Grupa zaposlenih u kulturi tražila je od Ustavnog suda da ispita da li su diskriminisani jer, kako tvrde, granski kolektivni ugovor svrstava muzejske stručnjake sa akademskim zvanjima među najslabije plaćene visokoobrazovane kadrove u javnoj upravi.
Iz Ustavnog suda “Vijestima” su potvrdili da su 24. februara primili inicijativu za pokretanje postupka za ocjenu ustavnosti i zakonitosti članova 16 i 19 Granskog kolektivnog ugovora za oblast kulture, koju su podnijele četiri muzejske savjetnice u Prirodnjačkom muzeju.
“U inicijativi se navodi da je Granski kolektivni ugovor za oblast kulture u suprotnosti sa zakonskim sistemom zarada, odnosno u suprotnosti sa Zakonom o zaradama zaposlenih u javnom sektoru i Zakonom o radu”, rekao je PR Ustavnog suda Danilo Ajković.
On je odgovorio da je inicijativa dodijeljena u rad sudiji izvjestiocu i ustavnosudskom savjetniku, nakon čega je upućena Vladi i reprezentativnom Sindikatu kulture da u roku od 15 dana dostave mišljenje.
“Nakon što Ustavni sud primi mišljenja učesnika u postupku, pristupiće ustavnosudskoj analizi u konkretnom predmetu, a o daljim koracima Sud će blagovremeno obavijestiti javnost”, kazao je Ajković.
Podnosioci inicijative, inače muzejske savjetnice u Prirodnjačkom muzeju, smatraju da su osporene odredbe suprotne Zakonu o radu, Zakonu o zaradama zaposlenih u javnom sektoru i Zakonu o muzejskoj djelatnosti, te da zaposlene u muzejskoj djelatnosti stavljaju u nepovoljan i diskriminatoran položaj.
“U inicijativi se podsjeća da Zakon o muzejskoj djelatnosti jasno definiše sistem stručnih zvanja u muzejskoj struci. Pored osnovnih zvanja - kustos, dokumentarista, informatičar i muzejski pedagog - zakon predviđa i viša stručna zvanja (viši kustos, viši dokumentarista, viši informatičar i viši muzejski pedagog), kao i najviša profesionalna zvanja: muzejski savjetnik, savjetnik dokumentarista, savjetnik informatičar i savjetnik pedagog”, saopštile su dr Snežana Vuksanović, mr Suzana Malidžan, mr Ilinka Ćetković i diplomirani biolog Vera Biberdžić.
Međutim, kako navode u inicijativi, upravo ta viša i najviša stručna zvanja nijesu adekvatno prepoznata u Granskom kolektivnom ugovoru za oblast kulture.
“Umjesto da budu ugrađena u sistem koeficijenata koji određuju osnovnu zaradu, tretirana su kao osnov za dodatak na zaradu, iako je riječ o trajno stečenim zvanjima. Podnosioci smatraju da takvo rješenje nije u skladu sa modelom obračuna zarada u javnom sektoru, prema kojem se složenost poslova, odgovornost i stručna kvalifikacija vrednuju kroz koeficijent radnog mjesta. Dodatno, ovakav način obračuna znači da dodatak na zaradu ne ulazi u osnovicu za obračun pojedinih prava iz radnog odnosa, poput minulog rada ili naknade tokom privremene spriječenosti za rad”, saopšteno je.
U inicijativi se kao primjer navodi slučaj zaposlenih u Prirodnjačkom muzeju Crne Gore sa zvanjem muzejskog savjetnika - najvišim stručnim zvanjem u muzejskoj djelatnosti.
“Iako je riječ o stručnjacima sa nivoom obrazovanja magistara ili doktora nauka, njihova osnovna zarada obračunava se po koeficijentu 9,1, koji je predviđen za zvanje kustosa, dok se tek naknadno uvećava na osnovu stečenog zvanja. Prema navodima inicijative, takav obračun ne odražava stvarnu složenost poslova niti nivo stručnosti koji ova zvanja podrazumijevaju, a koeficijent od 9,1 muzejske stručnjake svrstava među najslabije plaćene visokoobrazovane kadrove u javnoj upravi, naročito u poređenju sa drugim profesijama sa istim ili sličnim nivoom obrazovanja”, saopštile su muzejske savjetnice.
One smatraju da ovakvo normativno rješenje narušava princip jednakosti zarada za rad iste vrijednosti i može imati diskriminatorne posljedice po zaposlene u muzejskoj djelatnosti. Istovremeno ukazuju da određeni problemi proizilaze i iz samog Zakona o zaradama zaposlenih u javnom sektoru, koji takođe sadrži elemente nejednakog vrednovanja pojedinih profesija, te smatraju da bi i taj zakon trebalo preispitati pred Ustavnim sudom ukoliko Vlada sama ne pokrene inicijativu za njegove izmjene.
Bonus video:
