Šteta na dijelu puta Mojkovac - Lubnice, uz Bjelojevićku rijeku, prema mojkovačkom ski-centru nastala je, kako su rekli “Vijestima” u Upravi za saobraćaj (UZS), “zbog erozije kosine, usljed koje je došlo do stvaranja brane u koritu rijeke i njenog izlivanja”. Predstavnici UZS, zajedno sa predstavnicima Vlade Crne i lokalne uprave, obišli su prije nekoliko dana lokaciju na kojoj je došlo do oštećenja saobraćajnice kako bi “procijenili nastalu štetu, utvrdili potencijalni uzrok i zajednički došli do rješenja u cilju sanacije oštećenja”.
Iz UZS-a objašnjavaju da će konačne odgovore na ta pitanja dati stručna komisija.
Podsjećaju nakon što je izgradnja puta završena obavljen pregled tokom obilaska Komisije za tehnički prijem, uz prisustvo predstavnika UZS i nadzora, te je konstatovano da su isti izvedeni kvalitetno i u skladu sa tehničkim propisima za ovu vrstu radova i da nijesu uočeni nedostaci.
Međutim, već tada su uočeni problemi “na terenu van putnog pojasa”.
Tako je, prema onome što kažu u Upravi, uočeno da na sedmom kilometru uzvodno od ušća Bjelojevićke rijeke u rijeku Taru, u zoni koja nije obuhvaćena projektnom dokumentacijom i koja se nalazi van putnog pojasa, je prisutna erozija i klizanje terena.
“Klizanjem terena dolazi do stvaranja brane u koritu Bjelojevićke rijeke koja se usljed toga nekontrolisano izliva, te je na taj način ugrožena stabilnost i trajnost novoizgrađenog objekta. Korišćenjem novoizgrađenog objekta (puta), bez trajne sanacije problema erozije, bili bi ugroženi životi učesnika u saobraćaju. Za trajno rješavanje problema erozije potrebno je uraditi detaljna istraživanja i kvalitetnu projektnu dokumentaciju na osnovu koje bi se izveli radovi na sanaciji”, objašnjavaju u Upravi.
Podsjećaju da je, u skladu sa Zakonom o vodama (članovi 98, 102 i 103), pitanje trajne sanacije u nadležnosti lokalne samouprave, u konkretnom slučaju Opštine Mojkovac, koja je, tvrde, već upoznata sa navedenim problemom kroz dopise Uprave za saobraćaj.
Takođe, investitor (UZS) je konstatovao i da na mjestu gdje je postavljena betonska ograda postoji veći kameni odron, to jest, erozija kosine uz rijeku Bjelojevićku, o čemu su, objašnjavaju, informisali i lokalnu upravu.
Put prema budućem mojkovačkom skijalištu, oštećen je tokom nevremena u januaru, a neke od pretpostavki su da su ogromnoj šteti na više od kilometar saobraćajnice doprinijele provrtane cijevi malih hidrocentrala (mHE), koje su ugrađene u trup puta.
Iz odgovora UZS-a na pitanja “Vijesti” nije bilo moguće ustanoviti ko je i kada dozvolio ugradnju cijevi u put, ali tvrde da to nije bilo predviđeno projektom izgradnje dionice Mojkovac - Lubnice.
“Cijevi za mHE na Bjelojevićkoj rijeci u trupu puta nijesu bile predviđene projektom za izgradnju puta Mojkovac - Lubnice. U nadležnosti UZS-a je održavanje, rekonstrukcija i izgradnja državnih puteva. Koncesije za mHE, odnosno ugradnja cjevovoda za mHE, u nadležnosti su resornog ministarstva”, kažu u Upravi.
Kako je za “Vijesti” prije par sedmica kazao predsjednik SO Marko Janketić, Opština je više puta tražila od Vlade da ne daje koncesije za mHE, s obzirom na značaj puta i potrebu za vještačkim osnježavanjem iz tog vodotoka.
Odbornici vladajuće većine u julu 2024. godine od Vlade su zatražili da raskine ugovore za male mHE Bjelojevićka 1 i Bjelojevićka 2 na istoimenom vodotoku. Tvrdili su da se tim energetskim objektima “ugrožava biodiverzitet i kapaciteti rijeke koji bi se kasnije koristili za vještačko osnježavanje i vodosnabdijevanje skijališta”.
“Imajući u vidu odlučujuću činjenicu da za potrebe Ski-centra Žarski nije rađena hidrološka studija, to predstavlja realan problem otvaranja skijališta zbog nepostojanja vode za njegove potrebe. U slučaju eventualnog otpočinjanja rada mHE, ne bi postojala mogućnost vodosnabdijevanja ski-centara, kao ni mogućnost vještačkog osnježavanja i pravljenja akumulacionog jezera za potrebe ski-centra”, pisalo je u obrazloženju zaključka koji će biti poslat Vladi i resornom ministarstvu.
Objasnili su da se izgradnjom energetskih objekata dovodi u pitanje putni pravac za skijalište, jer su cijevi energetskog objekta ugrađene u sami trup puta. Ocjenjuju i da je neophodno čitav projekat izgradnje mHE na Bjelojevićkoj rijeci preispitati.
“Imajući u vidu da je strateško opredjeljenje opštine Mojkovac razvoj turizma, nesporno je da bi projekat hidrocentrala ugrozio otvaranje Ski-centra Žarski, a imajući u vidu činjenicu da Vlada planira da raskine ugovor sa koncesionarom za otvaranje rudnika Brskovo, upravo na fonu zaštite životne sredine i razvoja turizma smatramo da bi bilo neophodno da raskinete i ovaj ugovor”, piše u zaključku.
MHE još nijesu u funkciji, jer lokalna uprava ne daje saglasnost vlasniku tih objekata za korišćenje dvije opštinske parcele.
Ugovori za mHE na Bjelojevićkoj rijeci, kako tvrde u mojkovačkoj vlasti, potpisani su “na brzinu” u oktobru 2020. godine, za vrijeme “tehničke” Vlade odlazeće vlasti. Koncesija za taj vodotok data je ranije konzorcijumu “Hydro Bjelojevićka” koji čine podgorička kompanija “Čelebić”, sa učešćem od 54 odsto, fudbaler Stefan Savić, sa učešćem od četiri odsto, i “Synergy” čiji je udio jedan odsto. Poštujući odredbe iz Ugovora o koncesiji, koncesionar je osnovao koncesiono društvo C&S Energy, a Savić je kasnije prenio svoj vlasnički udio na Milicu Fuštić.
Iz Opštine Mojkovac juče nije bilo moguće dobiti zvaničan komentar, ali je “Vijestima” nezvanično rečeno da nemaju nijedan dokument koji bi razjasnio kada je i ko dozvolio ugradnju cijevi u trup puta.
Lokalna uprava je već nekoliko puta tokom minulih godina sanirala štetu na toj dionici puta Mojkovac - Lubnice.
Bonus video:
