Trag novca ne vodi do klanova: Nema pokazatelja da organizovani ekstremisti predstavljaju stvarnu prijetnju u Crnoj Gori

Tajni agenti prate trag novca koji bi mogao voditi do radikalizovanih pojedinaca ili grupa, ali za sada nema pokazatelji koji bi ukazivali na značajniju finansijsku povezanost tih struktura sa organizovanim kriminalnim grupama.

To su “Vijestima” kazali iz Agencije za nacionalnu bezbjednost (ANB), odgovarajući na pitanja raspolažu li podacima o finansiranju radikalizovanih pojedinaca ili grupa, navodeći da se među mogućim izvorima finansiranja prate donacije iz inostranstva, novac namijenjen udruženjima i nevladinim organizacijama, individualne donacije i neformalni transferi sredstava.

Iz tajne službe poručuju i da trenutno nema pokazatelja da u Crnoj Gori djeluje organizovana ekstremistička struktura koja predstavlja stvarnu prijetnju nacionalnoj bezbjednosti, ali upozoravaju na pojedinačne faktore rizika, posebno mogućnost radikalizacije putem interneta i društvenih mreža.

Objasnili su i na koji način razlikuju legitimno praktikovanje konzervativnih oblika islama ili bilo koje druge vjere, od djelovanja koje predstavlja bezbjednosni rizik.

“Konzervativno praktikovanje islama, kao ni bilo koje druge vjere, samo po sebi ne predstavlja bezbjednosni rizik i zaštićeno je slobodom misli, savjesti i vjeroispovijesti. Bezbjednosna relevantnost nastaje tek kada postoje konkretni pokazatelji aktivnosti koje mogu ugroziti nacionalnu ili javnu bezbjednost, kao što su vrbovanje za potrebe nasilno-ekstremističkih ili terorističkih struktura, pripremanje, podsticanje ili opravdavanje nasilja, finansiranje ili logistička podrška terorizmu i druge aktivnosti propisane zakonom. Ključna razlika, dakle, nije u intenzitetu ili konzervativnosti vjerskog uvjerenja, već u konkretnom ponašanju, namjerama i aktivnostima pojedinca ili grupe koje mogu imati bezbjednosne posljedice”, odgovorili su iz kabineta šefa tajne službe Ivice Janovića.

Istakli su i da finansiranje može predstavljati jedan od faktora od značaja za procjenu procesa radikalizacije, posebno kada se sredstva koriste za propagandne aktivnosti, vrbovanje, logističku podršku ili druge aktivnosti povezane sa nasilnim ekstremizmom.

“U tom kontekstu prate se različiti mogući izvori i načini finansiranja, uključujući donacije iz inostranstva, finansiranje udruženja i nevladinih organizacija, individualne donacije, neformalne transfere sredstava i druge modele finansijske podrške”, piše u odgovoru.

Iz Agencije objašnjavaju i da, kada je riječ o Crnoj Gori, značajan dio finansiranja stiže kroz dobrovoljne priloge, donacije...

“Kada je riječ o Crnoj Gori, prema raspoloživim podacima, značajan dio finansijskih sredstava u okviru pojedinih vjerskih i humanitarnih aktivnosti prikuplja se kroz dobrovoljne priloge, donacije dijaspore i lokalnih ili regionalnih podržavalaca. Zasada nijesu registrovani pokazatelji koji bi ukazivali na značajniju finansijsku povezanost predmetnih struktura sa organizovanim kriminalnim grupama. Eventualne finansijske tokove potrebno je posmatrati pojedinačno i u vezi sa konkretnom namjenom sredstava, a ne samo na osnovu njihovog porijekla”, pojašnjeno je iz ANB-a.

Vrbuju i digitalno

Iz crnogorske tajne službe objasnili su da postoje indikatori da se procesi ideološkog uticaja i radikalizacije mogu odvijati neposrednim kontaktom, ali i korišćenjem interneta, društvenih mreža i drugih digitalnih platformi.

“Neformalna okupljanja, predavanja i susreti mogu služiti za uspostavljanje i učvršćivanje kontakata među članovima određenih zajednica. Bezbjednosno relevantna postaju ukoliko se koriste za širenje nasilno-ekstremističkih sadržaja, vrbovanje, indoktrinaciju ili druge aktivnosti koje mogu predstavljati prijetnju bezbjednosti. Poseban izazov predstavlja digitalno okruženje, u kojem je moguće brzo i neposredno širenje propagandnih sadržaja, uspostavljanje kontakata, stvaranje zatvorenih komunikacionih grupa i individualno usmjeravanje potencijalnih sljedbenika”, kazali su iz ANB-a.

Istakli su da zbog toga posebnu pažnju posvećuju fenomenu onlajn radikalizacije, što zahtjeva i kontinuirano unapređivanje tehničkih i operativnih kapaciteta...

“Zbog toga se posebna pažnja posvećuje fenomenu onlajn radikalizacije, zloupotrebi društvenih mreža i drugih digitalnih platformi, kao i mogućoj zloupotrebi savremenih tehnologija, uključujući vještačku inteligenciju, u propagandne i indoktrinacijske svrhe. Ove pojave istovremeno ukazuju na potrebu kontinuiranog unapređivanja tehničkih i operativnih kapaciteta nadležnih institucija”.

Odgovarajući na pitanje sarađuju li sa Islamskom zajednicom, romskim organizacijama i lokalnim institucijama na prevenciji nasilnog ekstremizma, kazali su da Crna Gora primjenjuje međusektorski i multidisciplinarni pristup u oblasti prevencije i suzbijanja radikalizacije koja može voditi nasilnom ekstremizmu i terorizmu.

“ANB u okviru svojih zakonskih nadležnosti učestvuje u nacionalnim mehanizmima saradnje i koordinacije sa drugim nadležnim državnim organima i institucijama. U preventivnim aktivnostima značajnu ulogu imaju i lokalne institucije, vjerske zajednice i organizacije civilnog društva, uključujući organizacije koje rade sa ranjivim ili društveno marginalizovanim zajednicama. Ovakav pristup zasniva se na prevenciji, ranom prepoznavanju faktora rizika, jačanju otpornosti zajednica i saradnji nadležnih institucija sa društvenim akterima koji mogu doprinijeti sprečavanju radikalizacije i nasilnog ekstremizma. Aktivnosti se sprovode u skladu sa nacionalnim strateškim i akcionim dokumentima, kroz rad nadležnih međuresornih i operativnih tijela, kao i kroz saradnju sa međunarodnim partnerima i civilnim sektorom”, kazali su iz Janovićevog kabineta.

Pozivajući se na podatke koji su im trenutno raspoloživi, poručili su da nijesu registrovani pokazatelji koji bi ukazivali da na teritoriji Crne Gore djeluje organizovana ekstremistička struktura koja u ovom trenutku predstavlja stvarnu prijetnju nacionalnoj bezbjednosti, ali da su prisutnu određeni faktori rizika.

“Prema trenutno raspoloživim podacima, nijesu registrovani pokazatelji koji bi ukazivali da na teritoriji Crne Gore djeluje organizovana ekstremistička struktura koja u ovom trenutku predstavlja stvarnu prijetnju nacionalnoj bezbjednosti. Istovremeno, prisutni su određeni faktori rizika i pojedinačne pojave koje mogu pogodovati procesima radikalizacije i razvoju različitih oblika nasilnog ekstremizma. Imajući u vidu promjenjivost bezbjednosnog okruženja, međunarodne uticaje, mogućnost onlajn radikalizacije i prekograničnog povezivanja pojedinaca i grupa, neophodno je kontinuirano praćenje relevantnih pojava i blagovremeno identifikovanje indikatora koji bi mogli ukazivati na povećanje stepena prijetnje. Prioritet ostaje rano prepoznavanje i sprečavanje procesa koji bi mogli dovesti do razvoja nasilnog ekstremizma, uključujući terorizam”, kazali su iz ANB-a.