Vozači bi brže, država još vaga: Više od 82 odsto učesnika ankete „Vijesti“ tvrdi da su ograničenja brzine preniska

Ograničenja brzine koja su preniska za uslove na putu, njihovo naglo mijenjanje na kratkim dionicama i nejasna signalizacija među najčešćim su problemima koje su naveli učesnici ankete “Vijesti”, u kojoj je prikupljeno 1.107 odgovora o iskustvima u saobraćaju.

Dok 912 od 1.100 učesnika koji su odgovorili na pitanje o primjerenosti ograničenja, smatra da su ona češće preniska nego previsoka, iz Ministarstva unutrašnjih poslova (MUP) kazali su “Vijestima” da je u toku revizija prioritetnih putnih dionica, ali da će eventualne promjene uslijediti tek nakon stručne procjene.

Iz MUP-a su redakciji odgovorili da su do sada urađene revizije puteva Lipci-Grahovo i Kolašin-Mateševo, dok je planirana revizija saobraćajnice Budva-Cetinje. Nisu, međutim, naveli kada će analiza biti završena, niti da li su dosadašnje revizije pokazale da na tim dionicama treba povećati ili smanjiti dozvoljenu brzinu.

Čak 1.086 učesnika ankete tvrdi da postoje dionice na kojima ograničenja treba promijeniti, a njih 840 realnija ograničenja vidi kao jednu od mjera koje bi najviše doprinijele bezbjednosti saobraćaja.

Upitnik “Vijesti” objavljen je 15. septembra, dan nakon što je MUP saopštio da je pokrenuo inicijativu za analizu i preispitivanje postojećih ograničenja brzine. Čitaoci su pozvani da navedu konkretne dionice, razloge za promjenu i iskustva sa primjenom izmijenjenog Zakona o bezbjednosti saobraćaja na putevima.

Izmjene tog zakona počele su da se primjenjuju početkom avgusta, a njima su povećane novčane kazne za vožnju pod dejstvom alkohola i droga, nepropisno preticanje, prolazak kroz crveno svjetlo i nekorišćenje sigurnosnog pojasa. Uvedena su i posebna ograničenja za mlade vozače, dok je za najteže prekršaje predviđeno privremeno oduzimanje vozila.

Primjenu izmijenjenih propisa pratile su pojačane saobraćajne kontrole, uz korišćenje dronova i sistema video-nadzora. Uprava policije je u septembru saopštila da su u upotrebu stavljeni i novi radarski uređaji za kontrolu brzine na različitim lokacijama širom Crne Gore, te da će obavještenja o evidentiranim prekršajima vozačima stizati na kućnu adresu.

Ograničenja preniska u odnosu na uslove na putu

Od 1.100 učesnika koji su odgovorili šta je, prema njihovom iskustvu, češći problem, njih 912, odnosno 82,9 odsto, izabralo je odgovor da su ograničenja preniska u odnosu na uslove na putu.

Da postoje i preniska i previsoka ograničenja, zavisno od dionice, smatra 150 učesnika. Po 19 je odgovorilo da su postojeća ograničenja uglavnom odgovarajuća, odnosno da su previsoka i da ih treba smanjiti.

Kao razlog za promjenu, 918 učesnika navelo je da kvalitet i preglednost puta dozvoljavaju veću brzinu. Njih 656 smatra da je ograničenje prenisko bez jasnog razloga, a 508 da se naglo mijenja. Nejasnu ili nelogično postavljenu signalizaciju označilo je 145 učesnika. Na ovom pitanju bilo je moguće izabrati više odgovora.

U odgovorima o konkretnim dionicama čitaoci pominju puteve Podgorica-Danilovgrad, Podgorica-Nikšić, Podgorica-Cetinje, Podgorica-Budva i Podgorica-Bar, ali i pravce Šavnik-Žabljak, Ribarevine-Berane i Pljevlja-Ranče.

Pojedini traže povećanje dozvoljene brzine na bulevarima i proširenim magistralnim putevima, dok drugi izdvajaju kraće djelove na kojima se ograničenje smjenjuje između 40, 50, 60 i 80 kilometara na sat.

Jedan učesnik naveo je da na putu Podgorica-Cetinje treba dozvoliti 80 kilometara na sat, uz niže ograničenje u naseljenim područjima. Drugi je izdvojio stari put Podgorica-Danilovgrad, dok je jedan čitalac za analizu predložio dionicu Ribarevine-Berane, navodeći preglednost, širinu puta i novi asfalt.

Među predlozima su i djelovi puta sa tri saobraćajne trake iznad Buljarice i Jaza, kao i pojedine dionice kroz Boku.

Revidirane dvije dionice, za prve odluke nema roka

Iz MUP-a su “Vijestima” 8. oktobra odgovorili da su nakon pokretanja inicijative 14. septembra uslijedile konsultacije, a da je 1. oktobra održan sastanak predstavnika tog resora, Uprave policije, Ministarstva saobraćaja, Univerziteta Crne Gore, Sekretarijata za saobraćaj Glavnog grada Podgorica i Uprave za saobraćaj.

Tema sastanka, kazali su, bila je bezbjednost na putevima i mogućnosti njenog unapređenja, a učesnici su, prema navodima MUP-a, istakli da je u toku revizija i preispitivanje prioritetnih dionica putne mreže.

Cilj je, navode iz resora kojim rukovodi Danilo Šaranović, da se utvrdi da li su postojeća ograničenja brzine i saobraćajna signalizacija odgovarajući za uslove na konkretnim dionicama.

“Do sada su urađene revizije dionica Lipci-Grahovo i Kolašin-Mateševo, dok je planirana i revizija saobraćajnice Budva-Cetinje”, saopštili su iz MUP-a.

Dodali su da su pojedine dionice već bile predmet inspekcije bezbjednosti puteva (Road Safety Inspection - RSI) i drugih savremenih metoda procjene bezbjednosti.

Na pitanje da li je od pokretanja inicijative na nekoj dionici već izmijenjeno ograničenje brzine, iz MUP-a nisu naveli nijedan takav primjer.

“Eventualne promjene ograničenja brzine na bilo kojoj dionici desiće se tek nakon rezultata stručne revizije, koja može pokazati potrebu za povećanjem, ali i za smanjenjem brzine, zavisno od uslova na putevima”, odgovorili su iz Ministarstva.

Naglasili su da promjene ograničenja brzine nisu u nadležnosti MUP-a, već resornog ministarstva za saobraćaj.

MUP nije precizirao ni koliko je dionica do sada predloženo za povećanje, a koliko za smanjenje ograničenja, navodeći da se rezultati stručne analize tek očekuju.

Na pitanje kada će analiza biti završena i kada se mogu očekivati prve konkretne odluke, odgovorili su da je riječ o složenom i sveobuhvatnom procesu kojem treba dati dovoljno vremena kako bi se dobili kvalitetni rezultati.

“Zavisno od rezultata stručne procjene, nadležni organi mogu predlagati mjere koje mogu uključivati izmjenu ili dopunu signalizacije, umirivanje saobraćaja, eventualnu korekciju ograničenja brzine ili infrastrukturne intervencije”, naveli su iz MUP-a.

Dodali su da je na sastanku dogovoreno da javnost bude blagovremeno obaviještena o konkretnim rezultatima.

Brzina na osnovu stanja puta i rizika

Iz MUP-a su objasnili da stručna analiza treba da obuhvati stanje i karakteristike putne infrastrukture, geometriju saobraćajnice, konfiguraciju terena, intenzitet saobraćaja i stanje signalizacije.

Među kriterijumima su i podaci o saobraćajnim nezgodama i bezbjednosnim rizicima, prisustvo pješaka i biciklista, karakteristike vozila i drugi faktori koje nadležno ministarstvo treba da definiše u saradnji sa Univerzitetom Crne Gore.

“Posebno napominjemo da se brzina ne određuje proizvoljno, već na osnovu projekta saobraćajne signalizacije koji izrađuje ovlašćeni projektant i koji prolazi kroz reviziju, stručni nadzor i druge propisane procedure”, istakli su iz MUP-a.

Upitani da li će nakon završetka postupka biti objavljen spisak dionica na kojima su ograničenja promijenjena, sa starim i novim vrijednostima i obrazloženjem svake izmjene, iz Ministarstva nisu izričito potvrdili da će takav spisak biti objavljen.

“Proces koji smo inicirali svakako će biti transparentan i javnost će biti redovno obavještavana o preduzetim aktivnostima iz nadležnosti Ministarstva unutrašnjih poslova”, odgovorili su, ponavljajući da su eventualne izmjene ograničenja u nadležnosti Ministarstva saobraćaja.

Realnija ograničenja izabralo 840 učesnika

Na pitanje šta bi najviše doprinijelo bezbjednosti u saobraćaju odgovorilo je 1.100 učesnika ankete, uz mogućnost izbora više mjera.

Realnija ograničenja brzine izabralo je njih 840, odnosno 76,4 odsto, a veću kontrolu alkohola, droga i agresivne vožnje 726, odnosno 66 odsto.

Bolje održavanje puteva označilo je 518 učesnika, saniranje opasnih dionica 385, a više radarskih kontrola 273.

Bolju signalizaciju izabralo je 253 učesnika, strože kazne 216, a veću zaštitu pješaka 114.

Da su ih izmijenjeni Zakon, strože kazne i pojačane kontrole naveli da promijene ponašanje u saobraćaju odgovorilo je 591 od 1.037 učesnika koji su se izjasnili na tom pitanju, odnosno 57 odsto.

Njih 382 kaže da je ponašanje promijenilo donekle, a 209 značajno.

Da nisu promijenili ponašanje odgovorila su 122 učesnika, dok su 324 izabrala odgovor da ni ranije nisu pravila takve prekršaje. Na ovo pitanje nije odgovorilo 70 učesnika.

Pojačane policijske i radarske kontrole primijetilo je 856 od 1.100 učesnika koji su odgovorili na to pitanje. Njih 393 kaže da ih je primijetilo značajno, a 463 donekle. Da nije primijetilo pojačane kontrole odgovorila su 244 učesnika.

Na pitanje da li će izmijenjeni Zakon i pojačane kontrole doprinijeti većoj bezbjednosti na crnogorskim putevima potvrdno je odgovorilo 528 od 1.105 učesnika, odnosno 47,8 odsto. Njih 302 nije sigurno, dok 275 smatra da neće.

Najviše anketiranih tvrdi da je kažnjeno zbog brzine

Od početka primjene izmijenjenog Zakona zbog saobraćajnog prekršaja kažnjena su, prema sopstvenim navodima, 94 učesnika ankete. Da nisu kažnjeni odgovorilo je 991, dok 22 nije željelo da se izjasni.

Među onima koji su naveli da su kažnjeni, 58 je označilo prekoračenje brzine. Pojedini su prijavili više vrsta prekršaja.

Od 91 kažnjenog učesnika koji je odgovorio na pitanje o opravdanosti kazne, njih 51 smatra da nije bila opravdana, 24 da je bila djelimično opravdana, a 16 da jeste.

Jedan učesnik naveo je da je na putu Kolašin-Mojkovac kažnjen sa 80 eura jer je vozio 70 kilometara na sat na mjestu gdje je ograničenje bilo 50. Drugi je prijavio kaznu od 50 eura u Nikšiću za vožnju brzinom od 92 kilometra na sat, uz ograničenje od 80, i označio da je kazna bila opravdana.

U odgovorima se pominju i kazne za nepropisno parkiranje od 100 eura, kao i kazne od 150 eura za nekorišćenje sigurnosnog pojasa.

Uprava policije je 9. avgusta saopštila da je tokom prvih 48 sati primjene izmjena Zakona registrovala i sankcionisala 1.320 prekršaja. Izdato je 1.177 naloga za naplatu novčanih kazni, podnijete su 143 prekršajne prijave, a uhapšeno je 48 vozača.

TV Vijesti je 19. avgusta izvijestila da je bilans desetodnevne pojačane kontrole nepropisnog parkiranja i zaustavljanja u Podgorici bio više od 1.600 naloga i oko 160.000 eura kazni.