu koju imamo dolje u Baru, da se šalje za Libiju... Sve... Sve je pod nadzorom”...
Bonus video:
