Građani barskog naselja Tuđemili su krenuli u samoinicijativnu sanaciju puta preko Sutormana, nakon što nisu uvaženi njihovi apeli i zahtjevi prethodnih sedmica da Ministarstvo saobraćaja hitno sanira taj put koji ima status regionalnog.
Kako su ispričali “Vijestima”, na kritičnim klizištima su nasuli materijal i sami za to obezbijedili mehanizaciju što ih je, za sada, koštalo oko 1.500 eura.
"Mještani su bili prinuđeni da se sami organizuju. Našli smo mehanizaciju i na jednom dijelu sami uklonili dio nasipa da bi školski autobus mogao da prođe. Nasuto je klizište gdje su se karteri od automobila razbijali, i gdje je bilo puno ulja. Minibus nije mogao da prođe pa je djecu, koja su se vraćala iz škole, ostavljavljo dva ili tri kilometra dalje", kazali su oni.
Na tom klizištu, kako navode, uklonjeno je “zemljano ostrvo” koje je nastalo prolaskom i koje je kačilo donju plastiku automobila. Klizište je, tvrde građani, odnijelo i stub za struju, o čemu su oni obavijestili Crnogorski elektrodistributivni sistem (CEDIS).
Stub prijeti da padne na put i nekom ugrozi život, poručuju Barani koji žive u tom dijelu grada. Uprkos tome, još niko se nije “okrenuo ka njima”.
Barani koji stanuju u Tuđemilima, Zupcima i okolnim naseljima krajem februara su se okupili na sastanku kako bi zajedno odlučili o daljem postupanju i uputili zahtjev nadležnima. Oko 50 mještana je izrazilo nezadovoljstvo činjenicom da je put zanemaren, pun rupa, urušen i opterećen čestim odronima.
Od Vlade i Ministarstva saobraćaja zahtijevali su da se što prije sredi regionalni put preko Sutormana koji je u drastično lošem stanju jer do mještana koji žive u tom dijelu grada ne mogu da dođu vozila hitne pomoći ni vatrogasne službe.
To je jedini alternativni put od Bara i Ulcinja do Podgorice, napominju mještani, pored onog kroz tunel Sozinu.
Upozoravaju na činjenicu da je državna kompanija “Monteput” potpisala s podgoričkom firmom “Građevinarstvo i savjetovanje” ugovor o izvođenju radova u tunelu Sozina, vrijednih preko dva miliona eura, a koji će se sprovoditi početkom i krajem sezone. Ugovor je potpisan 24. novembra 2025. godine od kada se računa rok za izvođenje radova od 550 dana.
“Radovi će se izvoditi u noćnim terminima, u periodu od 22 časa do šest časova ujutro. Od 15. juna 2026. do 15. septembra 2026. godine radovi će biti obustavljeni zbog turističke sezone i pojačanog saobraćaja ka primorju”, saopšteno je ranije iz “Monteputa”.
Barani ističu da je put preko Sutormana jedina alternativa Sozini, te da će biti preopterećen u periodu izvođenja radova u tunelu, ukoliko vozila uopšte budu mogla da prođu, zahvaljujući improvizovanim rješenjima koja su građani realizovali.
Državnim budžetom za ovu godinu opredijeljeno je 200 hiljada eura za rekonstrukciju regionalnog puta R-18 Bar - Sutorman - Virpazar. Ipak, rekonstrukcija puta stoji “u vazduhu” jer Opština Bar i Uprava za saobraćaj pri resornom ministarstvu upiru prst jedni u druge.
Dok iz Opštine Bar tvrde da su uradili i ono što nisu morali, kada je ovaj projekat u pitanju, iz Uprave za saobraćaj tvrde da taj projekat nikada nije kandidovan za realizaciju, zbog čega se i nije našao u kapitalnom budžetu Vlade za ovu godinu.
Opština Bar potpisala je u martu 2022. godine Ugovor za izradu idejnog i glavnog projekta rekonstrukcije regionalnog putnog pravca R-18 Virpazar - Sutorman - Bar. Ukupna vrijednost ugovora je 225.398 eura, a izvođač ovog posla je firma “Civil Engineer”.
Kako su tada kazali iz Opštine, na taj način su preuzeli prvi korak u stvaranju preduslova da se uskoro otpočne i sa rekonstrukcijom ovog putnog pravca u dužini od oko 34 kilometra, koji ima status regionalnog puta u nadležnosti države.
Odlukom Vlade iz 2019. godine, a na inicijativu barske uprave, taj putni pravac iz lokalnog je prekategorisan u regionalni pa je tako postao i alternativni pravac za Jadransku magistralu, naročito u ljetnjim mjesecima, kada je najveće opterećenje na putevima na primorju.
“Na taj način se stvorila i nova perspektiva ovog dijela opštine, naročito za razvoj bogatih prirodnih i poljoprivrednih resursa i turističkih potencijala zaleđa Sutormana i Crmnice što će doprinijeti razvoju sela ovoga kraja i razvoju etno, seoskog i planinskog, ali i turizma na jezeru, pored glavne ponude na morskoj obali”, rekli su tada iz opštine kojom rukovodi Dušan Raičević (DPS).
Kako su "Vijesti" ranije pisale, iz Uprave za saobraćaj nezvanično tvrde da Opština Bar nije dostavila inovirani projekat tom resoru i da se može krenuti u realizaciju ukoliko naknadno to učini.
Kabinet je izdao saobraćajnu saglasnost na glavni projekat koji su opštinskom Sekretarijatu za imovinu i investicije dostavili 27. decembra 2023. godine. U tom dokumentu piše da je utvrđeno da je taj glavni projekat u skladu s izdatim saobraćajno-tehničkim uslovima Uprave za saobraćaj kao i s važećim propisima i standardima.
U opštinskim dokumentima ovaj projekat je procijenjen na vrijednost od oko 64 miliona eura s eksproprijacijom. Iz lokalne uprave tvrde da su na sebe preuzeli obavezu koju nisu morali, a to je izrada dokumentacije, jer su željeli da daju doprinos ubrzavanju realizacije ovog dugo čekanog projekta.
“Opština Bar je Vladi kandidovala predmetni projekat koji podrazumijeva rekonstrukciju 28 kilometara putnog pravca širine 6,6 metara. Shodno dostavijenoj dokumentaciji na osnovu revidovanog glavnog projekta ukupna procijenjena vrijednost je oko 62 miliona eura, dok je potrebno obezbijediti i dodatnih dva miliona eura za potrebe eksproprijacije za koju je urađen elaborat i postupak ovjere je u toku”, piše u Odluci o budžetu lokalne uprave za 2025. godinu.
U budžetu Opštine Bar za ovu godinu putni pravac preko Sutormana pominje se kao jedan od projekata koji se finansiraju od države.
Izvor "Vijesti" iz Ministarstva saobraćaja tvrdi da je u tom resoru, koji je donedavno vodila Maja Vukićević (Demokratska narodna partija), a sad Filip Radulović (Pokret Evropa sad), postojala inicijativa da se taj put u potpunosti skloni s liste projekata tog ministarstva i da se njemu oduzme status regionalnog, jer prolazi kroz samo jednu opštinu - počinje u Starom Baru i završava se u Virpazaru.
Sagovornik pojašnjava i da je 200 hiljada iz državnog budžeta ostalo na insistiranje bivše ministarke, inače Baranke, i da mogu biti crpljena za potrebe sanacije. Naveo je i da to ministarstvo nikada nije zaprimilo projekat od Opštine Bar, pa nije bilo osnova da se u budžet za taj projekat uvrste sredstva koja, po svemu sudeći, neće biti iskorištena u ovoj godini.
Bonus video:
