Rijetko ih ko zaustavi da ih pozdravi i da im zahvali, iako je njihov rad vidljiv na svakom koraku kroz glavni grad - u pokošenim travnjacima, u stazama bez lišća, u živicama koje imaju oblik, u cvijeću koje boji grada.
Radnici gradskog preduzeća “Zelenilo” svakodnevno su na terenu, a problemi sa kojima se susreću nisu samo vrućine, kiša ili obim posla, već vandalizam i nemarni vlasnici pasa koji ne čiste za svojim ljubimcima.
“Vijesti” su bile sa ekipom “Zelenila” na terenu ispred podgoričke Gimnazije “Slobodan Škerović”, gdje su tog dana uređivali zelenu površinu. Šišali su nisko rastinje i travu, uklanjali opalo lišće, čistili oko drvoreda i uz ivice staza, sređivali travnjak, da bi prostor oko škole, kojim tokom dana prolaze stotine đaka i građana, izgledao uredno i pregledno.
Posao je ponavljajući i često nezapažen: kada je površina sređena, podrazumijeva se da tako treba. Kada nije, primijeti se odmah. Radnici kažu da se dešava i da se ono što srede brzo ponovo zapusti ili ošteti, pa se na isto mjesto vraćaju više puta tokom sezone.
Među radnicima na terenu je Ema Vesković, koja već 18 godina radi u tom preduzeću. Na pitanje novinarke koja joj je omiljena zelena površina u gradu na kojoj je radila, Vesković kaže da ne može da izdvoji smo jednu.
“Mi smo ih sve sredili, ne mogu da izdvojim jednu omiljenu”, kaže ona.
Rad na terenu, dodaje, nije uvijek prijatan, jer se ponekad susreću i sa neprijatnim ponašanjem građana.
“Bude nekad neprijatnih građana dok radimo na terenu, ali ih ignorišemo i ne obraćamo pažnju”, navodi Vesković.
Ono što je, međutim, najviše obeshrabri jeste kada se uređen prostor brzo ponovo ošteti ili zaprlja, i kada se trud poništi zbog nečijeg nemara ili namjere.
“Dešava se da sredimo površinu i da ona vrlo brzo bude uništena. Desi se nekad sa mobilijarom, odnosno klupama… list naravno uvijek opada, ali sve to sredimo i očistimo”, kaže Vesković.
Ističe i da radnici u toku jednog dana ne rade samo jednu lokaciju, već prelaze sa mjesta na mjesto, po planu i rasporedu, pa se često desi da u istoj smjeni obiđu centar, bulevare i šire gradske zone.
“Danas smo sređivali površine oko pozorišta, opštine, bulevare Stanka Dragojevića i Ivana Crnojevića, a onda nastavljamo prema Vezirovom mostu”, kaže ona.
Cvjetne površine građani posebno primijete, a izdvajaju se znak “Podgorica” od šimšira preko puta Gradskog muzeja i lale kod zgrade stare Vlade. Upravo je Vesković bila među radnicama koje su sadile to cvijeće. Tokom razgovora sa novinarkom, zaposleni u “Zelenilu” objašnjavaju da se cvijeće u gradu sadi u dva ciklusa godišnje - ljetnjem i zimskom, ali i mijenja po sezonama, kako bi Podgorica tokom godine bila “šarena” u različitim bojama i vrstama.
Emin kolega Arben Ajvazi kaže da mu je najteži dio posla vezan za problem koji se iz godine u godinu ponavlja, a zavisi isključivo od navika građana.
“Najteži dio posla jeste kad građani šetaju psa po zelenim površinama i ne počiste iza ljubimca, pa kad kosimo kosilicom to raznesemo svuda, čak i po svom odijelu”, kaže Ajvazi.
Osim toga, podsjeća da su ljetnji mjeseci na terenu posebna priča, naročito u Podgorici.
“Velike vrućine ljeti nam baš otežavaju posao, posebno tokom avgusta”, kaže Ajvazi.
I on potvrđuje da se često desi da se neka površina sredi, a da ubrzo ponovo bude uništena ili zapuštena.
“Dešava se da sredimo neku površinu i da ona vrlo brzo bude uništena”, navodi.
Vandalizam i manjak zaposlenih najveći izazovi
Tek nakon priča sa terena, jasnije zvuči i ono što u zvaničnim odgovorima “Vijestima” ističe direktor “Zelenila” Nemanja Gajović - najveći izazovi tokom 2025. godine bili su organizacija rada na terenu sa ograničenim brojem zaposlenih, u svim vremenskim uslovima i vandalizam, koji često za nekoliko trenutaka poništi sve urađeno.
“Uslovi u kojima radimo često su otežani, a s obzirom na to da se svi radovi izvode pod otvorenim nebom, to su najčešće loši vremenski uslovi, uz, naravno, povećan obim posla i, nažalost, vandalizam koji dodatno komplikuje svakodnevne aktivnosti. Uprkos tome, uspjeli smo da održimo kontinuitet u radu i odgovorimo na najveći broj obaveza koje preduzeće ima prema gradu i građanima”, naveo je Gajović.
On podsjeća da je 2025. bila godina intenzivnog rada i ozbiljnog terenskog angažmana, tokom koje su ekipe radile u svim vremenskim uslovima i realizovale brojne aktivnosti u gradu, od uređenja novih zelenih površina do unapređenja postojećih.
“Godina 2025. bila je godina intenzivnog rada, velikog zalaganja i ozbiljnog terenskog angažmana zaposlenih u Zelenilu. Radili smo u svim vremenskim uslovima - od ljetnjih vrućina do zimskih niskih temperatura i obilnih padavina, a sve sa jasnim ciljem da grad učinimo zelenijim, uređenijim i prijatnijim za život”, naveo je Gajović, dodajući da su tokom godine realizovali brojne aktivnosti na izgradnji i uređenju novih zelenih površina, parkova i dječjih igrališta, ali i na unapređenju postojećih prostora.
Rasadnik i uređenje privatnih dvorišta
Jedan od segmenata rada o kojem građani manje znaju, a koji je važan za ono što se na terenu vidi, jeste rasadnička proizvodnja. Gajović navodi da se ona obavlja na pet hektara otvorenog polja i u zaštićenom prostoru koji obuhvata 1.000 kvadratnih metara staklenika i 500 kvadratnih metara plastenika.
“Rasadnička proizvodnja predstavlja izuzetno važan segment rada Zelenila… U našem rasadniku proizvode se sadnice drveća, žbunja i cvijeća, koje su najvećim dijelom namijenjene za sadnju na javnim zelenim površinama, čime se obezbjeđuje kontinuitet u ozelenjavanju grada i veća kontrola nad kvalitetom biljnog materijala”, naveo je.
Dodaje da se na godišnjem nivou proizvodi, između ostalog, oko 150.000 komada sezonskog cvijeća, uz kontinuiranu proizvodnju žbunja i živih ograda, u skladu sa potrebama održavanja i formiranja novih zelenih površina.
Gajović navodi i da dio građana koristi mogućnost kupovine biljaka u rasadniku, ali da interesovanje opisuje kao osrednje, te da se najčešće traže sadnice drveća, žive ograde i sezonsko cvijeće. Ipak, ističe da je prioritet preduzeća da prvo zadovolji potrebe za sadnim materijalom za javne površine. Kada je riječ o podgoričkoj klimi, navodi da su najpogodnije autohtone i odomaćene vrste koje su otporne na visoke temperature i specifične uslove sredine.
Pored održavanja javnih površina, “Zelenilo”, iako to dio građana ne zna, pruža i usluge uređenja privatnih dvorišta i prostora.
Gajović navodi da interesovanje postoji, ali da je rad na javnim površinama prioritet, posebno zbog ograničenog broja radnika na terenu.
“Interesovanje postoji, ali su javne površine apsolutni prioritet rada ‘Zelenila’. Sa ograničenim brojem radnika na terenu, teško je u potpunosti odgovoriti na zahtjeve trećih lica. Usluge se realizuju u skladu sa mogućnostima, ali uvijek uz jasan stav da je osnovna uloga preduzeća uređenje i održavanje javnog prostora”, zaključuje Gajović.
Od ozelenjavanja do sređivanja dječjih igrališta
U osvrtu na ono što je obilježilo godinu, Gajović navodi i da su realizovane brojne investicione aktivnosti, među kojima su, kako kaže, rekonstrukcija Karađorđevog parka, izgradnja parka na Zabjelu, ozelenjavanje bulevara prema Danilovgradu i Bulevara Veljka Vlahovića, nova parkovska površina u Ulici 4. jula, dječije igralište u Aerodromskoj ulici, ali i druge investicije poput detaljne rekonstrukcije dječijeg igrališta na Bulevaru Serdara Jola Piletića, kao i popravke i zamjene kompletnog mobilijara u Podgoričkom parku.
Kada je riječ o funkcionisanju preduzeća, Gajović ističe da je nabavljena nova mehanizacija i vozila, ali posebno izdvaja izradu novog cjenovnika usluga “Zelenila”, koji nije mijenjan od 2017. godine.
“To je bio složen i odgovoran posao koji smo u potpunosti pripremili unutar preduzeća, uz detaljne analize i usklađivanje sa realnim troškovima rada. Nakon što je cjenovnik usvojen od strane Upravnog odbora i Sekretarijata za komunalne poslove, isti je izglasan i u Skupštini glavnog grada, čime su stvoreni uslovi za finansijski održivije poslovanje u narednom periodu”, naveo je.
Direktor podsjeća i da je Skupština glavnog grada usvojila aneks ugovora o obavljanju komunalne djelatnosti za narednih pet godina, što, kako navodi, obezbjeđuje kontinuitet i predstavlja osnov za stabilno planiranje rada.
“Na sjednici Skupštine glavnog grada usvojen je i aneks ugovora o obavljanju komunalne djelatnosti za narednih pet godina, čime je obezbijeđen kontinuitet u vršenju javne funkcije, a za Zelenilo ovaj dokument predstavlja važan osnov za stabilno planiranje rada, realizaciju programa i nesmetano obavljanje povjerenih poslova u interesu grada”, naveo je.
Minus na početku, u 2026. ulaze sa pozitivnim finansijskim rezultatom
Govoreći o finansijskom poslovanju, Gajović navodi da je 2025. počela sa negativnim poslovnim rezultatom, pa je jedan od najvećih izazova bio stabilizovanje tog stanja i vraćanje preduzeća na održive osnove.
“Danas, sa zadovoljstvom mogu istaći da će Zelenilo u 2026. ući sa pozitivnim poslovnim rezultatom”, naveo je.
Cilj za 2026. je, kaže, značajno unapređenje poslovanja, veći prihodi i potpuna realizacija budžeta, kroz racionalno upravljanje resursima i efikasno planiranje. Planiranje rada, dodaje, zasniva se na jasno definisanim programima i prioritetima - ostvarenje javne funkcije, realizacija planiranih investicija, unapređenje infrastrukture i kontinuirano poboljšanje finansijskog stanja.
Gajović objašnjava da se stalno održavaju sve postojeće i novoformirane javne površine, u skladu sa planom i kalendarom njegovanja bilja, što uključuje košenje, orezivanje, zalivanje, prihranjivanje... Sa druge strane, ozelenjavanje i izgradnja novih parkova i igrališta sprovode se u skladu sa planskim dokumentima, budžetom i potrebama građana, uz uvažavanje urbanističkih rješenja i inicijativa lokalne zajednice.
Gajović navodi i da u praksi uglavnom nema velikih iznenađenja kada je riječ o vrstama bilja, jer se koriste autohtone i odomaćene vrste otporne na podgoričku klimu, ali ističe da je svaka biljka živi organizam i da zahtijeva individualan pristup.
Na pitanje o lokacijama na koje je ponosan, naglašava da u gotovo svim djelovima grada danas postoje nove zelene površine, parkovi i dječja igrališta, a da je cilj da građani više vremena provode u parkovima i prirodi. Posjećenost parkova, naročito u proljećnim i ljetnjim mjesecima, prema njegovim riječima, pokazuje da su ti prostori ponovo postali važan dio svakodnevice.
Kao realan cilj “Zelenila” u 2026. navodi potpunu realizaciju Programa rada, uz nastojanje da se program ne samo ispuni, već i premaši dodatnim aktivnostima i unapređenjima u interesu grada i njegovih građana.
Bonus video:
