Opštinsko preduzeće “Čistoća” Pljevlja u programu rada za 2026. godinu najavljuje povećanje cijena komunalnih usluga, ali bez navođenja konkretnih iznosa, iako se iz planiranih prihoda jasno može naslutiti u kojim okvirima bi to povećanje moglo da se kreće.
Prema programu rada, ukupni prihodi od građana, preduzetnika i pravnih lica u 2026. godini planirani su na 1,82 miliona eura, što je za 21,15 odsto više u odnosu na prošlogodišnji planirani iznos od 1,43 miliona eura. Ovakav rast prihoda direktno se dovodi u vezu sa primjenom novog cjenovnika, čije se stupanje na snagu očekuje početkom naredne godine.
O programu će se izjasniti odbornici u nastavku krajem prošle godine odložene sjednice lokalnog parlamenta.
Detaljnija struktura prihoda pokazuje da su najveća povećanja planirana kod pojedinih kategorija korisnika. Prihodi od usluga odvoza otpada za društveni sektor planirani su na nivou od oko milion eura, što je za 300.000 eura više nego u Programu rada za 2025. godinu. Prihodi od preduzetnika uvećani su za dodatnih 20.000 eura, dok se od građana po ovom osnovu u 2026. godini planira naplata od 550.000 eura, što je 65.000 eura više u odnosu na prethodnu godinu. To u procentima znači da su prihodi od građana planirani za oko 13,4 odsto više nego ranije, pa se može zaključiti da bi se i povećanje cijena za ovu kategoriju korisnika moglo kretati u sličnim okvirima.
Iz “Čistoće” navode da su ovi prihodi projektovani na osnovu dosadašnje realizacije, ali i predloženog novog cjenovnika. Kako se ističe u Programu, njegovim usvajanjem doći će do povećanja cijena za fizička lica i određene kategorije pravnih subjekata, što bi trebalo da obezbijedi stabilnije finansiranje preduzeća u odnosu na 2025. i ranije godine.
U Programu rada podsjeća se da je važeći cjenovnik donijet još u decembru 2020. godine i da od tada nije mijenjan, uprkos snažnom rastu inflacije i troškova poslovanja. Posebno se izdvaja 2022. godina, kada je, prema podacima Monstata, godišnja stopa inflacije iznosila 17,2 odsto, dok su pojedine stavke rashoda u periodu od 2021. do 2024. godine porasle i više od 100 odsto.
Značajno su povećani troškovi energije, goriva, potrošnog materijala, zaštitne opreme, održavanja i osiguranja, ali i troškovi zarada. Na rast plata uticale su izmjene zakonske regulative, programi “Evropa sad 1” i “Evropa sad 2”, kao i novi Granski kolektivni ugovor za stambeno-komunalnu djelatnost, koji se primjenjuje od oktobra 2023. godine.
Iz “Čistoće” navode da su se u periodu od 2021. do 2025. godine suočavali sa stalnim rastom troškova, ali i sa nemogućnošću da na zakonit način predlože novi cjenovnik. Tek izmjenama Uredbe o bližim elementima i metodologiji za određivanje cijena komunalnih usluga, usvojenim u septembru 2025. godine, stvoreni su uslovi da Društvo uputi predlog novog cjenovnika, čija se primjena očekuje tokom 2026. godine.
Pored prihoda ostvarenih naplatom usluga, dio finansiranja Društva u 2026. godini planiran je i iz budžeta Opštine Pljevlja. Za poslove koji se finansiraju iz opštinske kase predviđen je iznos od 1,45 miliona eura bez PDV-a. Ova sredstva odnose se na prikupljanje i odvoz komunalnog otpada, ručno i mašinsko čišćenje ulica, održavanje zelenih površina, pranje ulica i trotoara, zimsko održavanje saobraćajnica, posipanje soli, dežurstva u zimskom periodu, održavanje javne rasvjete, kao i vanredno pranje ulica i odvoz otpada od kolektora.
“Čistoća” je predvidjela i rashode od 200.000 eura po osnovu otpisa zastarjelih i nenaplativih potraživanja, što je, kako se navodi, posljedica višegodišnjih sudskih sporova pokrenutih nakon odluke Ustavnog suda iz 2022. godine.
Kako je navedeno u dokumentaciji, ova stavka planirana je radi sređivanja potraživanja u bilansu stanja i stvaranja realnije slike o finansijskoj poziciji Društva. Najveći dio rashoda odnosi se na direktne i indirektne otpise potraživanja po sudskim presudama koje su u prethodnom periodu donijete u korist korisnika usluga.
Problem, koji je rezultirao brojnim sudskim postupcima na teret preduzeća, nastao je 19. oktobra 2022. godine, kada je stupila na snagu odluka Ustavnog suda kojom su ukinuti član 6 stav 2 i 3 Uredbe o bližim elementima i metodologiji za određivanje cijena komunalnih usluga. Nakon te odluke dio korisnika pokrenuo je tužbe protiv “Čistoće”, osporavajući obračun cijena komunalnih usluga.
U dokumentu se posebno ukazuje na izostanak pravovremene reakcije Vlade, koja je, umjesto hitnih mjera koje bi zaštitile komunalna preduzeća, gotovo tri godine analizirala stanje. Tek nakon tog perioda donesena je Uredba o dopunama uredbe o bližim elementima i metodologiji za određivanje cijena komunalnih usluga, čime je komunalnim preduzećima omogućeno da na zakonit način predlože nove cjenovnike i izađu iz problema izazvanih prethodnim pravnim vakuumom.
Od ukupno planiranih 200.000 eura, 50.000 eura odnosi se na direktni otpis potraživanja, dok je 150.000 eura planirano za vrednosno usklađivanje potraživanja, odnosno indirektni otpis.
Pored toga, u finansijskim projekcijama planirani su i rashodi iz ranijih izvještajnih perioda, ostali rashodi poslovanja i rashodi kamata.
Bonus video:
